2-тапсырма. Берілген сөздер мен сөз тіркестерін мағынасына қарай сәйкестендіріп, сөйлем құрап жаз. Қою қаріппен берілген сөздердің синонимін тап.

2-тапсырма — қысқа жауап

Сәйкестендіру (сол жақ — оң жақ) және дайын сөйлемдер:

1. Ата заң – қоғам өмірін реттеудің басты кепілі.
2. ҚР «Білім туралы заңы» – оқу мекемелеріндегі жеткіншектердің құқығын қорғайды.
3. «Жеті жарғы» – ұлттық әділетті ар-намыс кодексі болды.
4. Өз құқығыңды білу – саламатты өмір салтының негізі.
5. Сөз бостандығы да – заңға бағынуы тиіс.

Қою қаріппен берілген сөздердің синонимі:

Принцип: как самому делать такое соответствие

Смотри не на порядок строк (он специально перемешан), а на грамматические и смысловые подсказки:

• «оқу мекемелеріндегі жеткіншектердің құқығын қорғайды» → речь о школе, значит только «Білім туралы заң»;
• «болды» — прошедшее время → речь об историческом документе, это «Жеті жарғы»;
• «заңға бағынуы тиіс» требует подлежащего, которое может «подчиняться»: подходит «Сөз бостандығы да» (свобода слова тоже подчиняется закону);
• «қоғам өмірін реттейді» — регулирует жизнь всего общества → Ата заң (Конституция);
• оставшаяся пара по исключению: «Өз құқығыңды білу» – «саламатты өмір салтының негізі» (кто знает свои права, тот умеет себя защитить и потому живёт безопаснее).

Проверка: все 5 пар использованы по одному разу, в каждом предложении сохранён смысл определения, ни одно окончание не «спорит» с подлежащим (бағынуы тиіс — сөз бостандығы).

3-тапсырма — дайын диалог

— Сәлем! Бүгінгі тақырып — адам құқығы. «Адам құқығы» дегенді қалай түсінесің? — Менің түсінігімде, адам құқығы — әр адамның туғаннан бастап иеленетін, заңмен қорғалатын мүмкіндіктері: өмір сүру, білім алу, денсаулығын сақтау, өз пікірін айту. — «Бостандық» ұғымы нені білдіреді? — Бостандық — адамның өз еркімен әрекет етуі, пікірін, дінін, тұрғылықты жерін таңдау мүмкіндігі. Бірақ бостандық басқа адамның құқығын бұзбауға тиіс. — «Құқық» және «бостандық» ұғымдарының арасында қандай байланыс бар? — Олар тығыз байланысты: құқық — заңмен кепілденген мүмкіндік, ал бостандық — сол мүмкіндікті өз қалауыңша жүзеге асыру. Бостандық та заңмен шектеледі және қорғалады. — «Заң» деген — не? Заңның адам өміріндегі маңызы қандай? — Заң — мемлекет белгілеген, бәріне бірдей міндетті жалпыға ортақ ереже. Ол қоғам өмірін реттейді, әділеттілікті сақтайды, адамның құқығын қорғайды. — Қазақстан Республикасының қандай заңдарын білесің? — Ең алдымен Ата заң — ҚР Конституциясы. Сондай-ақ «Білім туралы», «Денсаулық сақтау туралы», «Бала құқықтары туралы» заңдарды білемін.

Проверка диалога: все 5 вопросов задания прозвучали и получили ответ; на каждый ответ — 1–2 предложения с термином (құқық, бостандық, заң), поэтому диалог звучит как учебный, а не как пересказ.