1917 жылғы азаматтық қарсылық жылдарында бейбітшілік халықтарға ұраны не үміт күтті қазақстан тарих

Қысқа жауап

«Бейбітшілік халықтарға!» ұраны соғысты дереу тоқтатуды, аннексиясыз (басып алусыз) және контрибуциясыз әділ бейбіт келісім жасасуды, халықтардың өз тағдырын өзі шешу құқығын уәде етті. Қазақстанда бұл ұран соғыс ауыртпалығынан, мобилизация мен азық-түлік салығынан құтылуға, жер мен ұлттық теңдік мәселесі әділ шешіледі деген үміт берді.

Негізгі қадамдар

1. Тарихи жағдай. 1917 жылы Ресей Бірінші дүниежүзілік соғыста еді. 1916 жылғы мобилизация Қазақстанда үлкен наразылық тудырды, тылда аштық пен бағаның қымбаттауы халықты қинады. Сондықтан «бейбітшілік» сөзі ең көп күтілген уәде болды.

2. Ұранның қайдан шыққаны. 1917 жылы 25–26 қазанда (жаңа стиль бойынша 7–8 қарашада) Петроградта большевиктер билікке келді. Кеңестердің II Бүкілресейлік съезі «Бейбітшілік туралы декретті» қабылдады: барлық соғысушы елдерге аннексиясыз және контрибуциясыз дереу бейбіт келісім жасасу ұсынылды.

3. Ұран нені ұсынды:

   • соғысты тоқтату;
   • жасырын дипломатиядан бас тарту;
   • әр халықтың өз тағдырын өзі шешу құқығы;
   • әділ, демократиялық бейбітшілік.

4. Неге үміт берді. Қазақ халқы үшін бұл соғыс салығының тоқтауы, жер мәселесінің шешілуі және отарлық теңсіздіктен арылу мүмкіндігі болып көрінді. Алаш қайраткерлері де халықтың теңдігі мен автономиясын күтті.

5. Шынайы нәтиже. Іс жүзінде уәде толық орындалмады: 1918 жылы Азамат соғысы басталып, «соғыс коммунизмі» мен азық-түлік развёрсткасы орнады, ал Қазақстанда кеңестік билік 1920 жылға қарай түпкілікті бекіді. Сондықтан ұран халыққа үміт бергенімен, ол үміт толық ақталмады.

Тексеру

• Декрет күні: 26 қазан (8 қараша) 1917 ж. — дұрыс.
• Декретті Ленин жариялады, ол Кеңестердің II съезінде қабылданды — дұрыс.
• Ұранның негізгі мазмұны: бейбітшілік + өзін-өзі анықтау құқығы — дұрыс.