химиялык кубулуш деген эмне

Кыска жооп

Химиялык кубулуш (аны химиялык реакция деп да аташат) — бул заттын курамы өзгөрүп, жаңы зат пайда болгон кубулуш. Мында баштапкы заттар жоголуп, ордуна башка касиеттерге ээ жаңы заттар келет.

Ключевые шаги

1. Башкы белгиси — жаңы заттын пайда болушу. Мисалы, жыгач күйгөндө кара көмүртек (ыш) жана газ пайда болот — бул башка заттар: \[ C + O_2 \rightarrow CO_2 \]

2. Химиялык кубулушту кантип байкоого болот? Реакциянын белгилери:

• түсү өзгөрөт (мисалы, темир дат басып кызыл-күрөң болот);
• жыт чыгат (сүт ачыганда);
• газ бөлүнүп чыгат (сода + уксус);
• чөкмө пайда болот;
• жылуулук же жарык бөлүнөт (от күйгөндө).

3. Мисалдар: жыгачтын күйүшү, темирдин дат басуусу, тамактын бышырылышы, сүттүн ачып кетиши, өсүмдүктөгү фотосинтез.

4. Физикалык кубулуштан айырмасы:

Текшерүү

Эгер суроо берсе: «Бул химиялык кубулушпу?» — анда реакциядан кийин баштапкы затты кайра алууга болобу деп ойлон. Мисалы, муз эрүүдө суу кайра тоңуп, музга айланат — демек, физикалык кубулуш. Ал эми күйгөн кагазды кайра кагаз кылып жасай албайсың — демек, химиялык кубулуш.