химиялык реакция деген эмне

Кыскача жооп

Химиялык реакция — бул айрым заттар (реагенттер) жаңы, башка касиеттерге ээ заттарга (продукттерге) айлануучу процесс. Мисалы, темирдин даттанышы, отундун күйүшү, сода менен уксус аралашканда газдын бөлүнүп чыгышы.

Кантип түшүнүү керек

1. Негизги принцип — атомдор сакталат. Реакцияда атомдор жок болуп кетпейт жана жоктон пайда болбойт, алар жөн гана кайра башкача байланышат. Ошондуктан жаңы зат пайда болот, бирок атомдордун жалпы саны өзгөрбөйт.

2. Химиялык реакциянын белгилери:

• түсүнүн өзгөрүшү;
• газдын бөлүнүп чыгышы (көбүк, көбүкчөлөр);
• чөкмөнүн пайда болушу;
• жылуулук же жарык бөлүнүшү;
• жытынын өзгөрүшү.

3. Физикалык кубулуштан айырмасы. Муздун эриши, суунун бууланышы — бул физикалык кубулуш, анткени зат өзү эле кала берет, жаңы зат пайда болбойт. Ал эми күйүү, даттануу — химиялык реакция.

4. Жазылышы. Реакция теңдеме түрүндө жазылат: сол жакта — реагенттер, оң жакта — продукттер, ортодо стрелка: \[ 2H_2 + O_2 \rightarrow 2H_2O \] Бул жерде эки молекула суутек менен бир молекула кычкылтектөн эки молекула суу пайда болот.

Текшерүү

Массанын сакталуу мыйзамы боюнча теңдеменин эки жагында ар бир элементтин атомдорунун саны бирдей болушу керек: жогорку мисалда суутек — сол жакта \(2\cdot2=4\), оң жакта \(2\cdot2=4\); кычкылтек — сол жакта \(2\), оң жакта \(2\). Демек теңдеме туура түзүлгөн.