мне нужно сделать сложный план этого текста по казахскому языку и понять
Сверь числа и знаки с фото.
ОҚЫЛЫМ ЖАЗЫЛЫМ 8-тапсырма. Мәтінді оқып, негізгі ойды анықта. Күрделі жоспар құр. Елімізде тәуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап-ақ азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының сақталуына ерекше назар аударылып келеді. Оның айқын көрінісі — Конституциямыздың 1-бабында адам құқықтарын сақтау нормасы бекітілген. Ал 30-бап түгелдей азаматтардың құқықтарына, бостандықтарына, мүдделеріне арналған. Бұл — ашық демократиялық қоғамда барлық құндылықтың ішінде адам құқығы мен бостандығы ғана ең маңызды саналатынын білдіреді. Адам құқығы мен бостандығын сақтауға, олардың орындалуына кепілдікті күшейтуге ерекше назар аударылады. Бұл мәселелердің қалай жүзеге асып жатқанын Президент жанындағы Адам құ-[обрезано]
Адам құқықтары жөніндегі комиссияның жұмысынан байқауға болады. Ол – еліміздегі адам құқығы бойынша мамандандырылған алғашқы ұлттық мекеме. 1994 жылы 12 ақпанда Елбасы «Адам құқығы бойынша республикалық комиссияны құру туралы» жарлыққа қол қойды. Осы кезден бастап Адам құқығы бойынша комиссияның жаңа ережесі бекітіліп, жұмыс істеп келеді. Бұл – осы мекеменің мәртебесін көрсетеді.
Кратко. Негізгі ой: адам құқығы мен бостандығы — демократиялық қоғамның ең маңызды құндылығы; мемлекет оны Конституция арқылы бекітіп, арнайы комиссияның жұмысы арқылы қорғауды кепілдейді.
По-русски: права и свободы человека — главная ценность; их защиту обеспечивают Конституция и работа специальной комиссии.
Күрделі жоспар
I. Кіріспе
- Тәуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын сақтауға ерекше назар аударылуы.
- Мәтіннің негізгі ойы: адам құқығы мен бостандығы — ең маңызды құндылық.
II. Негізгі бөлім
- Конституциялық кепілдіктер: а) Конституцияның 1-бабында адам құқықтарын сақтау нормасының бекітілуі; ә) 30-баптың азаматтардың құқықтарына, бостандықтарына, мүдделеріне арналуы.
- Құқықтар мен бостандықтарды қорғауды кепілдеу: а) оларды сақтауға және орындалуын қамтамасыз етуге ерекше назар аударылуы; ә) бұл жұмысты Президент жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның жұмысынан байқауға болатыны.
- Комиссияның құрылуы мен мәртебесі: а) 1994 жылы 12 ақпанда «Адам құқығы бойынша республикалық комиссияны құру туралы» жарлыққа қол қойылуы; ә) оның еліміздегі адам құқығы бойынша мамандандырылған алғашқы ұлттық мекеме болуы; б) комиссияның жаңа ережесінің бекітіліп, жұмыс істеп келе жатқаны; в) мұның мекеме мәртебесін көрсетуі.
III. Қорытынды
- Адам құқығы мен бостандығын қорғау — демократиялық мемлекеттің маңызды белгісі.
- Елімізде бұл бағыттағы жұмыс жүйелі жүргізіліп, құқықтық кепілдіктер нығайтылып келеді.
Почему это «күрделі жоспар». Здесь три уровня: разделы \(I\)–\(III\), пункты \(1\)–\(3\) и подпункты \(а\), \(ә\), \(б\), \(в\). Каждый подпункт раскрывает одну микротему, а не пересказывает весь текст.
Как построить похожий план:
- Раздели текст на смысловые блоки: Конституция → комиссия → история и статус комиссии.
- Для каждого блока задай вопрос «О чём здесь главное?» и сформулируй короткий заголовок.
- Внутри главного пункта добавь 2–4 подпункта.
- Проверь, что в плане нет фактов, которых нет в тексте, а вывод не добавляет новых сведений.
Проверка. В плане использованы именно данные текста: 1-бап, 30-бап, 1994 жылғы 12 ақпан, комиссия және оның алғашқы ұлттық мекеме ретіндегі мәртебесі.
