"Достық" тақырыбына шартты райлы етістіктерді қосып, 7 сөйлем жазу Легкие и простые
Қысқа жауап: Міне, «Достық» тақырыбына шартты райлы етістіктер қатысқан 7 қарапайым сөйлем:
- Досым қиналса, мен оған көмектесемін.
- Егер досым ренжісе, мен онымен жұмсақ сөйлесемін.
- Бірге сабақ оқысақ, тапсырманы тез түсінеміз.
- Досым маған сырын айтса, мен оны ешкімге айтпаймын.
- Бос уақытым болса, достарыммен доп ойнаймын.
- Досым мені шақырса, мен қуана барамын.
- Достар бір-бірін сыйласа, араларында татулық болады.
Қалай құрылады?
Шартты рай етістік түбіріне -са/-се жалғауы арқылы жасалады:
- бар + са = барса;
- кел + се = келсе;
- оқы + сақ = оқысақ.
Сөйлемнің бірінші бөлігі шартты білдіреді, екінші бөлігі — оның нәтижесін:
Досым келсе, біз бірге ойнаймыз.
Тексеру: Жоғарыдағы 7 сөйлемнің әрқайсысында -са/-се жалғауы бар шартты райлы етістік қолданылған, тақырып та «Достыққа» сай.
Обсуждение
3 сообщенияПеревод
Перевод
Қазақшадан орысшаға аударма:
- Если моему другу будет трудно, я ему помогу.
- Если друг обидится, я поговорю с ним мягко.
- Если мы будем учиться вместе, мы быстро поймём задание.
- Если друг доверит мне свою тайну, я никому её не расскажу.
- Если у меня будет свободное время, я буду играть в мяч с друзьями.
- Если друг меня позовёт, я с радостью приду.
- Если друзья будут уважать друг друга, между ними будет согласие.
Небольшое пояснение по грамматике:
Казахское шартты рай (-са/-се) на русский чаще всего переводится конструкцией «если…, то…» с глаголом в условном наклонении:
Досым келсе, біз бірге ойнаймыз. — Если друг придёт, мы будем играть вместе.
Иногда по-русски естественнее звучит не «если», а «когда»:
Бос уақытым болса… — Когда у меня будет свободное время…
Смысл при этом сохраняется: первая часть — условие, вторая — его результат.
