Маған 20 формулалар жаз тотығу дәрежесін өтіп жатырмын 3танбалы 2танбалы

Коэффициент тотығу дәрежесін өзгертпейді — ол тек қосылыстың қанша бөлшегін көрсетеді. Сондықтан жақшадағы дәрежелер өзгеріссіз.

2 элементті (1–10):

1. \(2\mathrm{NaCl}\): \(\mathrm{Na}^{+1}, \mathrm{Cl}^{-1}\)
2. \(3\mathrm{CaO}\): \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{O}^{-2}\)
3. \(2\mathrm{Al_2O_3}\): \(\mathrm{Al}^{+3}, \mathrm{O}^{-2}\)
4. \(4\mathrm{FeCl_3}\): \(\mathrm{Fe}^{+3}, \mathrm{Cl}^{-1}\)
5. \(5\mathrm{CuO}\): \(\mathrm{Cu}^{+2}, \mathrm{O}^{-2}\)
6. \(2\mathrm{Mg_3N_2}\): \(\mathrm{Mg}^{+2}, \mathrm{N}^{-3}\)
7. \(3\mathrm{H_2S}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{S}^{-2}\)
8. \(2\mathrm{CO_2}\): \(\mathrm{C}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\)
9. \(3\mathrm{SO_3}\): \(\mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\)
10. \(2\mathrm{PCl_5}\): \(\mathrm{P}^{+5}, \mathrm{Cl}^{-1}\)

3 элементті (11–20): 11. \(2\mathrm{H_2SO_4}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\) 12. \(3\mathrm{HNO_3}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\) 13. \(2\mathrm{H_3PO_4}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{P}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\) 14. \(3\mathrm{K_2CO_3}\): \(\mathrm{K}^{+1}, \mathrm{C}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\) 15. \(2\mathrm{Na_2SO_3}\): \(\mathrm{Na}^{+1}, \mathrm{S}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\) 16. \(3\mathrm{Ca(NO_3)_2}\): \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\) 17. \(2\mathrm{Al(OH)_3}\): \(\mathrm{Al}^{+3}, \mathrm{O}^{-2}, \mathrm{H}^{+1}\) 18. \(2\mathrm{KClO_3}\): \(\mathrm{K}^{+1}, \mathrm{Cl}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\) 19. \(3\mathrm{BaSO_4}\): \(\mathrm{Ba}^{+2}, \mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\) 20. \(4\mathrm{AgNO_3}\): \(\mathrm{Ag}^{+1}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)

Егер реакция теңдеуін теңестіріп, коэффициент қою керек болса — айт, соны көрсетейін.

Коэффициент тотығу дәрежесін өзгертпейді.

Жеңіл (2 элементті):

1. \(2\mathrm{NaCl}\): \(\mathrm{Na}^{+1}, \mathrm{Cl}^{-1}\)
2. \(3\mathrm{CaO}\): \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{O}^{-2}\)
3. \(5\mathrm{CuO}\): \(\mathrm{Cu}^{+2}, \mathrm{O}^{-2}\)
4. \(2\mathrm{Al_2O_3}\): \(\mathrm{Al}^{+3}, \mathrm{O}^{-2}\)
5. \(4\mathrm{FeCl_3}\): \(\mathrm{Fe}^{+3}, \mathrm{Cl}^{-1}\)
6. \(2\mathrm{Mg_3N_2}\): \(\mathrm{Mg}^{+2}, \mathrm{N}^{-3}\)
7. \(3\mathrm{H_2S}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{S}^{-2}\)
8. \(2\mathrm{CO_2}\): \(\mathrm{C}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\)
9. \(3\mathrm{SO_3}\): \(\mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\)
10. \(2\mathrm{PCl_5}\): \(\mathrm{P}^{+5}, \mathrm{Cl}^{-1}\)

Күрделі (3 элементті):

11. \(2\mathrm{H_2SO_4}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\)
12. \(3\mathrm{HNO_3}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)
13. \(2\mathrm{H_3PO_4}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{P}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)
14. \(2\mathrm{Al(OH)_3}\): \(\mathrm{Al}^{+3}, \mathrm{O}^{-2}, \mathrm{H}^{+1}\)
15. \(3\mathrm{K_2CO_3}\): \(\mathrm{K}^{+1}, \mathrm{C}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\)
16. \(2\mathrm{Na_2SO_3}\): \(\mathrm{Na}^{+1}, \mathrm{S}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\)
17. \(3\mathrm{Ca(NO_3)_2}\): \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)
18. \(2\mathrm{KClO_3}\): \(\mathrm{K}^{+1}, \mathrm{Cl}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)
19. \(3\mathrm{BaSO_4}\): \(\mathrm{Ba}^{+2}, \mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\)
20. \(4\mathrm{AgNO_3}\): \(\mathrm{Ag}^{+1}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)

Мысал тексеру: \(\mathrm{Ca(NO_3)_2}\): \(+2 + 2\cdot(x + 3\cdot(-2)) = 0 \Rightarrow x = +5\).

Жеңіл (2 элементті):

1. \(\mathrm{NaCl}\): \(\mathrm{Na}^{+1}, \mathrm{Cl}^{-1}\)
2. \(\mathrm{CaO}\): \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{O}^{-2}\)
3. \(\mathrm{CuO}\): \(\mathrm{Cu}^{+2}, \mathrm{O}^{-2}\)
4. \(\mathrm{Al_2O_3}\): \(\mathrm{Al}^{+3}, \mathrm{O}^{-2}\)
5. \(\mathrm{FeCl_3}\): \(\mathrm{Fe}^{+3}, \mathrm{Cl}^{-1}\)
6. \(\mathrm{Mg_3N_2}\): \(\mathrm{Mg}^{+2}, \mathrm{N}^{-3}\)
7. \(\mathrm{H_2S}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{S}^{-2}\)
8. \(\mathrm{CO_2}\): \(\mathrm{C}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\)
9. \(\mathrm{SO_3}\): \(\mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\)
10. \(\mathrm{PCl_5}\): \(\mathrm{P}^{+5}, \mathrm{Cl}^{-1}\)

Күрделі (3 элементті):

11. \(\mathrm{H_2SO_4}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\)
12. \(\mathrm{HNO_3}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)
13. \(\mathrm{H_3PO_4}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{P}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)
14. \(\mathrm{Al(OH)_3}\): \(\mathrm{Al}^{+3}, \mathrm{O}^{-2}, \mathrm{H}^{+1}\)
15. \(\mathrm{K_2CO_3}\): \(\mathrm{K}^{+1}, \mathrm{C}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\)
16. \(\mathrm{Na_2SO_3}\): \(\mathrm{Na}^{+1}, \mathrm{S}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\)
17. \(\mathrm{Ca(NO_3)_2}\): \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)
18. \(\mathrm{KClO_3}\): \(\mathrm{K}^{+1}, \mathrm{Cl}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)
19. \(\mathrm{BaSO_4}\): \(\mathrm{Ba}^{+2}, \mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\)
20. \(\mathrm{AgNO_3}\): \(\mathrm{Ag}^{+1}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)

2-ші жеңіл қосылыс — \(\mathrm{CaO}\).

\[\mathrm{Ca}^{+2},\ \mathrm{O}^{-2}\]

Тексеру: \(+2 + (-2) = 0\).

2-ші жеңіл қосылыс — \(\mathrm{CaO}\):

\[\mathrm{Ca}^{+2},\ \mathrm{O}^{x}\]

\[+2 + x = 0 \quad\Rightarrow\quad x = -2\]

Демек: \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{O}^{-2}\).

Мына 20 қосылыстың барлығын суреттегідей \(x\)-ті табу арқылы шығарамын. \(x\) әрқашан белгісіз элементтің тотығу дәрежесін білдіреді.

Жеңіл (2 элементті):

1. \(\mathrm{NaCl}\): \(\mathrm{Na}^{+1}, \mathrm{Cl}^{x}\) \[ 1 \cdot (+1) + 1 \cdot x = 0 \Rightarrow x = -1 \] \(\mathrm{Na}^{+1}, \mathrm{Cl}^{-1}\)

2. \(\mathrm{CaO}\): \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{O}^{x}\) \[ 1 \cdot (+2) + 1 \cdot x = 0 \Rightarrow x = -2 \] \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{O}^{-2}\)

3. \(\mathrm{CuO}\): \(\mathrm{Cu}^{+2}, \mathrm{O}^{x}\) \[ 1 \cdot (+2) + 1 \cdot x = 0 \Rightarrow x = -2 \] \(\mathrm{Cu}^{+2}, \mathrm{O}^{-2}\)

4. \(\mathrm{Al_2O_3}\): \(\mathrm{Al}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 2 \cdot x + 3 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow 2x - 6 = 0 \Rightarrow x = +3 \] \(\mathrm{Al}^{+3}, \mathrm{O}^{-2}\)

5. \(\mathrm{FeCl_3}\): \(\mathrm{Fe}^{x}, \mathrm{Cl}^{-1}\) \[ 1 \cdot x + 3 \cdot (-1) = 0 \Rightarrow x - 3 = 0 \Rightarrow x = +3 \] \(\mathrm{Fe}^{+3}, \mathrm{Cl}^{-1}\)

6. \(\mathrm{Mg_3N_2}\): \(\mathrm{Mg}^{+2}, \mathrm{N}^{x}\) \[ 3 \cdot (+2) + 2 \cdot x = 0 \Rightarrow 6 + 2x = 0 \Rightarrow 2x = -6 \Rightarrow x = -3 \] \(\mathrm{Mg}^{+2}, \mathrm{N}^{-3}\)

7. \(\mathrm{H_2S}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{S}^{x}\) \[ 2 \cdot (+1) + 1 \cdot x = 0 \Rightarrow 2 + x = 0 \Rightarrow x = -2 \] \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{S}^{-2}\)

8. \(\mathrm{CO_2}\): \(\mathrm{C}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 1 \cdot x + 2 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow x - 4 = 0 \Rightarrow x = +4 \] \(\mathrm{C}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\)

9. \(\mathrm{SO_3}\): \(\mathrm{S}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 1 \cdot x + 3 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow x - 6 = 0 \Rightarrow x = +6 \] \(\mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\)

10. \(\mathrm{PCl_5}\): \(\mathrm{P}^{x}, \mathrm{Cl}^{-1}\) \[ 1 \cdot x + 5 \cdot (-1) = 0 \Rightarrow x - 5 = 0 \Rightarrow x = +5 \] \(\mathrm{P}^{+5}, \mathrm{Cl}^{-1}\)

Күрделі (3 элементті):

11. \(\mathrm{H_2SO_4}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{S}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 2 \cdot (+1) + 1 \cdot x + 4 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow 2 + x - 8 = 0 \Rightarrow x - 6 = 0 \Rightarrow x = +6 \] \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\)

12. \(\mathrm{HNO_3}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{N}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 1 \cdot (+1) + 1 \cdot x + 3 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow 1 + x - 6 = 0 \Rightarrow x - 5 = 0 \Rightarrow x = +5 \] \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)

13. \(\mathrm{H_3PO_4}\): \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{P}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 3 \cdot (+1) + 1 \cdot x + 4 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow 3 + x - 8 = 0 \Rightarrow x - 5 = 0 \Rightarrow x = +5 \] \(\mathrm{H}^{+1}, \mathrm{P}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)

14. \(\mathrm{Al(OH)_3}\): \(\mathrm{Al}^{x}, \mathrm{O}^{-2}, \mathrm{H}^{+1}\) \[ 1 \cdot x + 3 \cdot (-2) + 3 \cdot (+1) = 0 \Rightarrow x - 6 + 3 = 0 \Rightarrow x - 3 = 0 \Rightarrow x = +3 \] \(\mathrm{Al}^{+3}, \mathrm{O}^{-2}, \mathrm{H}^{+1}\)

15. \(\mathrm{K_2CO_3}\): \(\mathrm{K}^{+1}, \mathrm{C}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 2 \cdot (+1) + 1 \cdot x + 3 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow 2 + x - 6 = 0 \Rightarrow x - 4 = 0 \Rightarrow x = +4 \] \(\mathrm{K}^{+1}, \mathrm{C}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\)

16. \(\mathrm{Na_2SO_3}\): \(\mathrm{Na}^{+1}, \mathrm{S}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 2 \cdot (+1) + 1 \cdot x + 3 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow 2 + x - 6 = 0 \Rightarrow x - 4 = 0 \Rightarrow x = +4 \] \(\mathrm{Na}^{+1}, \mathrm{S}^{+4}, \mathrm{O}^{-2}\)

17. \(\mathrm{Ca(NO_3)_2}\): \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{N}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) Мұнда жақшаның алдында 2 тұр, сондықтан әрбір атомға 2-ні көбейтеміз: \[ 1 \cdot (+2) + 2 \cdot [x + 3 \cdot (-2)] = 0 \] \[ 2 + 2x - 12 = 0 \Rightarrow 2x - 10 = 0 \Rightarrow x = +5 \] \(\mathrm{Ca}^{+2}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)

18. \(\mathrm{KClO_3}\): \(\mathrm{K}^{+1}, \mathrm{Cl}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 1 \cdot (+1) + 1 \cdot x + 3 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow 1 + x - 6 = 0 \Rightarrow x - 5 = 0 \Rightarrow x = +5 \] \(\mathrm{K}^{+1}, \mathrm{Cl}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)

19. \(\mathrm{BaSO_4}\): \(\mathrm{Ba}^{+2}, \mathrm{S}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 1 \cdot (+2) + 1 \cdot x + 4 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow 2 + x - 8 = 0 \Rightarrow x - 6 = 0 \Rightarrow x = +6 \] \(\mathrm{Ba}^{+2}, \mathrm{S}^{+6}, \mathrm{O}^{-2}\)

20. \(\mathrm{AgNO_3}\): \(\mathrm{Ag}^{+1}, \mathrm{N}^{x}, \mathrm{O}^{-2}\) \[ 1 \cdot (+1) + 1 \cdot x + 3 \cdot (-2) = 0 \Rightarrow 1 + x - 6 = 0 \Rightarrow x - 5 = 0 \Rightarrow x = +5 \] \(\mathrm{Ag}^{+1}, \mathrm{N}^{+5}, \mathrm{O}^{-2}\)

Түсіндім — сенің дәптеріңдегі формат басқаша болса керек. Мысал ретінде \(\mathrm{CaO}\)-ды өз дәптеріңде қалай жазатыныңды (немесе мұғалім талап еткен үлгіні) жіберші — сонда барлық 20-сын дәл сол форматта шығарып беремін.

Мысал ретінде дәптеріңдегі жазбаны алдым. Бір ескерту: \(\mathrm{KMnO_4}\)-те \(1 + x - 8 = 0\) болса, \(x = +7\) болады (\(+8\) емес).

Жеңіл (2 элементті):

1. \(\mathrm{Na}^{+1}\mathrm{Cl}^{x}\): \(1 + x = 0 \Rightarrow x = -1\) → \(\mathrm{Cl}^{-1}\)
2. \(\mathrm{Ca}^{+2}\mathrm{O}^{x}\): \(2 + x = 0 \Rightarrow x = -2\) → \(\mathrm{O}^{-2}\)
3. \(\mathrm{Cu}^{+2}\mathrm{O}^{x}\): \(2 + x = 0 \Rightarrow x = -2\) → \(\mathrm{O}^{-2}\)
4. \(\mathrm{Al_2}^{x}\mathrm{O_3}^{-2}\): \(2x + 3\cdot(-2) = 0 \Rightarrow 2x - 6 = 0 \Rightarrow x = +3\)
5. \(\mathrm{Fe}^{x}\mathrm{Cl_3}^{-1}\): \(x + 3\cdot(-1) = 0 \Rightarrow x - 3 = 0 \Rightarrow x = +3\)
6. \(\mathrm{Mg_3}^{+2}\mathrm{N_2}^{x}\): \(3\cdot2 + 2x = 0 \Rightarrow 6 + 2x = 0 \Rightarrow x = -3\)
7. \(\mathrm{H_2}^{+1}\mathrm{S}^{x}\): \(2\cdot1 + x = 0 \Rightarrow x = -2\)
8. \(\mathrm{C}^{x}\mathrm{O_2}^{-2}\): \(x + 2\cdot(-2) = 0 \Rightarrow x - 4 = 0 \Rightarrow x = +4\)
9. \(\mathrm{S}^{x}\mathrm{O_3}^{-2}\): \(x + 3\cdot(-2) = 0 \Rightarrow x - 6 = 0 \Rightarrow x = +6\)
10. \(\mathrm{P}^{x}\mathrm{Cl_5}^{-1}\): \(x + 5\cdot(-1) = 0 \Rightarrow x - 5 = 0 \Rightarrow x = +5\)

Күрделі (3 элементті):

11. \(\mathrm{H_2}^{+1}\mathrm{S}^{x}\mathrm{O_4}^{-2}\): \(2\cdot1 + x + 4\cdot(-2) = 0 \Rightarrow 2 + x - 8 = 0 \Rightarrow x = +6\)
12. \(\mathrm{H}^{+1}\mathrm{N}^{x}\mathrm{O_3}^{-2}\): \(1 + x + 3\cdot(-2) = 0 \Rightarrow 1 + x - 6 = 0 \Rightarrow x = +5\)
13. \(\mathrm{H_3}^{+1}\mathrm{P}^{x}\mathrm{O_4}^{-2}\): \(3\cdot1 + x + 4\cdot(-2) = 0 \Rightarrow 3 + x - 8 = 0 \Rightarrow x = +5\)
14. \(\mathrm{Al}^{x}\mathrm{O_3}^{-2}\mathrm{H_3}^{+1}\): \(x + 3\cdot(-2) + 3\cdot1 = 0 \Rightarrow x - 6 + 3 = 0 \Rightarrow x = +3\)
15. \(\mathrm{K_2}^{+1}\mathrm{C}^{x}\mathrm{O_3}^{-2}\): \(2\cdot1 + x + 3\cdot(-2) = 0 \Rightarrow 2 + x - 6 = 0 \Rightarrow x = +4\)
16. \(\mathrm{Na_2}^{+1}\mathrm{S}^{x}\mathrm{O_3}^{-2}\): \(2\cdot1 + x + 3\cdot(-2) = 0 \Rightarrow 2 + x - 6 = 0 \Rightarrow x = +4\)
17. \(\mathrm{Ca}^{+2}(\mathrm{N}^{x}\mathrm{O_3}^{-2})_2\): \(2 + 2\cdot(x + 3\cdot(-2)) = 0 \Rightarrow 2 + 2x - 12 = 0 \Rightarrow x = +5\)
18. \(\mathrm{K}^{+1}\mathrm{Cl}^{x}\mathrm{O_3}^{-2}\): \(1 + x + 3\cdot(-2) = 0 \Rightarrow 1 + x - 6 = 0 \Rightarrow x = +5\)
19. \(\mathrm{Ba}^{+2}\mathrm{S}^{x}\mathrm{O_4}^{-2}\): \(2 + x + 4\cdot(-2) = 0 \Rightarrow 2 + x - 8 = 0 \Rightarrow x = +6\)
20. \(\mathrm{Ag}^{+1}\mathrm{N}^{x}\mathrm{O_3}^{-2}\): \(1 + x + 3\cdot(-2) = 0 \Rightarrow 1 + x - 6 = 0 \Rightarrow x = +5\)

Қай формат екенін нақты түсіну үшін бір нұсқаны таңдашы (немесе дәптердегі жазуды жібер):

А) Дәреже элементтің үстінде: \[\overset{+2}{\mathrm{Ca}}\overset{-2}{\mathrm{O}}\]

Б) Дәреже жанында: \[\mathrm{Ca}^{+2}\mathrm{O}^{-2}\]

В) Теңдеу қосылыстың астында/үстінде: \[\mathrm{CaO}:\ 2 + x = 0,\ x = -2\]

Қайсысы — А, Б әлде В?

Міне, дәптердегі үлгімен — тотығу дәрежесі әр элементтің үстінде:

Жеңіл:

1. \(\overset{+1}{\mathrm{Na}}\overset{-1}{\mathrm{Cl}}\)
2. \(\overset{+2}{\mathrm{Ca}}\overset{-2}{\mathrm{O}}\)
3. \(\overset{+2}{\mathrm{Cu}}\overset{-2}{\mathrm{O}}\)
4. \(\overset{+3}{\mathrm{Al}}_{2}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
5. \(\overset{+3}{\mathrm{Fe}}\overset{-1}{\mathrm{Cl}}_{3}\)
6. \(\overset{+2}{\mathrm{Mg}}_{3}\overset{-3}{\mathrm{N}}_{2}\)
7. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}_{2}\overset{-2}{\mathrm{S}}\)
8. \(\overset{+4}{\mathrm{C}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{2}\)
9. \(\overset{+6}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
10. \(\overset{+5}{\mathrm{P}}\overset{-1}{\mathrm{Cl}}_{5}\)

Күрделі:

11. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}_{2}\overset{+6}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{4}\)
12. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}\overset{+5}{\mathrm{N}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
13. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}_{3}\overset{+5}{\mathrm{P}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{4}\)
14. \(\overset{+3}{\mathrm{Al}}(\overset{-2}{\mathrm{O}}\overset{+1}{\mathrm{H}})_{3}\)
15. \(\overset{+1}{\mathrm{K}}_{2}\overset{+4}{\mathrm{C}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
16. \(\overset{+1}{\mathrm{Na}}_{2}\overset{+4}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
17. \(\overset{+2}{\mathrm{Ca}}(\overset{+5}{\mathrm{N}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3})_{2}\)
18. \(\overset{+1}{\mathrm{K}}\overset{+5}{\mathrm{Cl}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
19. \(\overset{+2}{\mathrm{Ba}}\overset{+6}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{4}\)
20. \(\overset{+1}{\mathrm{Ag}}\overset{+5}{\mathrm{N}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)

Егер үлгіде бәрібір басқаша болса — дәптердегі бір жолды суретке түсіріп жібер, дәл соны қайталаймын.

Дұрыс жазылуы — тотығу дәрежесі әр элементтің үстінде:

Жеңіл:

1. \(\overset{+1}{\mathrm{Na}}\overset{-1}{\mathrm{Cl}}\)
2. \(\overset{+2}{\mathrm{Ca}}\overset{-2}{\mathrm{O}}\)
3. \(\overset{+2}{\mathrm{Cu}}\overset{-2}{\mathrm{O}}\)
4. \(\overset{+3}{\mathrm{Al}}_{2}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
5. \(\overset{+3}{\mathrm{Fe}}\overset{-1}{\mathrm{Cl}}_{3}\)
6. \(\overset{+2}{\mathrm{Mg}}_{3}\overset{-3}{\mathrm{N}}_{2}\)
7. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}_{2}\overset{-2}{\mathrm{S}}\)
8. \(\overset{+4}{\mathrm{C}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{2}\)
9. \(\overset{+6}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
10. \(\overset{+5}{\mathrm{P}}\overset{-1}{\mathrm{Cl}}_{5}\)

Күрделі:

11. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}_{2}\overset{+6}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{4}\)
12. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}\overset{+5}{\mathrm{N}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
13. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}_{3}\overset{+5}{\mathrm{P}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{4}\)
14. \(\overset{+3}{\mathrm{Al}}(\overset{-2}{\mathrm{O}}\overset{+1}{\mathrm{H}})_{3}\)
15. \(\overset{+1}{\mathrm{K}}_{2}\overset{+4}{\mathrm{C}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
16. \(\overset{+1}{\mathrm{Na}}_{2}\overset{+4}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
17. \(\overset{+2}{\mathrm{Ca}}(\overset{+5}{\mathrm{N}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3})_{2}\)
18. \(\overset{+1}{\mathrm{K}}\overset{+5}{\mathrm{Cl}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
19. \(\overset{+2}{\mathrm{Ba}}\overset{+6}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{4}\)
20. \(\overset{+1}{\mathrm{Ag}}\overset{+5}{\mathrm{N}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)

Тексеру: әр қосылыста дәрежелер қосындысы \(0\)-ге тең.

Химиялық таңбалар (Na, Cl, Ca, O…) — халықаралық латын таңбалары, олар қазақ оқулықтарында да осылай жазылады, бұл ағылшынша емес. Түсіндіру мәтіні қазақша.

Егер керегі элемент атауларының қазақшасы болса, мысалы \(\overset{+2}{\mathrm{Ca}}\overset{-2}{\mathrm{O}}\) — кальций оксиді, деп жанына қосып шығайын ба?

Күрделі қосылыстардың жалғасы (11–20), дәрежелер элементтің үстінде:

11–15:

11. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}_{2}\overset{+6}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{4}\)
12. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}\overset{+5}{\mathrm{N}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
13. \(\overset{+1}{\mathrm{H}}_{3}\overset{+5}{\mathrm{P}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{4}\)
14. \(\overset{+3}{\mathrm{Al}}(\overset{-2}{\mathrm{O}}\overset{+1}{\mathrm{H}})_{3}\)
15. \(\overset{+1}{\mathrm{K}}_{2}\overset{+4}{\mathrm{C}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)

16–20:

16. \(\overset{+1}{\mathrm{Na}}_{2}\overset{+4}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
17. \(\overset{+2}{\mathrm{Ca}}(\overset{+5}{\mathrm{N}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3})_{2}\)
18. \(\overset{+1}{\mathrm{K}}\overset{+5}{\mathrm{Cl}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)
19. \(\overset{+2}{\mathrm{Ba}}\overset{+6}{\mathrm{S}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{4}\)
20. \(\overset{+1}{\mathrm{Ag}}\overset{+5}{\mathrm{N}}\overset{-2}{\mathrm{O}}_{3}\)

Тексеру: әр қосылыста дәрежелер қосындысы \(0\)-ге тең.