Сверь числа и знаки с фото.
В задачах 1.91-1.100 решить системы уравнений: а) по формулам Крамера; б) методом обратной матрицы; в) методом Гаусса.
1.94 \[\begin{cases}2x_1+x_2+x_3=3\\x_1+2x_2+x_3=0\\x_1+x_2+2x_3=9\end{cases}\]
1.95 \[\begin{cases}2x_1-x_2-x_3=4\\3x_1+4x_2-2x_3=11\\3x_1-2x_2+4x_3=11\end{cases}\]
1.96 \[\begin{cases}x_1+x_2+2x_3=-1\\2x_1-x_2+2x_3=-4\\4x_1+x_2+4x_3=-2\end{cases}\]
1.97 \[\begin{cases}3x_1+2x_2+x_3=5\\2x_1+3x_2+x_3=1\\2x_1+x_2+3x_3=11\end{cases}\]
1.98 \[\begin{cases}2x_1+3x_2+5x_3=10\\3x_1+7x_2+4x_3=3\\x_1+2x_2+2x_3=3\end{cases}\]]
Кратко: системы имеют единственные решения:
| № | \(x_1\) | \(x_2\) | \(x_3\) | \(\Delta\) |
|---|---|---|---|---|
| 1.94 | 0 | \(-3\) | 6 | 4 |
| 1.95 | 3 | 1 | 1 | 60 |
| 1.96 | 1 | 2 | \(-2\) | 6 |
| 1.97 | 2 | \(-2\) | 3 | 12 |
| 1.98 | 3 | \(-2\) | 2 | 1 |
Все определители не равны нулю, поэтому применимы все три метода.
Как устроены методы.
- Метод Крамера: \(x_i=\frac{\Delta_i}{\Delta}\), где \(\Delta_i\) получается заменой \(i\)-го столбца на столбец свободных членов.
- Метод обратной матрицы: \(A^{-1}=\frac{1}{\Delta}C^T\), затем \(x=A^{-1}b\).
- Метод Гаусса: приводим расширенную матрицу \((A|b)\) к ступенчатому виду и идём снизу вверх.
1.94
\[ A=\begin{pmatrix}2&1&1\\1&2&1\\1&1&2\end{pmatrix}, \quad b=\begin{pmatrix}3\\0\\9\end{pmatrix} \]
Крамер:
\[ \Delta=4,\quad \Delta_1=0,\quad \Delta_2=-12,\quad \Delta_3=24 \]
\[ x_1=\frac{0}{4}=0,\quad x_2=\frac{-12}{4}=-3,\quad x_3=\frac{24}{4}=6 \]
Обратная матрица:
\[ A^{-1}=\frac14\begin{pmatrix}3&-1&-1\\-1&3&-1\\-1&-1&3\end{pmatrix} \]
\[ x=A^{-1}b= \frac14\begin{pmatrix}3&-1&-1\\-1&3&-1\\-1&-1&3\end{pmatrix} \begin{pmatrix}3\\0\\9\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}0\\-3\\6\end{pmatrix} \]
Гаусс:
\[ \left(\begin{array}{ccc|c} 2&1&1&3\\ 1&2&1&0\\ 1&1&2&9 \end{array}\right) \sim \left(\begin{array}{ccc|c} 1&2&1&0\\ 0&-1&1&9\\ 0&-3&-1&3 \end{array}\right) \sim \left(\begin{array}{ccc|c} 1&2&1&0\\ 0&-1&1&9\\ 0&0&-4&-24 \end{array}\right) \]
Далее:
\[ x_3=6,\quad -x_2+6=9\Rightarrow x_2=-3, \] \[ x_1+2(-3)+6=0\Rightarrow x_1=0. \]
Ответ: \((0;-3;6)\).
1.95
\[ A=\begin{pmatrix}2&-1&-1\\3&4&-2\\3&-2&4\end{pmatrix}, \quad b=\begin{pmatrix}4\\11\\11\end{pmatrix} \]
Крамер:
\[ \Delta=60,\quad \Delta_1=180,\quad \Delta_2=60,\quad \Delta_3=60 \]
\[ x_1=3,\quad x_2=1,\quad x_3=1 \]
Обратная матрица:
\[ A^{-1}=\frac1{60} \begin{pmatrix} 12&6&6\\ -18&11&1\\ -18&1&11 \end{pmatrix} \]
\[ x=A^{-1}b= \frac1{60} \begin{pmatrix} 12&6&6\\ -18&11&1\\ -18&1&11 \end{pmatrix} \begin{pmatrix}4\\11\\11\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}3\\1\\1\end{pmatrix} \]
Гаусс:
\[ \left(\begin{array}{ccc|c} 2&-1&-1&4\\ 3&4&-2&11\\ 3&-2&4&11 \end{array}\right) \sim \left(\begin{array}{ccc|c} 2&-1&-1&4\\ 0&1&-1&0\\ 0&-1&11&10 \end{array}\right) \sim \left(\begin{array}{ccc|c} 2&-1&-1&4\\ 0&1&-1&0\\ 0&0&10&10 \end{array}\right) \]
Тогда:
\[ x_3=1,\quad x_2-x_3=0\Rightarrow x_2=1, \] \[ 2x_1-1-1=4\Rightarrow x_1=3. \]
Ответ: \((3;1;1)\).
1.96
\[ A=\begin{pmatrix}1&1&2\\2&-1&2\\4&1&4\end{pmatrix}, \quad b=\begin{pmatrix}-1\\-4\\-2\end{pmatrix} \]
Крамер:
\[ \Delta=6,\quad \Delta_1=6,\quad \Delta_2=12,\quad \Delta_3=-12 \]
\[ x_1=1,\quad x_2=2,\quad x_3=-2 \]
Обратная матрица:
\[ A^{-1}=\frac16 \begin{pmatrix} -6&-2&4\\ 0&-4&2\\ 6&3&-3 \end{pmatrix} \]
\[ x=A^{-1}b= \frac16 \begin{pmatrix} -6&-2&4\\ 0&-4&2\\ 6&3&-3 \end{pmatrix} \begin{pmatrix}-1\\-4\\-2\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}1\\2\\-2\end{pmatrix} \]
Гаусс:
\[ \left(\begin{array}{ccc|c} 1&1&2&-1\\ 2&-1&2&-4\\ 4&1&4&-2 \end{array}\right) \sim \left(\begin{array}{ccc|c} 1&1&2&-1\\ 0&-3&-2&-2\\ 0&-3&-4&2 \end{array}\right) \sim \left(\begin{array}{ccc|c} 1&1&2&-1\\ 0&-3&-2&-2\\ 0&0&-2&4 \end{array}\right) \]
Тогда:
\[ -2x_3=4\Rightarrow x_3=-2, \] \[ -3x_2-2(-2)=-2\Rightarrow -3x_2=-6\Rightarrow x_2=2, \] \[ x_1+2+2(-2)=-1\Rightarrow x_1=1. \]
Ответ: \((1;2;-2)\).
1.97
\[ A=\begin{pmatrix}3&2&1\\2&3&1\\2&1&3\end{pmatrix}, \quad b=\begin{pmatrix}5\\1\\11\end{pmatrix} \]
Крамер:
\[ \Delta=12,\quad \Delta_1=24,\quad \Delta_2=-24,\quad \Delta_3=36 \]
\[ x_1=2,\quad x_2=-2,\quad x_3=3 \]
Обратная матрица:
\[ A^{-1}=\frac1{12} \begin{pmatrix} 8&-5&-1\\ -4&7&-1\\ -4&1&5 \end{pmatrix} \]
\[ x=A^{-1}b= \frac1{12} \begin{pmatrix} 8&-5&-1\\ -4&7&-1\\ -4&1&5 \end{pmatrix} \begin{pmatrix}5\\1\\11\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}2\\-2\\3\end{pmatrix} \]
Гаусс:
\[ \left(\begin{array}{ccc|c} 3&2&1&5\\ 2&3&1&1\\ 2&1&3&11 \end{array}\right) \sim \left(\begin{array}{ccc|c} 1&-1&0&4\\ 0&5&1&-7\\ 0&-2&2&10 \end{array}\right) \sim \left(\begin{array}{ccc|c} 1&-1&0&4\\ 0&5&1&-7\\ 0&0&12&36 \end{array}\right) \]
Тогда:
\[ x_3=3, \] \[ 5x_2+3=-7\Rightarrow x_2=-2, \] \[ x_1-(-2)=4\Rightarrow x_1=2. \]
Ответ: \((2;-2;3)\).
1.98
\[ A=\begin{pmatrix}2&3&5\\3&7&4\\1&2&2\end{pmatrix}, \quad b=\begin{pmatrix}10\\3\\3\end{pmatrix} \]
Крамер:
\[ \Delta=1,\quad \Delta_1=3,\quad \Delta_2=-2,\quad \Delta_3=2 \]
\[ x_1=3,\quad x_2=-2,\quad x_3=2 \]
Обратная матрица:
Так как \(\Delta=1\),
\[ A^{-1}= \begin{pmatrix} 6&4&-23\\ -2&-1&7\\ -1&-1&5 \end{pmatrix} \]
\[ x=A^{-1}b= \begin{pmatrix} 6&4&-23\\ -2&-1&7\\ -1&-1&5 \end{pmatrix} \begin{pmatrix}10\\3\\3\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}3\\-2\\2\end{pmatrix} \]
Гаусс:
\[ \left(\begin{array}{ccc|c} 2&3&5&10\\ 3&7&4&3\\ 1&2&2&3 \end{array}\right) \sim \left(\begin{array}{ccc|c} 1&2&2&3\\ 0&1&-2&-6\\ 0&-1&1&4 \end{array}\right) \sim \left(\begin{array}{ccc|c} 1&2&2&3\\ 0&1&-2&-6\\ 0&0&-1&-2 \end{array}\right) \]
Тогда:
\[ -x_3=-2\Rightarrow x_3=2, \] \[ x_2-2\cdot2=-6\Rightarrow x_2=-2, \] \[ x_1+2(-2)+2\cdot2=3\Rightarrow x_1=3. \]
Ответ: \((3;-2;2)\).
Проверка подстановкой даёт верные равенства; например, для 1.95: \[ 2\cdot3-1-1=4,\quad 3\cdot3+4\cdot1-2=11,\quad 3\cdot3-2+4=11. \]