Сверь числа и знаки с фото.
Тапалаева Амнат МАССАРНА ДЕРТ – ЛОВЗАР
Дехаш хилла Зингу ц1е йолу цхьа зингат. Шен доццу х1умане са ца туьйсучи, хьанала къинхетама беззаш хилла иза. Цундела цуьнан д1аййина х1ума а дика кхуьуш хилла, ша делчах беркат хуьлуш а хила цуьнца. Делахь а, кхечу зингаташа шегара х1ума йахарна кхоьруш, цуьнан дарцца лаьцначул т1аьхьа дуьхьаьлца а ца тешаш, д1ат1ейоьрзуш хилла Зингу. Цундела т1еорг1учу хьешах хередерра Зингу.
Цхана дийнахь кхуьунан лулахо Дуку х1ара долчу деара, тховса [неразборчиво] дан х1ума йацара шеи аьлла. Цунах хьалха дог лезна, шеи йолчун йаах1ума а белла, д1а а хайийтира кхо нах. Цу шарахь, ца деза лезар а кхетта, йалта х1аллакхьилира оцу [неразборчиво] дехачу зингатийн. Iа мецо дакъкхира цара. Мацелла, ша лулахочуьнца делла йалта дагогадо1ура Зингуна. Х1инца наха схаделлачара, дуьсур дагадог1ура Зингуна. Х1инца иза олий, ойла хуьлура х1орза а. Ч1аг1о йира Зингу, т1едог1учу шарахь, шен лулахо шина гена а даьлла, шен йалта кхиош, 1айна кечбан бакъ. Т1аккха ша къахьегнарг цхьаьнца а декъаш дацар дуьне дезар дацара.
дацара. Беркат охьа1анийча санна, хьийкъина йара аре. Х1инца кхуьунан коьртехь цхьа ойла йара – и беркат [неразборчиво] чудерас.
Тахана-кхана болх д1аболо беза бохуш х1ара Iаш, цхьа ирча мох белира. Луьйранна махо лехха долийна дуьне сарахь а йухадерзаза дара. Чог1а сагота хьийзазар цу цийнах сарралц кхо кхаьхьарх, эхан ах йалта а чудерзош ницкъашца. Цу дийнахь т1ейлихира. Шен тог1е чуьра арадала а х1уттуш, стигал т1ехула [неразборчиво] кхийра мех белира. Iаьннарг кхин т1е [неразборчиво] цхьа тухуш, стигал кхуьунан бешахь схьаэца х1ума ца дитнера оцу йочано. Беша йуккъе охьа а хьина, дилхира зингат.
Iаьнна хьалхара денош дара, ша кечдина йалта чекх а даьлла, х1ара меца дисча. Мацалла кхин тоха са а ца хилла, Iа х1инца бе т1едеъна цахилар тидаме а эцна, шен йуьрта йухадерза сацам бира зингато.
Гоьллец диллинчу лайлахула, милла дала, мацалла кийра Ийжаш, ша цкъа а д1акхочур дац моьттуш, некъ бира цо. Д1акхачале г1орор ду ша аьлла, дог диллинчу хенах схьагуьчуйелира кхуьнан йурт. Мичара беа а ца хууш, цхьаьна беара цуьнан ницкъ беара цуьнан дег1е, дедда дахара х1ара кхид1а. Шен лулахо Дуку дехачу х1усаман нек1 туьйхира кхо. Не1 схьайиллина, дуьхьалделира иза.
- Хьо дац и, Зингу! Хьо мичахь дара? Хьо лоьхуш, гонахара аренаш массо а хьоьхуш, [неразборчиво] цо, г1ант а делла, пеша йуххе охьахаийна, йовха йуург хьалха а йиллина, хьошалла дира кхуьна.
Дукус дийцира, шайга масех де хьалха хьекъалечу, къеначу зингаташа, йоккха йочана хир йу, йалта чудерзо сихо йе аьлла, хаам бина хилар. Цундела кхиира шаьш массо х1ума к1елхьардаккха, элира цо. Массарна гена а даьлла охьахиъначу Зингуна ца хезнар и хабар. И хезнехьара, кхо санна токхе х1ара Iа цхьамма а доккхур дацара. Т1ейог1учу б1аьстан йухалор йу аьлла, Дукун йаах1ума а йууш, даьккхира Зингу.
Цу Iай Зингус ч1аг1о йира, кхул т1аьхьа шен йуьртахойх а къаьстина [неразборчиво] цхьалха дика а, вон а доькъуш даха.
Краткий пересказ рассказа «Массарна дерт – ловзар» (Тапалаева Амнат)
Жило-было насекомое по имени Зингу. Оно было добрым и трудолюбивым, и у него всего было вдоволь. Но после ссоры с другими насекомыми Зингу отдалилось от всех, поселилось вдали и решило больше ни с кем не делиться тем, что добывало своим трудом.
Зингу много работало, и его поле было богатым. Тем временем старые мудрые насекомые предупредили всех: скоро будет сильная буря, надо быстро убрать урожай. Зингу, жившее далеко от всех, этой вести не услышало. Началась буря, урожай погиб, и зимой Зингу осталось без запасов и стало голодать.
Тогда оно вернулось в родное село и постучалось к соседу Дуку. Дуку радушно принял его, накормил и рассказал, что все успели спасти урожай, потому что слышали предупреждение. Зингу прожило у него до весны и дало слово больше никогда не отделяться от земляков и делить с ними и хорошее, и плохое.
Почему это краткий пересказ
Я оставил только звенья, без которых история рассыпается:
- Завязка — ссора и решение жить отдельно.
- Развитие — труд, предупреждение, буря и потеря урожая.
- Кульминация — голод и возвращение в село.
- Развязка — помощь Дуку.
- Вывод — нельзя отгораживаться от своих.
Как сделать похожий пересказ
- Выпиши героев и главное, что о них нужно знать.
- Отметь 4–5 событий, которые меняют ситуацию.
- Убери описания, повторы и второстепенные детали.
- Закончи выводом: чему учит текст.
Проверка. Имена и название сверил с фото: Зингу, Дуку, «Массарна дерт – ловзар». В начале текста часть слов размыта, поэтому мелкие подробности я не пересказывал, а опирался на ясно читаемые события. Если нужен пересказ на чеченском, скажи.