иштеп бер
Сверь числа и знаки с фото.
Дам көрсөтүү керек?
Муундун чоюлушуна жардам берүү. Ойдоксон кыймылдардын же катуу урунуунун натыйжасында сөөктөр өзүнүн муундагы ордунан чыгып кетет (77-сүр.).
[Рисунок: буттун кылканы жана таманы; муундун аймагында байламталар көрсөтүлүп, «Байламта» деп жазылган; муунга ичке стержень жана көк түстөгү белги тартылган]
- Байламталардын чоюлушу
[Рисунок: муз толтурулган баштык муунга басылып коюлган] 2. Муздак нерсе басуу
[Рисунок: бут жашыл түстөгү шинага коюлуп, муун эластик бинт менен таңылган] 3. Кыймылдатпай таңуу
[Рисунок: бинт менен таңылган бут кызгылт-көк түстөгү жаздыкчага көтөрүп коюлган] 4. Тыңч абада сактоо
77-сүр. Муун жана байламталар чоюлганда биринчи жардам
Жообу: сүрөттөгү төрт баскыч — муун (байламталар) чоюлганда биринчи жардамдын туура тартиби:
- Байламталардын чоюлушу — жаракатты таануу;
- Муздак нерсе басуу;
- Кыймылдатпай таңуу;
- Тыңч абалда сактоо — андан кийин врачка кайрылуу.
Эмне үчүн мындай тартип:
- Алгач эмне болгонун аныктайбыз. Байламталар ашыкча чоюлганда алардын булалары бузулат: муун ооруйт, шишийт, көгөрөт, кыймылдатуу кыйындайт. Туура эмес жардам (укалоо, ысык компресс) абалды начарлатат.
- Муздак кан тамырларды тарытат: ички кан агуу азаят, шишик жана оору басаңдайт. Музду түз териге эмес, чүпүрөккө ороп 15–20 мүнөт басабыз, анан тыныгуу менен кайталайбыз.
- Кыймылдатпай таңуу (эластик бинт же шина) муунду бекитип, байламталарга кошумча зыян келүүнү токтотот. Бинтти өтө катуу таңбайбыз: бармактар көгөрбөй, кан айлануусу бузулбашы керек.
- Тыңч абал — бутту бийик көтөрүп (жаздыкчага) коюу кандын агып кетишин азайтып, шишикти азайтат. Ысык ванна, массаж, муунду өз алдынча «ордуна салуу» — болбойт.
Текшерүү: ар бир кийинки кадам мурункусунун натыйжасын бекемдейт — муз шишикти токтотот, таңуу муунду коргойт, тыңч абал айыктырат. Эгер 2 жана 3-кадамды алмаштырсак, шишик көбөйүп, байламталарга кошумча зыян келет — ошондуктан тартип маанилүү.
