1.Улуу франсуз ревалютсиясынын жыйынтыгы жана тарыхый мааниси 2.Императар Петр 1чи жана анын реформалары маалымат кыскача 3.Франция Германия согушу 1870-1871 жылдары кыскача…
1.Улуу франсуз ревалютсиясынын жыйынтыгы жана тарыхый мааниси 2.Императар Петр 1чи жана анын реформалары маалымат кыскача 3.Франция Германия согушу 1870-1871 жылдары кыскача маалымат тушундурмосуз
1. Улуу француз революциясынын жыйынтыгы жана тарыхый мааниси
Кыска жооп: революция феодалдык-абсолюттик түзүлүштү жок кылып, Францияны жарандык теңдикке жана капиталисттик өнүгүүгө алып келди, ошол эле учурда кандуу террор жана Наполеондун диктатурасы менен аяктады.
Негизги жыйынтыктар:
- 1789-ж. 26-август — «Адам жана жаран укуктарынын декларациясы»: адамдар эркин жана укуктары боюнча тең деп жарыяланды.
- Сословиелер жоюлду, дворяндык жана чиркөөнүн артыкчылыктары кыйрады, чиркөөнүн жерлери тартылып алынды.
- Абсолюттик монархия кулады. 1791-ж. конституциялык монархия, 1792-ж. 21-сентябрда республика жарыяланды, 1793-ж. Людовик XVI өлүм жазасына тартылды.
- Крепостнойдук (феодалдык милдеттер) жоюлуп, дыйкандар жерге ээ болду.
- Якобин диктатурасы (1793–1794) жана революциялык террор — миңдеген курмандыктар.
- 1799-ж. 18-брюмер — Наполеон Бонапарт бийликти басып алды, революция доору аяктады.
Тарыхый мааниси:
- «Эркиндик, теңдик, бир туугандык» идеялары бүткүл Европага тарады, XIX кылымдагы улуттук-боштондук кыймылдарга үлгү болду.
- Жаңы укуктук тартип (менчик укугу, жарандык теңдик, сот реформасы), метрикалык өлчөм системасы, жаңы билим берүү түзүмү киргизилди.
- Капиталисттик өнүгүүгө жол ачылып, буржуазия бийликке келди.
Текшерүү: эгер «жыйынтык» деп сураса — эл аралык таасири + ички түзүлүштүн өзгөрүшү; «мааниси» деп сураса — башка өлкөлөргө тийгизген таасири жана жаңы идеялар жазылат.
2. Император Пётр I жана анын реформалары
Кыска жооп: Пётр I (1672–1725, бийликте 1682/1696–1725) Россияны Европа үлгүсүндө кайра куруп, аны Россия империясына (1721) айландырды.
Негизги реформалар:
| Тармак | Эмне кылды |
|---|---|
| Аскер | Регулярдуу армия жана флот; 1705-ж. рекруттук милдет |
| Башкаруу | 1711-ж. Сенат, 1718-ж. коллегиялар, 1708-ж. губерниялар |
| Чиркөө | Патриархат жоюлуп, Синод (1721) — чиркөө мамлекетке баш ийди |
| Экономика | Мануфактуралар, Уралда металлургия, протекционизм |
| Социалдык | 1722-ж. «Табель о рангах» — кызмат аркылуу дворяндык алуу |
| Маданият | Жарандык алфавит (1708–1710), цифирдик мектептер, Кунсткамера (1714), 1700-ж. жаңы жыл 1-январдан |
Тышкы саясат: Түндүк согуш (1700–1721) — Ништадт тынчтыгы (1721) менен Балтика деңизине чыгуу алынды; 1703-ж. Санкт-Петербург негизделди.
Текшерүү: оң жагы — техникалык жана аскердик прогресс, империянын күчөшү; терс жагы — крепостнойдук күчөдү, салык жүгү оорлоп, калктын саны азайды. Экөөнү тең жазсаң, жооп толук болот.
3. Франция–Германия (Франция–Пруссия) согушу, 1870–1871
Кыска жооп: согушта Пруссия жеңип, Германия бирикти жана Франция Эльзас менен Лотарингияны жоготту.
Себеби: Пруссия канцлери Бисмарк Германияны бириктирүүнү каалап, Франция менен жаңжалды козутту (Испания тактысы жана Эмс депешасы, 13-июль 1870). 19-июлда Франция согуш жарыялады — бирок армиясы даяр эмес болчу.
Негизги окуялар:
- 2-сентябрь 1870 — Седан: француз армиясы талкаланып, Наполеон III туткунга түштү, Экинчи империя кулады.
- 4-сентябрь 1870 — Францияда Үчүнчү республика жарыяланды; Париж камалга алынды.
- 18-январь 1871 — Версаль: Германия империясы жарыяланып, Вильгельм I кайзер болду.
- 10-май 1871 — Франкфурт тынчтыгы: Эльзас жана Лотарингия Германияга өттү, Франция 5 млрд франк контрибуция төлөдү.
- Март–май 1871 — Париж коммунасы (жеңилүүдөн кийинки ички көтөрүлүш).
Текшерүү: согуштун негизги натыйжасы — Германиянын биригиши жана Европадагы күчтөр балансынын өзгөрүшү; Франция реванш үчүн даярдана баштады, бул Биринчи дүйнөлүк согуштун себептеринин бири болду.
