«Ұлы Дала өркениетінің даму факторлары» тақырыбында сызбаны толықтырып жаз. Мәтінде көрсетілген 8 фактордың ішінде өзің ең маңызды деп санайтын біреуіне талдау жаса.
Реши задание на изображении
Сверь числа и знаки с фото.
8-тапсырма. «Ұлы Дала өркениетінің даму факторлары» тақырыбында сызбаны толықтырып жаз. Мәтінде көрсетілген 8 фактордың ішінде өзің ең маңызды деп санайтын біреуіне талдау жаса. Ұлы Дала өркениетінің даму факторлары
- ___ 2. ___ 3. ___
- ___ 5. ___ 6. ___
Ұлы: Неткен ғажап, Ұлы Далада сол кездің өзінде үш жүзден аса қала болған екен! Ұлы Дала өркениеті дамуының бірнеше факторы болды: Біріншіден, Алтайдан Донға дейін созылған Ұлы Дала екі құрлықтың басын қосты. Ол Еуропа мен Азияның қақпасы болды. Екіншіден, Дала өркениеті біздің жыл санауымыздан 1000 жыл бұрын пайда болды. [неразборчиво] Үшіншіден, Ұлы Дала өмірінің негізгі бір саласы – жылқыны қолға үйретті. Төртіншіден, дала баласы табиғи ортамен толық гармонияда өмір сүрді. Оған шығармашылық еркіндік тән болды. Бесіншіден, Ұлы Дала арқылы «Ұлы Жібек жолы» сауда жолы жанданды. Бір ғана Сырдарияның бойында 300-ге жуық қала мен бекініс болды. Яғни көшпенді дала мәдениеті мен қала өркениеті қатар дамыды. Алтыншыдан, металлургия дамыды, аң стиліндегі зергерлік өнер өркендеді. Жетіншіден, осы Ұлы Далада салтанат құрған Түркі елі (Түркі қағанаты 551-744 жж.) Еуразия даласындағы тұңғыш империя еді. Сол дәуірде түркі жазбасы пайда болды. Сегізіншіден, 545 жылы Бұмын қағанның ордасына Қытай елшісі келді. Сол кезден бастап Түрік елі [обрезано]
Это задание №8. На фото в схеме шесть пронумерованных полей, поэтому ниже — готовые шесть пунктов для схемы; ещё два фактора добавлены отдельно, если в вашем варианте схемы есть 8 клеток.
| № | Что вписать в схему |
|---|---|
| 1 | Екі құрлықты байланыстырған Ұлы Дала — Еуропа мен Азияның қақпасы |
| 2 | Дала өркениетінің ежелгі дәуірден басталуы |
| 3 | Жылқыны қолға үйрету |
| 4 | Табиғатпен үйлесім және шығармашылық еркіндік |
| 5 | Ұлы Жібек жолының жандануы, қала мәдениетінің дамуы; Сырдария бойында 300-ге жуық қала |
| 6 | Металлургия және аң стиліндегі зергерлік өнер |
| 7 | Түркі қағанаты (551–744 жж.) — Еуразия даласындағы тұңғыш империя және түркі жазбасы |
| 8 | 545 жылы Бұмын қаған ордасына Қытай елшісінің келуі, дипломатиялық байланыстар |
Талдау үшін бір фактор — «жылқыны қолға үйрету»:
Менің ойымша, ең маңызды фактор — жылқыны қолға үйрету. Себебі жылқы көшпелі шаруашылықтың негізін қалап, адамдардың жылдам қозғалуына, мал бағуға және әскери күшін нығайтуға мүмкіндік берді. Ол Ұлы Даладағы тасымал мен сауданы жеңілдетіп, көрші халықтармен байланысты күшейтті. Сондықтан дала өркениетінің көшпелі өмір салты мен бірегейлігі жылқыға тікелей байланысты деп есептеймін.
Как рассуждать в похожем задании:
- В тексте ориентиры — слова «Біріншіден…», «Екіншіден…» и так далее: каждый абзац даёт отдельный фактор.
- В схему не нужно переписывать весь абзац — оставь главную мысль: что стало условием развития и что оно дало.
- Для анализа используй схему: моё мнение → причина → пример из текста → вывод.
- Проверь по тексту имена, даты и числа — особенно 551–744, 545 и 300.
Я сверил пункты с текстом: все восемь факторов соотносятся с его содержанием.
