12-тапсырма. «Қазақстанның сәулет өнері» тақырыбына келісу/келіспеу эссесін жаз.

Қысқаша жауап: төменде 12-тапсырмаға арналған «келісу» үлгісіндегі эссе бар. Онда көзқарас бірінші абзацта айқын айтылып, екі дәлел мен қорытынды берілген.

Үлгі эссе

Қазақстанның сәулет өнері — халықтың ғасырлар бойғы тарихын, дүниетанымын және эстетикалық талғамын бейнелейтін мәдени мұра. Ол көшпелі дәстүр мен отырықшы өмірдің, Шығыс пен Батыстың көркемдік ықпалдарының тоғысқан жерін көрсетеді. Мен «Қазақстанның сәулет өнері ерекше құнды және оны терең зерттеу қажет» деген пікірмен келісемін. Ғимараттар мен кесенелер — жай ғана құрылыс емес, олар халықтың өткені мен бүгінін жалғайтын көркем шежіре іспетті.

Біріншіден, ерте сәулет ескерткіштері көшпелі өмір салтын, қолөнер дәстүрін және ислам мәдениетінің ықпалын көрсетеді. Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесі мен Тараздағы Айша бибі кесенесі ел тарихының маңызды куәсі ретінде бүгінге жетті. Олардың құрылысы, өрнектері мен кеңістік шешімі сол дәуірдің эстетикасын танытады. Екіншіден, заманауи қалаларда ұлттық нақыш пен жаңа технология бірігіп, өзіндік сәулет мектебін қалыптастырып келеді. Астанадағы «Бәйтерек» пен «Хан Шатыр» ұлттық бейнені заманауи пішінмен жеткізеді. Мұндай үйлесім ғимараттарды тек пайдалы құрылыс емес, мәдени мағынасы бар туындыға айналдырады. Демек, қазақстандық сәулет — дәстүр мен жаңашылдықтың үйлесімі.

Қорытындылай келе, Қазақстанның сәулет өнері тарихи жадыны сақтап, заманауи мәдениетті дамытады. Сондықтан оны зерттеп, ескерткіштерді қорғау — қоғамның ортақ жауапкершілігі.

Эссе қалай құрылған

1. Кіріспе, шамамен 30 %. Тақырып ашылып, «мен келісемін» деген нақты позиция берілген. Бұл эссенің басты тезисі.
2. Негізгі бөлім, шамамен 60 %. Екі дәлел бар: тарихи сәулет мұрасы және заманауи сәулет. Әр дәлелде мысал келтіріліп, ол түсіндіріледі.
3. Қорытынды, шамамен 10 %. Негізгі ой қайталанып, оның қоғамдық мәні көрсетілген.

Дәлел формуласы: пікір — мысал — түсініктеме. Мысалы, «Біріншіден...» деген пікір, кесенелер туралы нақты мысал және олардың тарихи мәні туралы түсініктеме.

Тексеру: тезис пен қорытынды үйлеседі, екі дәлел де тақырыпқа қатысты, мысалдар нақты, ресми стиль сақталған. Егер келіспеу позициясын таңдасаң, кіріспеде қарсы тезис құрып, негізгі бөлімде бір қолдау және бір қарсы дәлел келтіруге болады.