последние годы жизни дуэль и смерти

Краткий ответ

Последние годы Пушкина (1833–1837) прошли в тяжёлом положении: придворная служба, цензура, долги и светские сплетни. Поводом к дуэли стала серия анонимных пасквилей о его жене. Дуэль состоялась 27 января 1837 года на Чёрной речке, противник — Жорж Дантес; смертельно раненный поэт умер 29 января 1837 года на Мойке, 12.

Хронология

1. Обстановка последних лет

• 1831 — женитьба на Н. Н. Гончаровой, переезд в Петербург; служба в Коллегии иностранных дел требует присутствия в свете.
• 31 декабря 1833 — пожалован в камер-юнкеры. Чин был придворным и обычно давался юношам; Пушкину было 34 года, и он воспринял это как унижение (запись в дневнике 1 января 1834).
• 1834 — подавленность, мысли об отставке; «Медный всадник» не допущен к печати.
• 1836 — издаёт журнал «Современник» (выходит с апреля). Успеха у публики нет, растут долги — в том числе карточные.
• Осень 1836 — «каменноостровский цикл» лирики, настроения одиночества и тревоги.

2. Повод к дуэли

• 4 ноября 1836 — Пушкин и его друзья получают анонимные пасквили («дипломы ордена рогоносцев»): намёк на связь жены с французом-кавалергардом Дантесом, приёмным сыном нидерландского посланника барона Геккерна.
• 17 ноября 1836 — вызов Дантесу; дуэль не состоялась: Дантес женился на Екатерине Гончаровой, сестре жены поэта (свадьба 10 января 1837).
• Сплетни возобновились. 25 января 1837 — Пушкин отправляет Геккерну резкое оскорбительное письмо, следует второй вызов.

3. Дуэль

• 27 января 1837, Чёрная речка под Петербургом. Секунданты: К. К. Данзас (лицейский товарищ) и виконт д’Аршиак.
• Условия: стрелялись с 20 шагов, барьер в 10 шагах, по одному выстрелу. Первым выстрелил Дантес — ранение в правую сторону живота. Пушкин нашёл силы ответить и легко ранил Дантеса в руку.
• Пулю извлечь не удалось, ранение оказалось смертельным.

4. Смерть и последствия

• 29 января 1837, около 14:45 — Пушкин умирает в квартире на Мойке, 12. Перед смертью исповедовался и причастился, просил у императора прощения за дуэль и заботы о семье; Николай I обещал позаботиться о жене и детях.
• 6 февраля 1837 — похоронен в Святогорском монастыре (Псковская губерния).
• Дантес разжалован и выслан за границу, Геккерн отозван; Данзас разжалован в солдаты.

Что важно понять, а не заучить

Дуэль — не случайный эпизод, а следствие многолетнего давления: зависимость от двора, унизительный чин, безденежье, запреты цензуры и травля в свете. Пасквили стали последней точкой: для Пушкина защита чести семьи была вопросом достоинства, а не «ссорой из-за сплетен».

Проверьте себя

• Дата дуэли и дата смерти (27 и 29 января 1837).
• Место дуэли — Чёрная речка; противник — Дантес; секундант — Данзас.
• Кто первым выстрелил и куда был ранен Пушкин.
• Где похоронен поэт (Святогорский монастырь, а не Петербург — частая ошибка).

Кыскача жооп

Пушкиндин акыркы жылдары (1833–1837) оор шартта өткөн: сарай кызматы, цензура, карыздар жана светтик ушактар. Дуэлдин себеби — аялы тууралуу анонимдүү жалаа жазуулар. Дуэль 1837-жылдын 27-январында Кара өзөндө (Чёрная речка) болгон, каршылашы — Жорж Дантес; оор жарадар болгон акын 1837-жылдын 29-январында Мойкадагы 12-үйдө көз жумган.

Хронология

1. Акыркы жылдардагы абал

• 1831 — Н. Н. Гончаровага үйлөнүү, Петербургга көчүү; Чет өлкөлөр коллегиясындагы кызматы светте жүрүүнү талап кылган.
• 1833-жылдын 31-декабры — камер-юнкер чинине ээ болот. Бул сарайдык чин адатта жаштарга берилчү; Пушкинге 34 жаш болчу, ошондуктан аны кемсинтүү катары кабыл алган (1834-жылдын 1-январындагы күндөлүк жазуусу).
• 1834 — басым, отставкага чыгуу ойлору; «Медный всадник» басып чыгарууга уруксат албайт.
• 1836 — «Современник» журналын чыгарат (апрелден). Окурмандар арасында ийгилик жок, карыздар өсөт — анын ичинде картадагы карыздар.
• 1836-жылдын күзү — «каменноостровский» лирикалык цикли, жалгыздык жана тынчсыздануу маанайы.

2. Дуэлдин себеби

• 1836-жылдын 4-ноябры — Пушкин жана анын достору анонимдүү пасквилдерди («рогоносец орденинин дипломдору») алышат: аялынын француз-кавалергард Дантес менен, нидерланд элчиси барон Геккерндин асырап алган уулу менен байланышына ишарат.
• 1836-жылдын 17-ноябры — Дантеске чакырык; дуэль болбой калат: Дантес Пушкиндин аялынын эжеси Екатерина Гончаровага үйлөнөт (тою 1837-жылдын 10-январында).
• Ушактар кайра башталат. 1837-жылдын 25-январы — Пушкин Геккернге катуу кемсинтүүчү кат жөнөтөт, экинчи чакырык келет.

3. Дуэль

• 1837-жылдын 27-январы, Петербургдун жанындагы Кара өзөн. Секунданттар: К. К. Данзас (лицейлик жолдошу) жана виконт д’Аршиак.
• Шарттар: 20 кадамдан атышуу, барьер 10 кадамда, бирден ок. Биринчи болуп Дантес аткан — оң тараптан курсакка тийген. Пушкин күч таап жооп берген жана Дантести колунан жеңил жарадар кылган.
• Окту алып салуу мүмкүн болгон эмес, жараат өлүмгө алып келген.

4. Өлүм жана кесепеттер

• 1837-жылдын 29-январы, болжол менен 14:45 — Пушкин Мойкадагы 12-үйдөгү батиринде көз жумган. Өлөр алдында күнөөсүн айтып, дин жол-жобосун аткарган (исповедь жана причастие), императордон дуэль үчүн кечирим жана үй-бүлөсүнө камкордук сураган; Николай I аялы менен балдарына кам көрүүнү убада кылган.
• 1837-жылдын 6-февралы — Святогорский монастырында (Псков губерниясы) жерленген.
• Дантес чининен ажыратылып, чет өлкөгө чыгарылган, Геккерн чакыртылып алынган; Данзас солдат катарына түшүрүлгөн.

Эмнени түшүнүү керек, жаттоо эмес

Дуэль — кокустан болгон окуя эмес, көп жылдык басымдын натыйжасы: сарайга көз карандылык, кемсинтүүчү чин, акча жоктугу, цензуранын тыюулары жана светтеги куугунтук. Пасквилдер акыркы тамчы болгон: Пушкин үчүн үй-бүлөнүн ар-намысын коргоо — «ушактан улам чыккан уруш» эмес, кадыр-барк маселеси.

Өзүңүздү текшериңиз

• Дуэлдин датасы жана өлүм датасы (27 жана 29-январь 1837).
• Дуэлдин орду — Кара өзөн; каршылашы — Дантес; секунданты — Данзас.
• Ким биринчи аткан жана Пушкин кайда жарадар болгон.
• Акын кайда жерленген (Святогорский монастыры, Петербург эмес — көп кетирилүүчү ката).

Төмөндө мурунку жооптун кыргызча котормосу.

Кыскача жооп

Пушкиндин акыркы жылдары (1833–1837) оор шартта өткөн: сарай кызматы, цензура, карыздар жана коомдогу ушактар. Дуэлдин себеби анын жубайы тууралуу анонимдүү кордоочу каттар болгон. Дуэль 1837-жылдын 27-январында Чёрная речкада (Кара өзөн) болуп, каршылашы Жорж Дантес; оор жарадар болгон акын 1837-жылдын 29-январында Мойкадагы 12-үйдө көз жумган.

Хронология

1. Акыркы жылдардагы абал

• 1831 — Н. Н. Гончаровага үйлөнүп, Петербургга көчүү; Тышкы иштер коллегиясындагы кызмат коомго чыгууну талап кылган.
• 1833-жылдын 31-декабры — камер-юнкер чинин алат. Бул сарай чини адатта жаштарга берилчү; Пушкин 34 жашта эле жана муну кемсинтүү катары кабыл алган (1834-жылдын 1-январындагы күндөлүк жазуусу).
• 1834 — басымдуулук, отставкага кетүү ойлору; «Медный всадник» басылууга уруксат алган эмес.
• 1836 — «Современник» журналын чыгарат (апрелден). Публика арасында ийгилик жок, карыздар өсөт, анын ичинде карта карыздары.
• 1836-жылдын күзү — «каменноостровский цикл» лирикасы, жалгыздык жана тынчсыздануу мотивдери.

2. Дуэлдин себеби

• 1836-жылдын 4-ноябры — Пушкин жана анын достору анонимдүү пасквилдерди («мүйүздүүлөр орденинин дипломдору») алышат: бул анын жубайы менен француз кавалергард Дантестин (Нидерланд элчиси барон Геккерндин асырап алган уулу) байланышына ишарат.
• 1836-жылдын 17-ноябры — Дантеске чакырык; дуэль болбойт: Дантес Пушкиндин жубайынын эжеси Екатерина Гончаровага үйлөнөт (той 1837-жылдын 10-январы).
• Ушактар кайра башталат. 1837-жылдын 25-январы — Пушкин Геккернге катуу кемсинтүүчү кат жөнөтөт, экинчи чакырык болот.

3. Дуэль

• 1837-жылдын 27-январы, Петербургдун жанындагы Чёрная речка. Секунданттар: К. К. Данзас (лицейлик жолдошу) жана виконт д’Аршиак.
• Шарттар: 20 кадамдан атышуу, барьер 10 кадам, бирден ок. Биринчи болуп Дантес аткан — курсактын оң тарабына жарадар болот. Пушкин күч таап жооп кайтарып, Дантести колунан жеңил жарадар кылат.
• Окту алып салуу мүмкүн болбой, жараат өлүмгө алып келген.

4. Өлүм жана кесепеттер

• 1837-жылдын 29-январы, саат 14:45 чамасында — Пушкин Мойкадагы 12-үйдөгү батиринде көз жумган. Өлөр алдында күнөөсүн айтып, императордон дуэль үчүн кечирим сурап, үй-бүлөсүнө кам көрүүнү өтүнгөн; Николай I жубайы менен балдарына кам көрүүгө убада берген.
• 1837-жылдын 6-февралы — Святогорский монастырында (Псков губерниясы) жерленген.
• Дантес чининен ажыратылып, чет өлкөгө чыгарылган, Геккерн артка чакыртылган; Данзас солдаттыкка төмөндөтүлгөн.

Эмнени түшүнүү керек

Дуэль — кокустан болгон окуя эмес, көп жылдык басымдын натыйжасы: сарайга көз карандылык, кемсинтүүчү чин, акча жоктук, цензуранын тыюулары жана коомдогу куугунтук. Пасквилдер акыркы чекит болгон: Пушкин үчүн үй-бүлөнүн ар-намысын коргоо — «ушактан улам чыккан чыр» эмес, кадыр-барк маселеси.

Өзүңүздү текшериңиз

• Дуэлдин датасы жана өлүм датасы (1837-жылдын 27 жана 29-январы).
• Дуэлдин орду — Чёрная речка; каршылашы — Дантес; секунданты — Данзас.
• Ким биринчи аткан жана Пушкин кайда жарадар болгон.
• Акын кайда жерленген (Святогорский монастыры, Петербург эмес — көп кетирилүүчү ката).