жарык ылдамдыгын таап кундон жерге чейин жарык канча убакытта келип жетерин эсептегиле жерден кунгө чейинки аралык 150 млн км ушуну Б-ди. С-И. Ф. Ч кылып метрге айландырып бер

Кыска жооп: жарык Күндөн Жерге болжол менен 500 секундда — бул 8 мүнөт 20 секунд — жетет.

Берилди (Б): \[ s=150\ \text{млн км},\qquad c\approx3\cdot10^8\ \text{м/с} \]

СИ системасына айландыруу (С-И): \[ 150\ \text{млн км}=150\,000\,000\ \text{км} \] \[ 150\,000\,000\ \text{км}\cdot1000=150\,000\,000\,000\ \text{м} \] \[ s=1{,}5\cdot10^{11}\ \text{м} \]

Жарык ылдамдыгы: \[ c=300\,000\ \text{км/с}=300\,000\,000\ \text{м/с}=3\cdot10^8\ \text{м/с} \]

Формула (Ф): \[ t=\frac{s}{c} \]

Чыгаруу (Ч): \[ t=\frac{1{,}5\cdot10^{11}}{3\cdot10^8} =0{,}5\cdot10^3 =500\ \text{с} \] \[ 500\ \text{с}=8\ \text{мүнөт}\ 20\ \text{секунд} \]

Текшерүү: \[ 500\ \text{с}\cdot3\cdot10^8\ \text{м/с} =1{,}5\cdot10^{11}\ \text{м} \] Бул \(150\) млн кмге барабар. Демек эсеп туура.

Эгер так жарык ылдамдыгын \(c=299\,792\,458\ \text{м/с}\) алсак: \[ t\approx500{,}35\ \text{с}\approx8\ \text{мүнөт}\ 20{,}35\ \text{секунд} \]

Негизги принцип: убакыт = аралык ÷ ылдамдык. Аралыкты метрге айландырып, жарык ылдамдыгына бөлөбүз.