а) Төмөндө берилген бөлүкчөлөрдүн сүрөттөлүшүн пайдаланып, заттын ар бир абалын аныктап, бөлүкчөлөрдүн моделин түзгүлө.
Реши задание на изображении
Сверь числа и знаки с фото.
6-бөлүм. Заттардын абалдары 6А тапшырмасы. Бөлүкчөлөрдүн моделдери Көндүмдөр: • Илимий ойду чагылдыруу жана түшүндүрүү үчүн моделди колдонуу
a) Төмөндө берилген бөлүкчөлөрдүн сүрөттөлүшүн пайдаланып, заттын ар бир абалын аныктап, бөлүкчөлөрдүн моделин түзгүлө.
Сүрөттөөлөр Абал Бөлүкчөлөрдүн модели Бөлүкчөлөр бири биринен алыс жана башаламан жайгашкан. Бөлүкчөлөр бардык багытты көздөй тез кыймылдашат. Бөлүкчөлөр бири бирине салыштырмалуу анчалык тыгыз эмес жана башаламан жайгашкан. Бөлүкчөлөр бири биринин айланасында кыймылдап жүрүшөт. Бөлүкчөлөр бири бирине тыгыз жайгашып, иреттүү түзүлүштө. Бөлүкчөлөр туруктуу абалда термелет.
Кыскача жооп: 1 — газ, 2 — суюк абал, 3 — катуу абал.
| № | Абал | Бөлүкчөлөрдүн модели |
|---|---|---|
| 1 | Газ абалы | Бөлүкчөлөр бири-биринен алыс жана иретсиз жайгашкан; ар кандай багытта тез кыймылдаганы жебелер менен көрсөтүлөт. |
| 2 | Суюк абал | Бөлүкчөлөр жакын, бирок иретсиз жайгашкан; бири-биринин айланасында жылышкандыгы кичине ийри жебелер менен көрсөтүлөт. |
| 3 | Катуу абал | Бөлүкчөлөр тыгыз жана иреттүү, тор сыяктуу жайгашкан; ар бири өз ордунда термелгендиги кичине эки тараптуу жебелер менен көрсөтүлөт. |
Негизги кадамдар:
Ар бир сүрөттөөдөн үч белгини карайбыз:
- бөлүкчөлөрдүн ортосундагы аралык;
- жайгашуу тартиби;
- кыймылдын түрү.
Бири-биринен алыс + башаламан + тез кыймыл — бул газ. Газдын бөлүкчөлөрү бош кыймылдап, идиштин бардык көлөмүн ээлейт.
Жакын + иретсиз + бири-биринин айланасында жылышат — бул суюктук. Суюктуктун формасы идишке жараша болот, бирок бөлүкчөлөрү орундарын оңой алмаштырат.
Тыгыз + иреттүү + термелет — бул катуу зат. Бөлүкчөлөрү белгилүү орунда турат, ошондуктан катуу заттын формасы менен көлөмү сакталат.
Модель — бул чыныгы бөлүкчөлөрдүн так көчүрмөсү эмес, схема. Моделде өлчөм эмес, аралык, тартип жана кыймыл маанилүү.
Текшерүү: 1-катарда «бардык багытта тез» деп айтылган — газ; 2-катарда «бири-биринин айланасында» деп айтылган — суюктук; 3-катарда «туруктуу абалда термелет» деп айтылган — катуу зат. Ошондуктан жооптор туура.
