Түшүндүм: сиз студентсиз, демек конспект практика/методика үчүн керек. Төмөндө 1-класс үчүн «А» тамгасы жана [а] тыбышы боюнча 45 мүнөттүк сабактын конспектисин үлгү катары берем. Аягында студент-практикантка методикалык эскертүүлөрдү коштум.

---

Сабактын конспектиси

Предмет: Сабаттуулукка үйрөтүү (окуу жана жазуу) Класс: 1-класс Тема: [а] үндүү тыбышы жана «Аа» тамгасы Сабактын тиби: Жаңы билимди өздөштүрүү Убакыт: 45 мүнөт

Максаттар

• Билим берүүчү: окуучулар [а] тыбышын угуп бөлүп алышат, анын үндүү экенин түшүнүшөт, «Аа» тамгасын таанып, муун жана сөз ичинде окушат; «А» тамгасынын жазуу элементтерин үйрөнүшөт.
• Өнүктүрүүчү: фонематикалык угуу, көңүл буруу, оозеки сүйлөө жана майда моторика өнүгөт.
• Тарбиялоо: бири-бирин угууга, класста тынч иштөөгө, эне тилин сүйүүгө тарбиялоо.

Күтүлүүчү натыйжалар

Окуучу:

1. [а] тыбышын сөздүн башында, ортосунда, аягында угат;
2. «Аа» тамгасын басма жана жазуу түрүндө тааныйт;
3. «а-па», «а-та», «ал-ма» сыяктуу муун-сөздөрдү окуйт;
4. «А» тамгасынын негизги элементтерин жазат.

Жабдуулар

«Аа» тамгасынын карточкалары (басма жана жазуу), кызыл квадрат (үндүү тыбыш белгиси), сүрөттөр (апа, ата, алма), магниттик тамгалар, иш дептери, карандаш, интерактивдүү доска (бар болсо).

---

Сабактын жүрүшү

1. Уюштуруу (2 мин)

• Саламдашуу, классты ишке даярдоо.
• Психологиялык маанай: «Көздү жумуп, өзүңдү жайлуу сез. Эми көздү ачып, бири-бириңерге жылмаялы.»

2. Актуалдаштыруу (5 мин)

• Мурун үйрөнүлгөн тамгаларды эске салуу (м: М, О).
• Оюн «Ким көп атайт?»: окуучулар [а] тыбышы бар сөздөрдү аташат (апа, ата, алма, ара, аянт, ашкана).
• Мугалим сөздү атайт, окуучулар [а] тыбышын угуп, кол чабышат.

3. Жаңы темага чыгуу (7 мин)

• Мугалим сүрөт көрсөтөт: апа, алма.
• Суроо: «Бул сөздөрдө кайсы тыбыш биринчи угулат?»
• [а] тыбышын созуп айткызуу: «а-а-а-па».
• Тыбыштын мүнөздөмөсү: үндүү, ооз ачык, тоскоолдук жок → кызыл квадрат менен белгиленет.
• «Бул тыбышты төмөнкү сүрөттөгүдөй белгилейбиз:» (кызыл квадрат көрсөтүү).

4. «Аа» тамгасы менен таанышуу (7 мин)

• Мугалим басма «Аа» тамгасын көрсөтөт: чоң «А» жана кичине «а».
• Тамга эмне үчүн керек? — тыбышты жазууда белгилейбиз.
• Окуучулар тамганы абада «жазышат» (кол менен).
• «А» тамгасын сөздүн башынан табуу: доскадагы «апа», «ата» сөздөрүндө башкы тамганы тегеректөө.

5. Окуу боюнча иш (8 мин)

• Муундарды окуу: а-а, а-па, а-та.
• Сөздөрдү окуу: ал-ма, а-ра.
• Окуучулар менен хор менен, анан жекече окуу.
• Оюн «Тамганы тап»: доскада ар кандай тамгалардын ичинен «Аа» тамгасын табуу.

6. Физминутка (2 мин)

«А» тамгасын дене менен көрсөтүү: колду жогору көтөрүп, бутту кенен коюу. Мугалим ырдайт:

«А» тамгасы кенен, кенен, Колду көтөр, бутту кенен!

7. Жазуу боюнча иш (8 мин)

• «А» тамгасынын элементтерин талдоо: таякча жана кыйгач сызык.
• Мугалим доскада көрсөтөт, окуучулар абада, анан дептерде жазышат.
• Кичине «а» тамгасынын элементтери: тегерек жана таякча.
• Жазуу учурунда отуруу эрежесин эске салуу.

8. Бекемдөө (4 мин)

• Оозеки оюн: «Сөздү улант» — мугалим «а...» деп баштайт, окуучулар сөздү улантат (а-па, а-та, ал-ма).
• Сүйлөм түзүү: «Апа алма алды.» — сүйлөмдөгү «А» тамгасын табуу.
• Рефлексия: «Бүгүн эмнени үйрөндүк?», «Кайсы тапшырма кыйын болду?» — окуучулар жооп беришет.

9. Үй тапшырма (2 мин)

• «А» тамгасын жазуу боюнча дептердеги көнүгүүнү бүтүрүү.
• Үйдө [а] тыбышы бар 3 сөздү атап келүү.

---

Студент-практикантка методикалык эскертүүлөр

1. Тыбыш менен тамганы ажыратыңыз. [а] — угулат жана айтылат, «А» — жазылат жана көрүнөт. Балдар көп учурда экөөнү аралаштырат.
2. Үндүү тыбышты кызыл түс менен белгилөө — кийинки сабактарда схема менен иштөөгө негиз.
3. Артикуляцияга көңүл буруңуз: [а] айтканда ооз кенен ачылат, үн катышат. Балдарга колун оозунун алдына коюп текшерүүгө болот.
4. Дифференциация: кыйналган окуучуларга тамганын карточкасын берип, сүрөт менен тапшырма; тез бүткөндөргө «а» бар сөздөрдү тапкызуу.
5. Баалоо: жекече окууда жана жазууда оозеки мактоо, «жакшы», «туура» деген белгилерди колдонуңуз; каталарды окуучунун алдында жумшак оңдоңуз.
6. Убакытты бөлүштүрүү: окуу жана жазуу этаптарында 8 мүнөттөн ашпагыла, балдардын көңүлү тез бөлүнөт.

---

Эгер сизге башка тамга (мисалы, «М», «О», «Ү») же башка класс боюнча конспект керек болсо, айтыңыз — ошого ылайыктап берем.