84 конугу иште
Сверь числа и знаки с фото.
Киринди сөздөрдү маанилери боюнча топтоштургула. Кырааты менен туура окугула.
Мынакей, көптөн бери зарыгып күтүп жаткан адамыбыз да кубанычтуу кабар менен жадырап-жайнап келатат. (С. М.)
Албетте, Камалбектин минтип кожоюнча сүйлөшү Карабекке жаккан жок. (К. Ж.)
Балким, ал Анархан эмес чыгар. (К. Ж.)
Айтор, айыбыз ошунан тууду бейм бу жазда. (С. Ө.)
Демек, анын ырларына окурмандын олуттуу талап менен кароого акысы бар. («КМ»)
Биздин ата-журтка назарың түшкөн адам көрүнөсүн, баамымда. (К. Ж.)
Сөзсүз, көрөрсүз, Чоң койчу аке. (К. Ж.)
Кыскача: 84-көнүгүүдөгү киринди сөздөрдү мааниси боюнча төмөнкүдөй топтоого болот.
| Мааниси | Киринди сөздөр | Кайсы сүйлөмдө |
|---|---|---|
| Ишенимди билдирүү | Албетте, Сөзсүз | 2, 7 |
| Божомолдоо, шектенүү | Балким | 3 |
| Ойдун булагын көрсөтүү | баамымда | 6 |
| Ойдун жыйынтыгы, ирети | Демек | 5 |
| Ойду жеткирүү ыкмасы | Айтор | 4 |
| Көңүл буруу | Мынакей, көрөрсүз | 1, 7 |
Кантип аныктайбыз:
- Киринди сөздү сүйлөмдөн алып салганда, сүйлөмдүн негизги мааниси сакталат. Мисалы: «Албетте, ... жаккан жок» → «... жаккан жок».
- Киринди сөз сүйлөм мүчөсү болбойт, ага сүйлөм мүчөлөрүндөй суроо коюлбайт.
- Мааниси боюнча:
- Албетте, Сөзсүз — ишеним, талашсыздык;
- Балким — болушу мүмкүн, божомол;
- баамымда — «менин баамым боюнча, менин оюмча» дегендей, ойдун булагы;
- Демек — ойду жыйынтыктоо;
- Айтор — «кыскасы, башкача айтканда» дегендей, ойду жеткирүү ыкмасы;
- Мынакей, көрөрсүз — маектешке көңүл буруу, кайрылуу.
Кыраат жана текшерүү: киринди сөздөрдүн айланасында кыска пауза жасап, үтүр менен бөлүп окуйбуз:
- «Албетте, / Камалбектин ... жаккан жок».
- «Балким, / ал Анархан эмес чыгар».
- «Демек, / анын ырларына ... акысы бар».
- «Биздин ата-журтка ... көрүнөсүн, / баамымда».
- «Сөзсүз, / көрөрсүз, / Чоң койчу аке».
4-сүйлөмдөгү «бейм» да божомол маанисин берет; эгер сабакта аны киринди сөз катары карасаңар, «Балким» менен бир топко кошууга болот.
