Сверь числа и знаки с фото.
- Ишканада күн сайын 125 кг буурчак өндүрүлөт. Буурчакты кутуга салган 10 жумушчу бар. Ар бир жумушчу күнүнө 10 сааттан иштейт. а) Ар бир жумушчу 1 саатта дагы кошумча канча килограмм буурчакты кутуга салат? б) Ишкана ээси буурчак өндүрүшүн күнүнө 150 кг чейин көбөйткүсү келет. Анда ар бир жумушчу 1 саатта дагы канча килограмм буурчакты кутуга салышы керек? в) Ишкана ээси анын ишканасы саатына 15.5 кг буурчак чыгарарын айтты. Эгер ишкана күнүнө 10 сааттан иштесе, анда ал туура айтып жатабы? Эмне үчүн ошондой деп ойлойсуң?
Кыска жооп: а) \(1{,}25\) кг; б) жаңы план боюнча \(1{,}5\) кг/саат — бул мурункудан \(0{,}25\) кгга көп; в) жок, ишкана ээси туура айткан эмес.
Кантип ойлойбуз
10 жумушчунун ар бири 10 сааттан иштесе, жалпысынан \(10 \times 10=100\) сааттык жумуш аткарылат. Демек күнүмдүк 125 кг ушул 100 бөлүккө бөлүнөт.
а) Ар бир жумушчунун 1 сааттагы үлүшү: \[ 125 \div 100=1{,}25 \text{ кг} \]
б) Жаңы планда күнүнө 150 кг болушу керек: \[ 150 \div 100=1{,}5 \text{ кг/саат} \] Бул мурунку \(1{,}25\) кгдан \(1{,}5-1{,}25=0{,}25\) кгга көп. Эгер суроо «дагы канча кошумча?» деп түшүнүлсө, жообу — \(0{,}25\) кг.
в) Эгер ишкана саатына \(15{,}5\) кг чыгарса, 10 саатта: \[ 15{,}5 \times 10=155 \text{ кг} \] Бул 150 кг планга да, 125 кг азыркы өндүрүмгө да туура келбейт. План боюнча 10 жумушчу саатына \(10 \times 1{,}5=15\) кг чыгарат, \(15{,}5\) кг эмес. Ошондуктан ишкана ээси туура айткан эмес.
Текшерүү:
\(1{,}25 \times 100=125\) кг;
\(1{,}5 \times 100=150\) кг.