Сверь числа и знаки с фото.
§16. 1920-1930-жж. эл аралык мамилелер Империалисттик мамлекеттер ортосундагы карама-каршылыктардын курчушу. 1920-жж. башталган эл аралык мамилелердеги карама-каршылыктар 1929-1933-жж. дүйнөлүк экономикалык кризисин негизинде өзгөчө бүтөөчү. Бир жагынан, көпчүлүк ири мамлекеттердин башкаруучу чөйрөлөрүнүн арасында тышкы көйгөйлөрдү жана келишпестиктерди күч колдонуу менен гана чечүүгө болот деген түшүнүктүн бекем орношу, аларды дүйнөлүк лидерлик абалга жетүү үчүн согуштук дарамети күчөтүүгө түрткөн. Экинчи жагынан, талаш-тартыш маселелер Улуттар лигасынын түзүлүшү менен жөнгө салынгандыктан, тынчтыкты сактап калуу мүмкүнчүлүктөрүнө көп өлкөлөр ишенген эмес. Акырында, 1930-жж. Европа менен Түндүк Американын бардык өлкөлөрүндө ички социалдык абалдын курчушу алардын башкаруу чөйрөсүндө ички саясий маселелерди эл аралык майданда чечүү ойлорун жараткан. Жалпысынан бул мезгил, эл аралык мамилелердеги төмөндөгү нуштурду: 1919-1922-жж. түзүлгөн дүйнөлүк кырдаалды ачыктан-ачык кайра караштыруу (Германия, Италия, Япония ушундай жолду тутту); Версаль-Вашингтон системасын принциптерин сактап калуунун (бул багытты Франция жана Чыгыш Европадагы мамлекеттер кармашкан) биринчи жана экинчи топтогулардын ортосунда пайда табууга аракеттенүүнүн (Улуу Британия, СССР, Европанын, Азиянын, Латын Америкасынын көпчүлүк мамлекеттери) кагылышы менен мүнөздөлдү. Өзүнчө турган АКШ өзгөчө багытты ээледи. Ал тузулуп калган дүйнөлүк кырдаалдын сакталышын каалаган. Согуштун эки очогунун пайда болушу. 1931-1932-жж. Ыраакы Чыгышта туруксуз кырдаал жаралган. Дал ушул жерде, Кытайдын Түндүк-Чыгыш жагындагы Манчжурия провинциясын Япониянын басып алуусунун натыйжасында жаңы глобалдык чыр-чатактын биринчи очогу пайда болгон. Улуттар лигасынын япон-кытай сүйлөшүүсүндө ортомчулук аракеттерди натыйжасыз аяктаган. Ага жооп кылып, Токио бул уюмдан чыккандыгы жөнүндө менен жокко чыгарылды. Натыйжада, эл аралык мамилелердин мурдагы системасы толугу менен жокко чыгарылды. Чыгыш Азиядагы агрессия 1930-ж. экинчи жарымында ого бетер кеңейген. Анда япон аскерлери бүткүл Кытайды басып алууга ачыктан-ачык киришкен (1937-ж.), кийинчерээк Германия менен Италиянын колдоо жөнүндөгү дооматын алып, анын негизинде Германия менен Япониянын ортосунда 1936-ж. Германия менен Италиянын ортосунда «Антикоминтерн пактысы» түзүлгөн, ага кийинчерээк Япония жана Испания кошулган. 1937-ж. июлда Япония Кытайга каршы согуш аракеттерин баштаган. 1939-ж. июлда Токио, Рим жана Берлиндин ортосунда аскердик-саясий биримдикке кол коюлгандан кийин, Күн Чыгыш өлкөлөрүнүн жаңы дүйнөлүк согушка даярдануу процессин аяктаган. Убактысы боюнча экинчи «жаңжал очогу» Эфиопияда пайда болгон. 1935-ж. Эфиопиянын чет арасындагы талаш аймактарга дооматтын артынан Италия бул мамлекетке каршы согуш аракеттерин баштаган. Эфиопиянын [обрезано]
[Страницы 124–125: текст о советско-французских соглашениях 1934–1935 гг., Мюнхенском соглашении 1938 г., англо-франко-советских переговорах 1939 г. и пакте Молотова — Риббентропа.] Мюнхен келишими. Э. Даладье, А. Гитлер, Б. Муссолини, Н. Чемберлен. 1938-жыл. Молотов-Риббентроп кол салышпоо пактысына кол коюу учуру
[Страницы 126–127: текст о начале Второй мировой войны, секретном протоколе, вхождении советских войск в Польшу, Прибалтику и Финляндию.] ДОКУМЕНТТИК МАТЕРИАЛ 1939-ж. 23-августта Советтер Союзу менен Германиянын ортосундагы кол салышпоо жөнүндөгү пакты: Макулдашкан тараптар ар кандай, зордук-зомбулуктан, агрессиядан жана бири-бирине жеке өзү же башка мамлекеттер менен биргеликте кол салуудан баш тартат... Эгерде макулдашкан тараптын бирөөсү үчүнчү мамлекет тарабынан согуштук аракеттердин коркунучунда калса, макулдашкан экинчи тарап ал мамлекетти эч кандай кыйналдык колдобойт...
Макулдашкан тараптарга кандайдыр бир бириккен мамлекеттердин катышуусу менен бирдикте бирөөнүн экинчи тарапка каршылыгы болгон учурда, макулдашкан экинчи тарап эч кандай [неразборчиво]... Аталган келишим он жылдык мөөнөткө түзүлдү. ? Суролор жана тапшырмалар
- Эмне үчүн Вереаль-Вашингтон системасы бекем болгон эмес?
- 1930-жж. эл аралык мамилелердин өнүгүүсүндөгү түрдүү тенденциялар кандай каражаттарга [неразборчиво]?
- Кандай жана кайсы жерлерде согуш очогу пайда болгон?
- Эмне үчүн Улуттар лигасы Германиянын, Италиянын жана Япониянын агрессиялык аракеттерин токтото албады?
- «Көңүл алуу» жана «Мюнхен макулдашуусу» деген саясат кандай саясат?
- Эмне үчүн тынчтык сүйүүн элдерге экинчи дүйнөлүк согушту болтурбай коюуга мүмкүн болчубу? Силердин көз карашыңар боюнча ага ким жооптуу?
- Согуштун алдындагы жылдарда СССРдин тышкы саясатына кандай баа бересиңер?
- Батыш өлкөлөрү менен СССРдин тышкы саясатындагы туруксуздукту эмне менен түшүндүрүүлөр?
- Документтик материалдарды пайдаланып, 1939-ж. советтик-германдык келишимдерге баа бергиле.
9-суроого жооп:
1939-ж. советтик-германдык келишимдерге баа:
- 23-августтагы кол салышпоо пакты СССРге согушка даярдануу үчүн убакыт утту жана Күнчыгыштагы коркунучту бир азга алыстатты.
- Бирок жашыруун протокол Чыгыш Европаны таасир сфераларына бөлүп, Польшага, Балтика боюндагы өлкөлөргө жана Финляндияга каршы агрессиянын жолун ачты. Бул эл аралык укукту жана башка мамлекеттердин эгемендигин бузган.
- Ошондуктан келишим тактикалык пайда бергени менен, стратегиялык жана адеп-ахлактык жактан СССРдин эл аралык беделин начарлатып, согуштун башталышын тездетүүгө өбөлгө түзгөн.