практикалык Иш: муундар кантип иштешет

Кыскача жооп: муун — сөздү айтканда бир дем менен чыккан бөлүгү. Кыргыз тилинде канча үндүү тыбыш болсо, ошончо муун болот; ар бир муунда сөзсүз бир үндүү бар.

Кантип иштейт:

1. Сөздү акырын айт жана ар бир бөлүгүн чапкыла. Канча чапкылоо болсо — ошончо муун.
2. Үндүүлөрдү сана: а, э, и, о, ө, у, ү, ы. Алардын саны муундардын санын көрсөтөт.
3. Муундун чегин көбүнчө үндүү менен кийинки үнсүздүн ортосунан кой:
   • ки-теп
   • мек-теп
4. Муун үндүү менен бүтсө — ачык муун: а-па. Үнсүз менен бүтсө — жабык муун: мек-теп.

Мисалдар:

• карагай → ка-ра-гай — 3 үндүү, 3 муун.
• үй → үй — 1 үндүү, 1 муун.
• тоо → тоо — узун «оо» бир муун болуп эсептелет.

Текшерүү: «карагай» деп 3 жолу чапкыласаң, 3 үндүү жана 3 муун чыгат — туура.