Туурасын белгиле
Сверь числа и знаки с фото.
Моделдөө деген эмне? А) Объекттин же процесстин модели түзүү жана изилдөө Б) Компьютерди оңдоо В) Маалыматты өчүрүү Г) Программаны көчүрүү
Модель деп эмнени айтабыз? А) Компьютердин сырткы түзүлүшүн Б) Объекттин маанилүү белгилерин чагылдырган жөнөкөйлөтүлгөн көрсөтүлүшүн В) Интернетке туташуу жолун Г) Маалымат сактагыч түзүлүштү
Формалдаштыруу деген эмне? А) Объектти сүрөт менен кооздоо Б) Компьютерди иштетүү В) Маселени так эрежелер, белгилер жана формулалар аркылуу көрсөтүү Г) Файлдын атын өзгөртүү
Кайсынысы маалыматтык моделге мисал болот? А) Мектептин имаратынын макети Б) Жер шарынын глобусу В) Үйдүн оюнчук үлгүсү Г) Мектептин сабак жадыбалы
Компьютердик моделдөө эмнеге колдонулат? А) Объекттерди жана процесстерди компьютерде изилдөөгө Б) Монитордун жарыгын гана өзгөртүүгө В) Баскычтопту тазалоого Г) Файлдарды гана өчүрүүгө
Логикалык операциялар кайсы маанилер менен иштейт? А) 1ден 100гө чейинки сандар Б) Чын жана жалган маанилери В) Тамгалар гана Г) Сүрөттөр гана
Логикалык ЖАНА (AND) операциясынын жыйынтыгы качан чын болот? А) Эки билдирүүнүн тең мааниси чын болгондо Б) Эки билдирүүнүн тең мааниси жалган болгондо В) Билдирүүлөрдүн жок дегенде бири жалган болгондо Г) Ар дайым чын болот
Логикалык ЖЕ (OR) операциясынын жыйынтыгы качан жалган болот? А) Эки билдирүү тең чын болгондо [обрезано]
Кыскача жооп: 1 — А, 2 — Б, 3 — В, 4 — Г, 5 — А, 6 — Б, 7 — А.
8-суроодо бир гана вариант (А) көрүнүп турат, калгандары кадрга кирген эмес. Бирок эрежени эстеп калсаң, жоопту өзүң таба аласың: ЖЕ (OR) эки билдирүү тең жалган болгондо гана жалган болот.
Эмне үчүн ушундай
1–3-суроолор: моделдөө, модель, формалдаштыруу
- Моделдөө — объектти же процессти түздөн-түз эмес, анын модели аркылуу изилдөө. Демек 1 — А.
- Модель — объекттин эң маанилүү белгилерин чагылдырган жөнөкөйлөтүлгөн көрүнүш. Ушул эки сөз ачкыч: «маанилүү белгилер» жана «жөнөкөйлөтүлгөн». 2 — Б.
- Формалдаштыруу — маселени кадимки тилден так эрежелердин, белгилердин жана формулалардын тилине которуу. 3 — В.
4-суроо: материалдык жана маалыматтык моделдер
- Макет, глобус, оюнчук үй — материалдык (заттык) моделдер: аларды кармап, тийип көрсө болот.
- Сабак жадыбалы — белгилер менен (таблица түрүндө) берилген маалыматтык модель. 4 — Г.
5-суроо: компьютердик моделдөө
Компьютер — бул жөн гана курал, ал эми максат — объектти же процессти компьютерде изилдөө. Калган варианттар (монитордун жарыгы, баскычтоп, файл өчүрүү) моделдөөгө такыр тиешеси жок. 5 — А.
6–7-суроолор: логикалык операциялар
Логикалык чоңдуктар эки гана маани кабыл алат: чын (1) жана жалган (0). Ошондуктан 6 — Б.
ЖАНА (AND) операциясы:
\[1 \land 1 = 1,\qquad 1 \land 0 = 0,\qquad 0 \land 0 = 0\]
Жыйынтык чын болушу үчүн эки билдирүү тең чын болушу керек. 7 — А.
ЖЕ (OR) операциясы (8-суроо үчүн):
\[1 \lor 1 = 1,\qquad 1 \lor 0 = 1,\qquad 0 \lor 0 = 0\]
Жалган болушу үчүн эки билдирүү тең жалган болушу керек — башкача айтканда, бирөө чын болсо эле жыйынтык чын.
Текшерүү: 7-суроодо «эки билдирүүнүн тең мааниси жалган болгондо» деген Б варианты — бул ЖАНА үчүн жалган шарт, ал эми ЖАНА жалган болушу үчүн бирөө жалган болушу жетиштүү (В варианты да ушунда). Ошондуктан «качан чын болот» деген суроого туурасы — А.
Окшош тапшырмаларда эки нерсени текшер: модель заттык же маалыматтык экенин, жана логикалык операциянын чындык таблицасын.
Обсуждение
2 сообщенияКыскача жооп (9–15): 9 — Б, 10 — Б, 11 — А, 12 — Б, 13 — Б, 14 — А, 15 — А.
Эмне үчүн ушундай
9-суроо: ЭМЕС (NOT)
Инверсия операциясы маанини тескерисинче кылат:
\[\lnot 1 = 0,\qquad \lnot 0 = 1\]
Демек «маанини карама-каршысына өзгөртөт» — Б. Кошуу (А) — бул ЖЕ/ЖАНА иши, сорттоо жана таблица (В, Г) логикага такыр тиешеси жок.
10-суроо: А = чын, В = жалган
\[1 \land 0 = 0\]
ЖАНА үчүн жыйынтык чын болушу үчүн эки билдирүү тең чын болушу керек, ал эми В жалган. Ошондуктан жооп — жалган (Б).
Бул жерде «Г) 1» — тузак: \(1 \land 0\) нөлгө барабар, бирге эмес. Ким «А чын экен, демек 1» деп шашса, ушул вариантка түшөт.
11-суроо: маалыматтар базасы
Бул — өз ара байланышкан, уюштурулган маалыматтардын жыйындысы, аны менен издөө, сорттоо, өзгөртүү ыңгайлуу болушу үчүн түзүлөт. А. Оюндар, сүрөт тартуу программасы, браузер — база эмес.
12-суроо: таблицанын түзүлүшү
Реляциялык таблица эки нерседен турат:
- саптар (жазуулар) — ар бири бир объект жөнүндө;
- мамычалар (талаалар) — ар бири объекттин бир белгиси жөнүндө.
Демек Б.
13-суроо: талаа (мамыча) эмнени билдирет
Талаа — объекттин белгилүү бир касиети же маалымат түрү (мисалы, «Аты», «Жашы», «Классы»). Б.
Ал эми А варианты — саптын (жазуунун) аныктамасы: бир объект жөнүндө бардык маалымат сапта турат. Ушул эки түшүнүктү адаштырба: сап — объект, мамыча — белги.
14-суроо: негизги ачкыч (Primary Key)
Ал ар бир жазууну уникалдуу аныктоо үчүн керек: кайталанбайт жана бош калбайт. Мисалы, окуучунун номери боюнча аты-жөнү окшош болгон эки окуучуну да айырмалай аласың. А.
15-суроо: сорттоо
Сорттоо — жазууларды белгилүү бир тартипте жайгаштыруу: алфавит боюнча, сандардын өсүү же кемүү тартибинде. Маалымат жоголбойт, өчүрүлбөйт — жөн гана орду алмашат. А.
Текшерүү
- 9: NOT — ар дайым тескери маани, башка варианттар logic эмес.
- 10: \(1 \land 0 = 0\), \(1 \lor 0 = 1\) — ЖАНА жана ЖЕ айырмасын ушул жерден көр.
- 12 менен 13 бири-бирин текшерет: сап = объект, мамыча = белги.
- 14: ачкыч — уникалдуулук үчүн; 15: сорттоо — тартип үчүн.
Эгер 1–8-суроолордун жоопторун да текшергиң келсе, айт — салыштырып текшеребиз.
