Иштеп берчи
Сверь числа и знаки с фото.
7-класс: Кыргыз тили (1-чейрек)
Тактооч сөз түркүмү мааниси боюнча кайсы топко кирет? а) Кызматчы сөз түркүмүнө б) Маани берүүчү сөз түркүмүнө в) Өзгөчө сөз түркүмүнө
Төмөнкү варианттардын кайсынысында жалган тактоочтор берилген? а) Жөнүндө, тууралуу, чейин б) Азыр, эртең, кээ, өйдө в) Менен, үчүн, сыяктуу
Сүйлөмдөгү тактоочту тапкыла: "Окуучулар сабакка эрте келишти." а) Окуучулар б) Келишти в) Эрте
Тууранды сөздөр грамматикалык жактан кайсы сөз түркүмүнө кирет? а) Өзгөчө сөз түркүмүнө б) Кызматчы сөз түркүмүнө в) Маани берүүчү сөз түркүмүнө
Тууранды сөздөр маанисине карай кандайча бөлүнөт? а) Сын-сыпат жана мезгил тууранды б) Табыш тууранды жана элес тууранды в) Жөнөкөй жана татаал тууранды
"Суу шылдыр-шылдыр агат" деген сүйлөмдөгү "шылдыр-шылдыр" деген сөз тууранды сөздүн кайсы түрү? а) Элес тууранды сөз б) Табыш тууранды сөз в) Тактооч
"Жарк-журк", "жалтыр-жултур" деген сөздөр тууранды сөздөрдүн кайсы түрүнө кирет? а) Табыш тууранды сөздөргө б) Элес тууранды сөздөргө в) Бөлүкчөлөргө
Текстти кылдат окуп чыгып, 8–10-суроолорго жооп бергиле:
"Күз келип, токой ичи саргайды. Жердеги жалбырактар катыр-кутур этип, шамалда шуудурайт. Самат менен Асан токойго эртең менен жөнөшүп. Алар жаратылыштын сулуулугуна суктанып, көпкө сейилдешти."
- Текст деген эмне? а) Арифметикалык эсептөөлөрдүн жыйынтыгы б) Тематикалык жана стилдик жактан биримдикте болгон, логикалык бүтүн сүйлөмдөрдүн топтому в) Байламталар аркылуу гана байланышкан сөздөрдүн тизмеги
[обрезано]
Сүрөттө 1–8-суроолор гана толук көрүнүп турат. Алардын жообу:
| № | Туура жооп |
|---|---|
| 1 | б) Маани берүүчү сөз түркүмүнө |
| 2 | а) Жөнүндө, тууралуу, чейин |
| 3 | в) Эрте |
| 4 | а) Өзгөчө сөз түркүмүнө |
| 5 | б) Табыш тууранды жана элес тууранды |
| 6 | б) Табыш тууранды сөз |
| 7 | б) Элес тууранды сөздөргө |
| 8 | б) Тематикалык жана стилдик жактан биримдикте болгон, логикалык бүтүн сүйлөмдөрдүн топтому |
Кыскача түшүндүрмө:
- Тактооч — өз алдынча мааниге ээ сөз, ошондуктан кызматчы эмес, маани берүүчү сөз түркүмүнө кирет.
- Жалган тактоочтор — тактоочко окшошуп калган, бирок өз алдынча тактооч болуп эсептелбеген сөздөр: жөнүндө, тууралуу, чейин.
- «Эрте» сөзү качан? деген суроого жооп берип, «келишти» деген этишти тактайт. Демек бул — тактооч.
- Тууранды сөздөр грамматикалык жактан өзгөчө сөз түркүмүнө кирет.
- Маанисине карай тууранды сөздөр табыш жана элес тууранды болуп бөлүнөт.
- «Шылдыр-шылдыр» — суунун угулган үнү, ошондуктан табыш тууранды.
- «Жарк-журк», «жалтыр-жултур» — жарыктын, көрүнүштүн элесин берет, демек элес тууранды.
- Текст — тема жана стиль жактан биримдиктеги, логикалык бүтүн сүйлөмдөрдүн топтому. Бул б вариантында туура берилген.
Текшерүү: 3-суроодо «эрте» чынында эле «келишти» этишин тактап турат, андыктан тактооч болот.
9–10-суроолор сүрөттүн төмөнкү бөлүгүндө калган жана көрүнбөйт; аларды өзүнчө тартып жиберсең, улантам.
