маалыматтар базасы менен иштоо учун сурамдар

Кыскача жооп

Маалыматтар базасы менен иштөө үчүн сурамдар SQL тилинде жазылат. Алардын негизги бешөө бар: таблица түзүү — CREATE, жазуу кошуу — INSERT, тандоо — SELECT, өзгөртүү — UPDATE, өчүрүү — DELETE. Эң көп колдонулганы — SELECT, анткени ал суроого («керектүү маалыматты кантип табам?») жооп берет. (Access программасында ушундай эле сурамдар «Конструктор» аркылуу курулат, ал эми SQL режиминде кол менен жазылат.)

Негизги кадамдар

1. Таблицаны түзүү

CREATE TABLE okuuchular (
  id INTEGER PRIMARY KEY,
  aty TEXT,
  klass INTEGER,
  jashy INTEGER
);

2. Маалымат кошуу

INSERT INTO okuuchular (id, aty, klass, jashy)
VALUES (1, 'Айбек', 9, 15);

3. Тандоо — SELECT (эң негизги сурам)

SELECT * FROM okuuchular;                 -- бардык жазуулар
SELECT aty, klass FROM okuuchular
WHERE klass = 9;                          -- шарт боюнча
SELECT * FROM okuuchular
ORDER BY jashy DESC;                      -- тартиптеп (чоңдон кичине)
SELECT klass, COUNT(*) AS okuuchu_sany
FROM okuuchular GROUP BY klass;           -- класстар боюнча топтоо

4. Бир нече таблицаны бириктирүү — JOIN

SELECT o.aty, b.baha
FROM okuuchular AS o
JOIN baalar AS b ON o.id = b.okuuchu_id;

5. Өзгөртүү жана өчүрүү

UPDATE okuuchular SET klass = 10 WHERE id = 1;
DELETE FROM okuuchular WHERE id = 1;

Принцип

Ар бир сурамдын «скелети» төрт суроого жооп берет: эмнени алам (SELECT), кайдан (FROM), кандай шарт менен (WHERE), кандай тартипте (ORDER BY). SQL — декларативдүү тил: сен «натыйжа кандай болушу керек» деп жазасың, «кантип алууну» программа өзү чечет.

Текшерүү

WHERE жок жазылган UPDATE же DELETE бардык жазууларды өзгөртөт/өчүрөт. Ошондуктан коопсуз эреже: алгач ошол эле шартты SELECT менен текшерип көр, анан гана UPDATE/DELETE жаса. Мисалы, SELECT * FROM okuuchular WHERE id = 1; бир гана жазууну көрсөтсө, анда өчүрүү да коопсуз.