Сверь числа и знаки с фото.
а) \(2x^2 + 15x - 4 > 2x\)
Кыскача жооп
\[ x \in \left(-\infty;\ \frac{-13-\sqrt{201}}{4}\right)\cup\left(\frac{-13+\sqrt{201}}{4};\ +\infty\right) \]
Болжол менен: \(x < -6{,}79\) же \(x > 0{,}29\).
Кадамдар
1. Бардык мүчөлөрдү бир жака көчүрөбүз. Оң жактагы \(2x\)-ти сол жакка минус менен өткөрөбүз:
\[ 2x^2+15x-4-2x>0 \]
\[ 2x^2+13x-4>0 \]
2. Дискриминантты табабыз (\(a=2\), \(b=13\), \(c=-4\)):
\[ D=b^2-4ac=13^2-4\cdot 2\cdot(-4)=169+32=201 \]
\[ \sqrt{D}=\sqrt{201} \]
3. Тамырларды табабыз:
\[ x_{1,2}=\frac{-13\pm\sqrt{201}}{4} \]
\[ x_1=\frac{-13+\sqrt{201}}{4}\approx 0{,}29,\qquad x_2=\frac{-13-\sqrt{201}}{4}\approx -6{,}79 \]
4. Белгини аныктайбыз. \(a=2>0\), демек параболанын бутактары өйдө карайт. Парабола \(x_1\) жана \(x_2\) чекиттеринде гана нөлгө айланат, ал эми тамырлардын ортосунда терс, сыртында оң болот. Бизге \(>0\) керек, ошондуктан тамырлардын сыртындагы аралыктарды алабыз.
5. Жооп:
\[ x\in\left(-\infty;\ \frac{-13-\sqrt{201}}{4}\right)\cup\left(\frac{-13+\sqrt{201}}{4};\ +\infty\right) \]
Текшерүү
- \(x=1\): \(2+15-4=13>2\) ✓
- \(x=-7\): \(98-105-4=-11>-14\) ✓
- \(x=0\): \(-4>0\) ✗ (тамырлардын ортосунда, туура эмес)
- \(x=-6\): \(72-90-4=-22>-12\) ✗ (тамырлардын ортосунда, туура эмес)
Демек, белгилер дал келет: чечим тамырлардын сыртындагы эки аралык.
Эсте тутуу: квадраттык барабарсыздыкты чыгаруунун жалпы жолу — бир жака көчүрүү → тамырларды табуу → параболанын багыты боюнча белгини аныктоо (же интервалдар методу). Эгер \(a<0\) болсо, багыт төмөн болот жана белгилер алмашат.