Лівонская вайна Гісторыя Беларусі: Прычыны Ход вайны Учаснікі Результат вайны

Лівонская вайна (1558–1583)

Прычыны

• Імкненне Маскоўскай дзяржавы атрымаць выхад да Балтыйскага мора і кантроль над гандлёвымі шляхамі.
• Аслабленне Лівонскага ордэна і барацьба за яго землі.
• Супярэчнасці паміж ВКЛ, Масквой, Швецыяй, Даніяй і Польшчай.

Ход вайны (галоўнае)

• 1558 — маскоўскія войскі ўварваліся ў Лівонію, узялі Нарву і Дэрпт.
• 1561 — Ордэн распаўся; ВКЛ атрымала Лівонію (Відзэмэ).
• 1563 — Масква захапіла Полацк.
• 1564 — бітва на Уле: перамога войска ВКЛ пад кіраўніцтвам М. Радзівіла Рудога.
• 1569 — Люблінская унія: ВКЛ і Польшча ўтварылі Рэч Паспалітую, вайна стала агульнай.
• 1579 — Стэфан Баторый адбіў Полацк.
• 1581–1582 — аблога Пскова.

Удзельнікі ВКЛ (з 1569 — Рэч Паспалітая), Маскоўская дзяржава (Іван IV), Лівонскі ордэн, Швецыя, Данія.

Вынікі

• 1582 — Ям-Запольскае перамір'е з Масквой: яна адмовілася ад Лівоніі і Полацка.
• 1583 — Плюскае перамір'е са Швецыяй: Швецыя замацавала Эстонію.
• Масква не атрымала выхаду да Балтыкі; ВКЛ вярнула Полацк і ўтрымала Лівонію, але вайна моцна спустошыла яго землі і паскорыла Люблінскую унію.