диолок түз

Диалог: «Жаратылышты коргоо»

Катышуучулар: Айбек жана Гүлнара — 7-класс окуучулары. Болгон жери: мектептин короосу, сабактан кийин.

— Салам, Айбек! Бүгүн биология сабагында мугалим жаратылышты коргоо тууралуу кызык айтып берди. Сен ушул темага кандай карайсың?

— Салам, Гүлнара! Мен да ошол тууралуу ойлонуп жүрөм. Биздин айылдын жанындагы токойду элестетсең — адамдар таштанды таштап кетишет.

— Ооба, мен да байкадым. Пластик бөтөлкөлөр жылдар бою чирибейт экен. Эмне кылсак болот?

— Менимче, эң жөнөкөй нерседен башташ керек: таштандыны өзүбүз менен алып кетип, атайын идишке таштоо.

— Макул, бул ар бирибиздин колубуздан келет. Ал эми мектепте экологиялык отряд түзсөк кандай болот?

— Жакшы идея! Биз терек отургузуп, айлана-чөйрөнү тазалап, кичинекейлерге да үйрөтө алабыз.

— Анда эртең мугалимге айтып, план түзөлү. Сен отрядка кошуласыңбы?

— Албетте! Жаратылыш — биздин үйүбүз, аны коргоо — баарыбыздын милдетибиз.

Эмнеге көңүл бурдум:

• диалог саламдашуу менен башталып, суроо-жооп аркылуу өнүгөт;
• ар бир реплика кыска, ошол эле учурда ойду улантат;
• аягында чечим же корутунду берилет.

Өзүң түзүү үчүн кеңеш: адегенде теманы жана эки каарманды танда (мисалы, «Спорт», «Интернеттин пайдасы жана зыяны», «Кесип тандоо») → биринчи репликага суроо кой → экинчи каарман жооп берип, өз суроосун узатсын → акырында жалпы корутунду менен бүтүр.

Кайсы темада дагы диалог керек болсо, айт — ошого жараша түзүп берем.

Кыска диалог: «Жаратылышты коргоо»

— Салам, Айбек! Токойдогу таштандыны көрдүңбү?

— Көрдүм. Аны тазалаш керек.

— Мектепте экологиялык отряд түзөлүбү?

— Макул! Эртең мугалимге айтабыз.

— Ошондо терек отургузуп, айлананы тазалайбыз.

— Жакшы. Жаратылышты коргоо — баарыбыздын милдетибиз.

6 реплика жетет. Ар бири бир-эки сүйлөмдөн турса болду: саламдашуу → маселе → сунуш → макулдашуу → корутунду. Ушундай схема менен каалаган темада өзүң тез жаза аласың.