Кыскача: төмөндө 10 слайддан турган даяр презентация планы — ар слайдга аталыш, текст жана эмне кошсо болорун жаздым. Ошондой эле сандарды текшерүүнү жана ушундай презентацияны өз алдыңча куруунун принцибин көрсөтөм.
«Сууну күнүмдүк турмушта сарамжалдуу пайдалануу»
1-слайд. Аталышы «Сууну күнүмдүк турмушта сарамжалдуу пайдалануу» Астында: аты-жөнүң, классың, мектебиң.
2-слайд. Суу — жашоонун булагы Жер бетиндеги суунун болжол менен 97 %ы туздуу (океандар, деңиздер). Тузсуз суу 3 %га жакын, анын көп бөлүгү муздуктарда. Демек ичүүгө жарактуу суу өтө аз. Кош: Жер шарынын сүрөтү же суу тамчысы.
3-слайд. Суу кайда кетет? Үй-бүлөдөгү суунун болжолдуу бөлүштүрүлүшү: даараткана — эң көп, душ — андан кийин, кир жуу, идиш жуу, тамак, сугаруу. Кош: тегерек диаграмма (pie chart).
4-слайд. Сарамжалдоонун 3 принциби
- Азайтуу — керегинче гана колдонуу.
- Кайра пайдалануу — жамгыр суусу, идиш жууган суу гүлгө.
- Көзөмөлдөө — тамчылаган кранды, агып жаткан бачокту оңдоо.
5-слайд. Күнүмдүк 7 кеңеш
- Тиш жууганда кранды жаап, стакан колдонуу.
- Душка 5 мүнөттөн ашык турбоо.
- Идишти агачта жууп, агызып жуубаа.
- Кир жуучу машинаны толук толтуруп иштетүү.
- Гүлдү эртең менен же кечинде сугаруу (күн ысыкта суу тез бууланат).
- Чайнекке керектүү өлчөмдө гана суу кайнатуу.
- Крандагы тамчыны дароо оңдоо.
6-слайд. Сандар менен далил Тиш жууда кран ачык турса, 1 мүнөттө болжол менен 6 литр агат: \(6 \cdot 2 = 12\) л. Стакан менен — \(0{,}2\) л. Үнөм: \(12 - 0{,}2 = 11{,}8\) л бир жолу. Күнүнө 2 жолу \(\rightarrow 23{,}6\) л; 4 адамдуу үй-бүлөдө \(\rightarrow 94\) л күнүнө. Кош: чоң сандар менен жөнөкөй сүрөт.
7-слайд. Мектепте жана көчөдө Кранды колдонгондон кийин жабуу, сууну оюнга колдонбоо, фонтандын айланасын таза кармоо.
8-слайд. Үй-бүлөгө план Бир жума бою суу эсептегичин (счётчик) күнүмдүк жазып, кийинки жумада кеңештерди колдонуп, натыйжаны салыштыруу.
9-слайд. Жыйынтык Сууну үнөмдөө — акчаны жана энергияны да үнөмдөө. «Суунун бир тамчысы да текке кетпесин!»
10-слайд. Булактар Колдонулган китептер, интернет-сайттар, сандардын алынган жери.
Эмне үчүн ушундай тартип (принцип)
Ар кандай презентация мына ушундай тизме менен курулат: көйгөй → себеби → чечим → сан менен далил → чакырык. Ушуну эстесең, башка темага да (мисалы, электр энергиясын үнөмдөө) ошондой эле план түзө аласың: алгач «эмнеге бул маселе?», анан «канча жоготуу болуп жатат?», анан «эмне кылуу керек?», акырында «ушуну кыл» деген чакырык.
Сандарды текшерүү
Тамчылаган кран: 1 секундада 1 тамчы, тамчынын көлөмү \(0{,}05\) мл деп алсак:
\[ 0{,}05 \cdot 60 \cdot 60 \cdot 24 = 4320 \text{ мл} \approx 4{,}3 \text{ л/күн} \]
Бул жылына болжол менен \(4{,}3 \cdot 365 \approx 1570\) л — бекер кеткен суу. Эсептин шартын (тамчынын көлөмүн) слайдда жазып койсоң, сан ишенимдүү болот.
Жасоо боюнча кеңештер
- Бир слайд — бир ой; 6–7 саптан ашык текст жазба.
- Ар слайдга сүрөт, схема же диаграмма кош.
- Шрифт жалпы текст үчүн 24 pt кем болбосун.
- Ар слайдга 30–40 секунд сүйлөө жетиштүү.
- Сандарды так жаз жана кайдан алганыңды көрсөт.