сделай на татарском языке
Сверь числа и знаки с фото.
Кем эшләми, шул ашамый
- Җөмләләрне әкият эчтәлеге буенча дөрес урнаштыр. Пронумеруй предложения по содержанию сказки.
○ Эшләдек. Ботка ашагач кайттык. ○ – Син дә безнең белән эшкә бар, – дидек без Ялкауга. ○ – Кая барасыз? – дип сорады ул бездән. ○ – Юк, ялкаулар өчен ботка күптән суынган, – дидек без Ялкауга. ○ Кирәкле әйберләрне алып, без эшкә киттек. ○ Ботканы Ялкаудан башка, үзебез генә ашадык.
- Таблицага кара. Кем нишләргә ярата/ яратмый? Кемнең нинди предмет? Яз. Посмотри на таблицу и напиши кто что любит делать/не любит делать? У кого какой предмет?
Ялкау Эшчән Эшләргә ярата - + Ашарга ярата + + Көрәк Кечкенә Зур Кашык Зур Кечкенә Ялкау ___
Эшчән ___
- Сез сыйныфыгыз белән нинди эшләр эшлисез? Бирелгән сүзләрдән сайлап яз. Вы с классом какую работу делаете? Выбери из данных слов и напиши.
[Рамка] сыйныфны җыештырабыз, өмәдә катнашабыз, макулатура җыябыз, волонтёрлык белән шөгыльләнәбез, гөлләр үстерәбез, тере почмактагы хайваннарны ашатабыз, агач утыртабыз...
Кратко — ответы по-татарски
№ 2 (основное письменное задание). По таблице получаются два рассказа:
- Ялкау: «Ялкау эшләргә яратмый, ә ашарга ярата. Аның көрәге кечкенә, ә кашыгы зур.»
- Эшчән: «Эшчән эшләргә дә, ашарга да ярата. Аның көрәге зур, ә кашыгы кечкенә.»
№ 1. Номера в кружках — по содержанию сказки:
- «Син дә безнең белән эшкә бар», – дидек без Ялкауга.
- «Кая барасыз?» – дип сорады ул бездән.
- Кирәкле әйберләрне алып, без эшкә киттек.
- Эшләдек. Ботка ашагач кайттык.
- Ботканы Ялкаудан башка, үзебез генә ашадык.
- «Юк, ялкаулар өчен ботка күптән суынган», – дидек без Ялкауга.
№ 3. Образец (выбери то, что подходит вашему классу): «Без сыйныфыбыз белән сыйныфны җыештырабыз, макулатура җыябыз, гөлләр үстерәбез, агач утыртабыз.»
Почему так — принцип
Как читать таблицу в № 2. Столбец — герой (Ялкау — ленивый, Эшчән — трудолюбивый), строка — действие или предмет.
- «+» = ярата (любит), «−» = яратмый (не любит);
- в строках «Көрәк» (лопата) и «Кашык» (ложка) стоят не плюсы, а признак: кечкенә — маленький, зур — большой.
Отсюда схема предложения: кто + что делает. Отрицание образуется с -мый/-ми: ярата → яратмый, эшли → эшләми. Принадлежность — через -ы/-е: көрәк → көрәге, кашык → кашыгы: «Аның көрәге зур» (его лопата большая). «Тоже/и» — частица да/дә: «эшләргә дә, ашарга да».
Как нумеровать № 1. Ищи «ступеньки» текста:
- сначала приглашение (дидек),
- на приглашение идёт вопрос (сорады) — пара «вопрос → ответ»,
- потом сборы и уход (киттек),
- затем работа и возвращение (эшләдек ... кайттык),
- и только в конце — ответ-мораль (юк ... суынган), он всегда замыкает сказку.
Если в тексте сказки порядок отличается, проверь по этим же словам-связкам.
Почему в № 3 ничего не надо спрягать. Все слова в рамке уже стоят в 1-м лице множественного числа (җыештырабыз — «мы убираем»), поэтому достаточно выбрать 2–4 подходящих и соединить через запятую, начав с «Без ...».
Проверка. В № 2 строка «Ашарга ярата» с плюсом у обоих — значит «ашарга ярата» есть в обоих ответах, а вот көрәк и кашык у героев противоположны: у Ялкау маленькая лопата и большая ложка, у Эшчән — наоборот. Это и есть главная мысль задания.
