Сверь числа и знаки с фото.
Лабораториядагы коркунучтар жана коопсуздук эрежелери 1Г тапшырмасы
| Максат | Мектеп лабораториясындагы коркунучтуу жана коркунуч белгилерин аныктоо | | Керектүүлөр | Кооптуулук белгилери бар химиялык заттар | | Көндүмдөр | • Кооптуу заттарды көрсөтүүчү белгилерди таанып-билүү
• Лабораториялык иштерди аткарууда кооптуу белгилерди таануу |Лабораториядагы кооптуулук белгилери жана коопсуздук эрежелери адамдар өздөрүн жана башкаларды коргой алышы үчүн керек. Лабораторияда иштеп жаткан учурда бул белгилерди жана эрежелерди билишиңер зарыл.
- Эки-экиден же чакан топтордо иштегиле.
- а) Силер лабораторияда кездеше турган бардык кооптуулук белгилерин аныктай алышыңар керек. Бул белгилер дубалдарда, эшиктерде, бөтөлкөлөрдө ж.б. жерлерде болушу мүмкүн. б) Химиялык заттардагы кооптуулук белгилеринин болжолдуу схемаларын түзгүлө. Алар эмнени билдирерин жазып, алардын астына жазыңыз.
___ ___ ___ ___ ___ ___ ___ ___
- Эгер затта кооптуулук белгиси туура коюлбаса, анда эмне болушу мүмкүн?
- Эгерде силер илимий лабораторияда төмөнкү аракеттерди жасасаңар, эмне болушу мүмкүн? а) Тамактанасыңар.
б) Пробирканын ачык оозун классташыңарга карай бурсаңар.
в) Башы ачык бут кийим кийсеңер.
18 1-бөлүм
1-пункт — жупта иштөө боюнча нускама, ага жазма жооп керек эмес. Калган тапшырмаларга кыска жооп:
2а) Мектеп лабораториясында көбүнчө мындай белгилер кездешет: эшикте «Коргоочу кийим кийиңиз», «Тамактанууга болбойт», «Колду жууңуз»; шкафтарда жана бөтөлкөлөрдө «Уулуу», «Күйгүзүүчү», «Жегич», «Жарылуучу», «Оксиддештирүүчү» белгилери. Сенин лабораторияңда алар башкача болушу мүмкүн, ошондуктан дубалдарды, эшиктерди жана идиштерди текшер.
2б) Таблицаны мындай толтурууга болот:
| Белги (схема) | Эмнени билдирет |
|---|---|
| Жалын | Күйгүзүүчү зат; оттон, учкундан жана ысыктан алыс кармоо керек. |
| Баш сөөк | Уулуу зат; жутууга жана дем алууга болбойт. |
| Кол жана тамчы | Жегич зат; терини жана көздү күйдүрөт, тийгизбөө керек. |
| Парталгыч | Жарылуучу зат; соккудан жана ысыктан коргоо керек. |
Кошумча кеңири тараган белги — тегеректеги жалын: ал оксиддештирүүчү затты билдирет, күйүүнү күчөтөт.
3) Эгер белги туура коюлбаса, адам заттын коркунучун билбей калат. Натыйжада затты туура эмес колдонуп, уулануу, күйүү, өрт же жарылуу болушу мүмкүн. Белги так, көрүнүктүү жана заттын чыныгы коркунучуна туура келиши керек.
4)
- а) Тамактанууга болбойт: химиялык заттар тамакка же колго түшүп, ууланууга алып келиши мүмкүн.
- б) Пробирканын ачык оозун классташка карай бурууга болбойт: газ, буу же суюктук ага чачырап, көзүн жана терисин жаракаттайт.
- в) Башы ачык бут кийим кийүүгө болбойт: химиялык зат бутка тийип күйдүрүшү же айнек сыныгы жаракат кылышы мүмкүн.
Эмнеге мындай? Кооптуулук белгиси — бул эскертүү. Ал заттын касиетин жана эмне кылууга болбой турганын көрсөтөт. Ошондуктан окшош тапшырмада «коркунучтун түрү → эмнеден коргоо керек → туура эмес аракеттин натыйжасы» деген тартипте жаз.
Текшерүү: 2б таблицада белги менен мааниси дал келип туруубу; 4-тапшырмада ар бир пунктка коркунуч жана эреже жазылдыбы.