География · 10 класс Задача №3793074
А
А
сууну кунумдук турмушта сарамжалдуу пайдалануу боянча плакать жасоо интеллект карта
Кыскача
Плакат да, интеллект карта да бир эле идеяга таянат: сууну үнөмдөө — чоң иш эмес, күнүмдүк 5–6 кичине адат. Интеллект картада бул идеяны борбордон тармактарга бөлөсүң, ал эми плакатта ошол тармактардан эң күчтүү бир нечесин гана калтырасың.
1. Интеллект карта
Ортого жазасың: «Сууну күнүмдүк турмушта үнөмдүү пайдалануу». Андан 5–6 тармак чыгат, ар бирине 2–4 кыска пункт:
1) Ванна бөлмөсүндө
- тиш тазалаганда кранды жабуу (2 мүнөт агызса — болжол менен 6–10 л);
- ваннанын ордуна 5 мүнөттүк душ;
- агып турган же тамчылаган кранды оңдоо (тамчылаган кран суткасына 20 лге чейин жоготот).
2) Ашканада
- идишти агызып эмес, жыйнап жуу;
- жашылча-жемишти жууган сууну гүлгө/бакчага пайдалануу;
- сууну крандан алып, бөтөлкөгө куюп ичүү.
3) Кир жууда
- кир машинаны толук жүктөө;
- үнөмдүү режимди тандоо.
4) Үйдөн сыртта
- бакчаны эртең менен же кечинде сугаруу (күн ысыкта суу тез бууланат);
- жаан суусун жыйноо.
5) Эмне үчүн керек
- таза суу чектелүү;
- сууну тазалоо жана жеткирүү — энергия менен акча;
- сууну үнөмдөө — экологияны сактоо.
6) Көзөмөл
- эсептегичтин көрсөткүчүн ай сайын жазып баруу;
- үй-бүлө менен жөнөкөй эрежелерди белгилөө.
2. Плакат
Плакатта бир гана негизги ой калсын. Композиция:
- Ураан (чоң шрифт): «Суу — өмүр, аны үнөмдө!» же «Кранды жап — дайраны сакта».
- 2–3 сан (тактап алуу шарт): тамчылаган кран, душ жана ванна боюнча болжолдуу сандарды жергиликтүү суу берүү ишканасынын же өз эсептегичиңдин маалыматы менен текшер.
- Сүрөт: жабык кран, бөтөлкө, суу тамчысы — жөнөкөй, 2–3 түстөн ашпасын.
- Чакырык (төмөндө): «Бүгүн башта: тиш тазалаганда кранды жап».
3. Принцип: эмне үчүн ушинтип жасалат
- Интеллект карта борбордон четке карай өсөт: бир тармак — бир тема, сүйлөм эмес, 1–3 сөз.
- Плакат — бул карта эмес: анда бир идея, бир ураан, бир чакырык болот. Картадагынын баарын плакатка көчүрсөң, ал окулбай калат.
- Сандарыңдын булагын бил: ойлонуп табылган сан плакатты начарлатат.
4. Текшерүү
Ишиңди аяктаганда үч суроо бер: картада борбордон 5–6 тармак чыктыбы? Плакатты 5 секунд карап эле негизги ой түшүнүлөбү? Ар бир сандын булагы барбы?
Обсуждение
2 сообщения А
Сызып жазып берчи
Мен сүрөттү өзүм тартып бере албайм, бирок баракка көчүрүп түшүрсөң боло турган даяр схеманы сызып берем.
1. Интеллект карта (A4, горизонталдуу)
┌──────────────────┐
│ 1. ВАННА БӨЛМӨ │
│ • кранды жап │
│ • 5 мүн. душ │
│ • кранды оңдо │
└────────┬─────────┘
│
┌──────────────────┐ │ ┌──────────────────┐
│ 3. КИР ЖУУ │ │ │ 2. АШКАНА │
│ • толук жүктөө │ │ │ • жыйнап жуу │
│ • үнөмдүү режим │ │ │ • сууну кайра │
└────────┬─────────┘ │ │ пайдалан │
└──────────╔═════════╧═════════╗─┴────────┬─────────┘
║ СУУ ║ │
║ (тамчы сүрөтү) ║ │
┌──────────╚═════════╤═════════╝──────────┘
┌────────┴─────────┐ │ ┌──────────────────┐
│ 5. ЭМНЕ ҮЧҮН │ │ │ 4. ҮЙДӨН СЫРТТА │
│ • суу чектелүү │ │ │ • эртең менен │
│ • тазалоо энергия │ │ │ сугаруу │
└──────────────────┘ │ │ • жаан суусу │
┌────────┴─────────┐└──────────────────┘
│ 6. КӨЗӨМӨЛ │
│ • эсептегич │
│ • үй-бүлө эрежеси│
└──────────────────┘
Тартуу тартиби:
- Баракты горизонталдуу кой.
- Ортосуна 6–8 см тегерек (же тамчы) сыз, ичине СУУ деп чоң кылып жаз.
- Андан 6 калың сызык чыгар — ар бирине өз түсүн бер.
- Ар бир сызыктын учуна тегерекче + тармактын аталышы.
- Ар бир тармактан 2–3 ичке сызык — пункттар (1–3 сөз гана).
- Жазууларды горизонталдуу жаз, сызыктын үстүнө кыйшайтып баспа.
2. Плакат (A2 же A3, вертикалдуу)
┌───────────────────────────────────────────────┐
│ │
│ СУУ — ӨМҮР, АНЫ ҮНӨМДӨ! │ ← ураан, эң чоң жазуу
│ │
│ ┌────────┐ ┌────────┐ ┌────────┐ │
│ │ 🚰 │ │ 🚿 │ │ 🧴 │ │ ← 3 сүрөт
│ │ жабык │ │ душ │ │бөтөлкө │ │
│ │ кран │ │ │ │ │ │
│ └────────┘ └────────┘ └────────┘ │
│ │
│ • Тиш тазалаганда кранды жап │ ← 3 эреже
│ • Душту 5 мүнөткө кыскарт │
│ • Идишти агызып эмес, жыйнап жуу │
│ │
│ БҮГҮН БАШТА! │ ← чакырык
└───────────────────────────────────────────────┘
Өлчөмдөр (A2 үчүн):
- ураандын тамгасы — 5–7 см бийиктикте;
- четтеринен 3–4 см бош орун калтыр;
- сүрөттөр ураандан 2 эсе кичине;
- түс 3төн ашпасын (ак фон + 2 түс + кара текст).
3. Текшерүү
- Картада борбордон 6 тармак чыктыбы, ар биринде 2–3 гана сөзбү?
- Плакатты 5 метрден караганда ураан окулуп, негизги ой түшүнүлөбү?
- Сандар (литр, мүнөт) жазсаң — булагы барбы? Жок болсо, сансыз эле кой.
