Жұмыс барысы: 1. Жай көзбен және ұлғайтқыш әйнектің көмегімен сабақ кесіндісін қараңдар. Қабығын, тінін, сүрегін және өзек өзегін табыңдар.
Реши задание на изображении
Сверь числа и знаки с фото.
Жұмыс барысы:
- Жай көзбен және ұлғайтқыш әйнектің көмегімен сабақ кесіндісін қараңдар. Қабығын, тінін, сүрегін және өзек өзегін табыңдар. Ішкі құрылым бөліктерін ретімен жазыңдар.
- Терек бұтағының жасымықшаларын табыңдар. Олардың қызметі қандай? ___ [Рисунок: терек бұтағының дөңгелек кесіндісі — жылдық шеңберлері бар ағаш кесіндісі]
- Терек бұтағын сындырып көріңдер. Сындыра алдыңдар ма? ___
- Діңге кесіндісінен жылдық шеңберлерді қараңдар. Жылдық шеңберлер санын анықтаңдар. ___
- Ағаш бұтағының қабығын аршып алып, саусақтарыңмен ұстап көріңдер, оның ылғал және тайғанақ екенін байқайсыңдар. Бұл қабық пен сүрек арасында не орналасқанын ___ білдіреді. Ағаш кесіндісінен ине мен өзегінің, сүрегі мен қабығының қаттылығын тексеріңдер. Қорытынды жасаңдар. ___
- Микроскопта «Көк ағаш бұтағының көлденең кесіндісі» микропрепаратын қараңдар. Өзек жасушаларын табыңдар. Сабақтың бұл бөлігінің өсімдік үшін маңызы қандай? ___
- Сабақтың жасушалар құрылысын салыңдар. Суретке түсіндірме беріңдер.
- ___ 2. ___ 3. ___ 4. ___ 5. ___ 6. ___ 7. ___ 8. ___ 9. ___ 10. ___ [Рисунок: сабақтың көлденең кесіндісінің схемасы; 1–10 сандармен белгіленген бөліктер және оларға нұсқайтын сызықтар] Проблемалық сұрақ Ботаникалық бақта ағаштардың затбелгілері жерден 1,3 м биіктікте сымның көмегімен (бірақ бос!) байлап қойылған. Ағаш жылына шамамен 30 см ұзарып өседі. Затбелгілер 3 жылдан кейін қанша биіктікте тұрады? Неліктен затбелгілер ағашқа бос байланған? ___
1. Сырттан ішке: 1) қабық (пробка); 2) қабық асты — флоэма; 3) камбий; 4) сүрек; 5) өзек.
2. Жасымықшалар газ алмасуды (тыныс алуды) және су булануды қамтамасыз етеді.
3. Жоқ — жас бұтақ иілгіш, сынбайды.
4. Шеңберлер саны — ағаштың жасы: кесіндідегі шеңберлерді санау керек.
5. Қабық пен сүрек арасында — камбий (жұқа, шырышты, бөлінетін қабат). Қаттылығы: ең қатты — сүрек, одан кейін қабық, өзек жұмсақ.
6. Өзек қор қоректік заттарды (крахмал, су) жинайды және тасымалдайды.
7. Бөліктер реті (сырттан ортаға): пробка → флоэма → камбий → сүрек → өзек. Нөмірлерді суреттегі нұсқарларға сәйкес қою керек; суреттегі сандар майда, дәл сәйкестігін ажырату қиын.
Проблемалық сұрақ. 1,3 м — өзгермейді: ағаш ұшындағы бүршіктерден өседі, дің созылмайды, сондықтан белгі сол биіктікте қалады. Бос байлау себебі — дің жыл сайын қалыңдайды (камбий бөлінуі), қатты байлаған сым қабықты қысып, ағашты зақымдар еді.
