Сверь числа и знаки с фото.
3.56. Сызықтық функция графигінің координаталар осьтерімен қиылысу нүктелерін анықтап, оның графигін салыңдар: 1) \(y = 2x - 3\); 2) \(y = -1,5x + 1\); 3) \(y = 0,3x - 1,5\); 4) \(y = -x + 6\); 5) \(y = 0,6x - 3\); 6) \(y = -0,5x - 2\).
Қысқаша жауап
| № | Функция | \(Oy\) осімен қиылысу | \(Ox\) осімен қиылысу | Бағыты |
|---|---|---|---|---|
| 1 | \(y=2x-3\) | \((0;-3)\) | \((1{,}5;0)\) | өседі |
| 2 | \(y=-1{,}5x+1\) | \((0;1)\) | \(\left(\frac{2}{3};0\right)\) | кемиді |
| 3 | \(y=0{,}3x-1{,}5\) | \((0;-1{,}5)\) | \((5;0)\) | өседі |
| 4 | \(y=-x+6\) | \((0;6)\) | \((6;0)\) | кемиді |
| 5 | \(y=0{,}6x-3\) | \((0;-3)\) | \((5;0)\) | өседі |
| 6 | \(y=-0{,}5x-2\) | \((0;-2)\) | \((-4;0)\) | кемиді |
Негізгі қадамдар
- \(Oy\) осімен қиылысу үшін \(x=0\) қоямыз. Сонда \(y=b\), яғни нүкте \((0;b)\).
- \(Ox\) осімен қиылысу үшін \(y=0\) қоямыз да, теңдеуді шешеміз: \[ kx+b=0 \quad\Rightarrow\quad x=-\frac{b}{k}. \] Бұл жағдайда нүкте \(\left(-\frac{b}{k};0\right)\). Барлық функцияларда \(k\ne0\), сондықтан әр график \(Ox\) осін бір нүктеде қияды.
- Координаталық жазықтықта екі нүктені белгілеп, сызғышпен түзу жүргіземіз. График — осы екі нүкте арқылы өтетін түзу.
- Дұрыстығын тексеру үшін үшінші нүктені тауып, оның түзудің бойында жататынын қараймыз.
1-мысал: \(y=2x-3\)
- \(x=0\): \(y=-3\), нүкте \((0;-3)\);
- \(y=0\): \(2x-3=0\), \(2x=3\), \(x=1{,}5\), нүкте \((1{,}5;0)\);
- бақылау нүктесі: \(x=2\) болса, \(y=1\), яғни \((2;1)\). Бұл нүкте түзудің бойында жатыр.
Тексеру: мысалы, 2-функция үшін \(x=\frac{2}{3}\): \[ -1{,}5\cdot\frac{2}{3}+1=-1+1=0. \] 3-функция үшін \(x=5\): \[ 0{,}3\cdot5-1{,}5=1{,}5-1{,}5=0. \] Нүктелер дұрыс табылған.
Графиктерді салғанда 1 торкөзді 1 бірлікке тең етіп алуға болады. 2-функцияда \(x=\frac{2}{3}\) нүктесін 0 мен 1 арасында, ал 6-функцияда \(x=-4\) нүктесін сол жақта белгілеңдер.