Сверь числа и знаки с фото.
Праверачная работа па тэме «Дзеяслоў» 7 клас
ВАРЫЯНТ 2
I узровень (1–2 балы)
- Падкрэсліце дзеясловы ў тэкстэ.
Над зямлёй паволі займаецца світанак, калі першыя промні прабіваюць густы туман і абуджаюць сонныя дрэвы: лес пачынае шаптаць, ветрык гоніць лёгкую хмарку, і чуецца звонкая песня жаўрука над бяскрайнім полем.
Людзі выпраўляюцца ў дарогу, каб сустрэць новы дзень і выканаць свае надзённыя клопаты.
Вылучыце групу, у якой аб'яднаны рознаспрагальныя дзеясловы: а) сустрэць, заўважыць, паглядзець; б) мысцца, будуецца, працуе; в) есці, бегчы, даць; г) казаць, маўчаць, размаўляць; д) берагчы, стрыгчыся, прынесці.
Абазначце правільныя сцвярджэнні:
а) Дзеясловы ў інфінітыве адказваюць на пытанні што рабіць? што зрабіць? б) Усе дзеясловы з суфіксам -ся (-цца) з'яўляюцца непераходнымі. в) Дзеясловы закончанага трывання маюць тры формы часу: мінулы, цяперашні і будучы. г) Умоўны лад дзеяслова выражае дзеянне, магчымае або пажаданае пры пэўных умовах.
II узровень (3–4 балы)
- На што паказвае канчатак інфінітыва (-ць, -ці, -чы)? Знайдзіце правільны адказ: а) на асобу і лік; б) на час і род; в) інфінітыў не мае канчатка, гэта нязменная форма (суфіксы); г) на скланенне і склон.
III узровень (5–6 балаў) 5. Вызначце спражэнне дзеясловаў (запішыце I, II або рознаспр.): Клеіць — ...; напісаць — ...; даць — ...; гаварыць — ...; бегчы — ...; пячы — ...; калоць — ...; ненавідзець — ...
Краткий ответ
- Дзеясловы: займаецца, прабіваюць, абуджаюць, пачынае, шаптаць, гоніць, чуецца, выпраўляюцца, сустрэць, выканаць.
- в) есці, бегчы, даць.
- а), б), г).
- в).
- Клеіць — II; напісаць — I; даць — рознаспр.; гаварыць — II; бегчы — рознаспр.; пячы — I; калоць — I; ненавідзець — II.
Как рассуждать
Подчёркиваем все слова, которые отвечают на вопросы што рабіць? што зрабіць? што робіць? што робяць? Сюда входят и личные формы, и инфинитивы: пачынае шаптаць, каб сустрэць, і выканаць. Слова світанак, паволі, калі, каб глаголами не являются.
Рознаспрагальныя глаголы в разных формах имеют окончания то I, то II спряжения. В группе в):
- даць: дам, дасі, дасць, дадзім, дадзіце, дадуць;
- бегчы: бягу, бяжыш, бяжыць, бяжым, бяжыце, бягуць;
- есці: ем, ясі, есць, ядзім, ядзіце, ядуць.
Проверяем утверждения:
- а) верно: инфинитив отвечает на вопросы што рабіць? што зрабіць?;
- б) верно: глаголы с -ся (-цца) являются непереходными;
- в) неверно: глаголы совершенного вида не имеют настоящего времени;
- г) верно: условное наклонение обозначает возможное или желаемое действие при определённых условиях.
Инфинитив — неизменяемая форма глагола. -ць, -ці, -чы — это суффиксы инфинитива, а не личные окончания. Поэтому правильный вариант — в).
Удобно проверять по форме 3-го лица множественного числа: у I спряжения обычно -уць/-юць, у II — -аць/-яць. Но у рознаспрагальных формы расходятся:
- клеіць — клеяць → II;
- напісаць — напішуць → I;
- даць — дадуць, но дадзім, дадзіце → рознаспр.;
- гаварыць — гавораць → II;
- бегчы — бягуць, но бяжыш, бяжыце → рознаспр.;
- пячы — пякуць → I;
- калоць — колюць → I;
- ненавідзець — ненавідзяць → II.
Проверка: в № 1 должно получиться ровно 10 глаголов; в № 5 пометка «рознаспр.» стоит только у даць и бегчы.