Сверь числа и знаки с фото.
№5.108 \(\mathrm{ctg}\frac{\alpha}{2}=\sqrt{3}\) \(\frac{\alpha}{2}=\mathrm{arcctg}\sqrt{3}+\pi k, k\in Z\) \(\frac{\alpha}{2}=\frac{\pi}{6}+\pi k, k\in Z\) \(\alpha=\frac{\pi}{3}+2\pi k, k\in Z\)
- \(\mathrm{tg}2x=\sqrt{3}\) \(2x=\frac{\pi}{3}+\pi k, k\in Z\) \(x=\frac{\pi}{6}+\frac{\pi k}{2}, k\in Z\)
- \(\mathrm{ctg}x=-\sqrt{3}\) \(x=\pi-\frac{\pi}{6}+\pi k, k\in Z\) \(x=\frac{5\pi}{6}+\pi k, k\in Z\)
- \(\mathrm{tg}(3x+\frac{\pi}{6})=\sqrt{3}\) \(3x+\frac{\pi}{6}=\frac{\pi}{3}+\pi k, k\in Z\) \(3x=\frac{\pi}{6}+\pi k, k\in Z\) \(x=\frac{\pi}{18}+\frac{\pi k}{3}, k\in Z\)
- \(\mathrm{ctg}(2x+45^\circ)=-1\) \(2x+\frac{\pi}{4}=\frac{3\pi}{4}+\pi k, k\in Z\) \(2x=\frac{\pi}{2}+\pi k, k\in Z\) \(x=\frac{\pi}{4}+\frac{\pi k}{2}, k\in Z\)
Кыскача: бул жерде жөнөкөй тригонометриялык теңдемелердин жалпы формулалары колдонулган:
\[ \mathrm{tg}\,u=a \Rightarrow u=\mathrm{arctg}\,a+\pi k, \qquad \mathrm{ctg}\,u=a \Rightarrow u=\mathrm{arcctg}\,a+\pi k, \quad k\in\mathbb Z. \]
\(\pi k\) дегенибиз — \(\mathrm{tg}\) жана \(\mathrm{ctg}\) функциялары \(\pi\) мезгил менен кайталанат. Ошондуктан бардык жоопторго \(+ \pi k\) кошулат. Эгер аргумент \(2x\), \(3x\) же \(\frac{\alpha}{2}\) болсо, адегенде кашаанын ичин табабыз, анан \(x\)-ти же \(\alpha\)-ны бөлүп чыгарабыз.
1) \(\mathrm{tg}\,2x=\sqrt3\)
\(\mathrm{arctg}\sqrt3=\frac{\pi}{3}\), анткени \(\mathrm{tg}\frac{\pi}{3}=\sqrt3\).
\[ 2x=\frac{\pi}{3}+\pi k,\quad k\in\mathbb Z \]
Эми эки тарапты 2ге бөлөбүз:
\[ x=\frac{\pi}{6}+\frac{\pi k}{2},\quad k\in\mathbb Z. \]
2) \(\mathrm{ctg}\,x=-\sqrt3\)
\[ x=\mathrm{arcctg}(-\sqrt3)+\pi k. \]
\(\mathrm{arcctg}\sqrt3=\frac{\pi}{6}\), ал эми терс мааниде бурч экинчи чейректе болот:
\[ \mathrm{arcctg}(-\sqrt3)=\pi-\frac{\pi}{6}=\frac{5\pi}{6}. \]
Демек:
\[ x=\frac{5\pi}{6}+\pi k,\quad k\in\mathbb Z. \]
Сүрөттө бул \(x=\pi-\frac{\pi}{6}+\pi k\) деп жазылган — ошол эле жооп.
3) \(\mathrm{tg}\left(3x+\frac{\pi}{6}\right)=\sqrt3\)
Адегенде кашаанын ичин табабыз:
\[ 3x+\frac{\pi}{6}=\frac{\pi}{3}+\pi k. \]
Андан кийин \(\frac{\pi}{6}\)-ны оң жакка өткөрөбүз:
\[ 3x=\frac{\pi}{3}-\frac{\pi}{6}+\pi k =\frac{\pi}{6}+\pi k. \]
Эми 3кө бөлөбүз:
\[ x=\frac{\pi}{18}+\frac{\pi k}{3},\quad k\in\mathbb Z. \]
4) \(\mathrm{ctg}(2x+45^\circ)=-1\)
\(45^\circ=\frac{\pi}{4}\). \(\mathrm{arcctg}(-1)=\frac{3\pi}{4}\), анткени \(\mathrm{ctg}\frac{3\pi}{4}=-1\).
\[ 2x+\frac{\pi}{4}=\frac{3\pi}{4}+\pi k. \]
\[ 2x=\frac{3\pi}{4}-\frac{\pi}{4}+\pi k =\frac{\pi}{2}+\pi k. \]
\[ x=\frac{\pi}{4}+\frac{\pi k}{2},\quad k\in\mathbb Z. \]
5) \(\mathrm{ctg}\frac{\alpha}{2}=\sqrt3\)
\[ \frac{\alpha}{2}=\frac{\pi}{6}+\pi k. \]
Эки тарапты 2ге көбөйтөбүз. Период да эки эсе чоңоёт, ошондуктан \(\pi k\) эмес, \(2\pi k\) болот:
\[ \alpha=\frac{\pi}{3}+2\pi k,\quad k\in\mathbb Z. \]
Текшерүү
Мисалы, \(x=\frac{\pi}{6}+\frac{\pi k}{2}\) болгондо:
\[ 2x=\frac{\pi}{3}+\pi k. \]
\(\mathrm{tg}\left(\frac{\pi}{3}+\pi k\right)=\sqrt3\), анткени \(\mathrm{tg}\) функциясынын периоду \(\pi\). Калган теңдемелер да ушундайча текшерилет.
Эң негизги эреже: аргументти жалпы формула менен тап → \(x\) же \(\alpha\) үчүн сызыктуу теңдемени чыгар → \(k\in\mathbb Z\) деп жаз.