6 қысқа
Сверь числа и знаки с фото.
6 Бағалау
- Бүгінгі күн тұрғысынан ақын жыры несімен өзекті? Ол тарихи шындықпен үйлесе ме?
- Жырау толғауларында кездесетін өзі жайлы жолдар туралы не айта аласыңдар?
Жырау толғауларындағы өзі туралы жолдар Менің пікірім
6-тапсырманың қысқа жауабы:
Жиембет жыры бүгін де өзекті, өйткені онда әділдік, ел мүддесі, билікке сын айту және ақынның азаматтық ұстанымы көтеріледі. Бұл мәселелер қазіргі қоғамда да маңызды. Тарихи шындықпен үйлеседі: жырда Есім хан тұсындағы оқиғалар мен жыраудың ханға қатынасы көрініс тапқан. Бірақ бұл — көркем шығарма, сондықтан онда авторлық баға болуы мүмкін; тарихи дерекпен салыстырып оқу керек.
Толғаулардағы өзі туралы жолдарда жырау өзінің мінезін, басынан кешкенін, ақындық борышын ашады. Кестеге сол жаққа толғаудан дәл үзіндіні көшіріп, оң жаққа «бұл жолдардан жыраудың ... қасиеті көрінеді» деп өз пікіріңді жазу керек.
Қадамдар:
- Толғаудан «мен», «менің», «маған» деген жолдарды тап.
- Әр жолдан қандай қасиет немесе ой көрінетінін анықта.
- Тарихи дерекпен салыстыр: қайсысы сәйкес, қайсысы авторлық қосымша екенін белгіле.
- Кестені толтыр.
Тексеру: әр пікірің толғаудағы нақты жолға сүйенсе, жауап дәлелді болады.
Обсуждение
4 сообщенияҚысқа
Беттегі тапсырмаларға қысқа жауап:
2. Тақырыбы — Есім ханның ел басқаруы, бірлік пен әділдік. Идеясы — ақылды, әділ билік елдің берекесін арттырады, хан мен халық бірлігі — ел тұтастығының кепілі.
3. М.Әуезов пікіріне сүйенсек: Жиембет — суырылған ақын әрі өткір шешен, оның сөзі хан алдында саяси салмаққа ие болған. Сондықтан толғаулары — билік, әділдік, азаматтық борыш туралы сыншыл поэзия.
4. Кейіпкерлер іс-әрекеті тарихи негізде (Есім хан тұсы) бейнеленген. Көркемдік құндылығы — автор бағасы, типтендіру және ұлттық мұрат арқылы дәуір тынысы берілуінде.
5. Ойтолғау үлгісі: «Ханға қарсы шығам деп...» — жырау ханға қарсы шығуды өз басының қамы үшін емес, ел әділдігі үшін қажет деп түсінеді. «Ханға қарсы шығам деп, халыққа қарсы шықпаймын» деген ой — ақынның азаматтық ұстанымы. Сөз бостандығы мен әділеттілік бүгін де құнды.
6. 1) Бүгін де өзекті: әділдік, билікке сын, сөз бостандығы. Тарихи шындықпен үйлеседі, бірақ жыр — көркем шығарма, онда авторлық баға бар.
2) Кесте: сол жаққа толғаудан өзі туралы нақты үзінді көшір, оң жаққа пікір жаз: «ақындық борышын сезінеді», «батыл, әділдік үшін сөйлейді».
Дәл үзінділерді оқулық мәтінінен көшірсең, кесте дәлелді толығады.
Өте қысқаща
2. Тақырыбы — Есім хан мен ел бірлігі. Идеясы — әділ билік пен халық бірлігі елдің кепілі.
3. Жиембет — суырып салма шешен ақын; оның сөзі хан алдында саяси салмаққа ие болды, сондықтан шығармалары билікке сын мен азаматтық ұстанымға құрылған.
4. Тарихи негізі — Есім хан дәуірі. Көркемдік құндылығы — авторлық баға мен типтендіру арқылы заман тынысын беруінде.
5. Ойтолғау: ханға қарсы шығу — ел әділдігі үшін, халыққа қарсы шығу — опасыздық.
6. 1) Әділдік, билікке сын, сөз бостандығы бүгін де өзекті; тарихи шындықпен үйлеседі, бірақ жырда авторлық баға бар.
2) Кестеге: «Мен — ел үшін сөйлеген ақынмын» → «азаматтық борышы биік».
