сократи и напиши самое главное и интересное
Сверь числа и знаки с фото.
Максім Багдановіч — адна з самых цікавых і загадкавых асоб у гісторыі беларускай літаратуры. Ён быў з тых першаадкрывальнікаў, хто фарміраваў напрамкі развіцця літаратурнага працэсу пачатку ХХ стагоддзя і моцна паўплываў на далейшае развіццё прыгожага пісьменства Беларусі, хоць з дваццаці пяці гадоў свайго жыцця ён толькі пяць пражыў на Радзіме.
Нарадзіўся Максім 9 снежня 1891 года ў Мінску. У гэты час бацька будучага паэта працаваў загадчыкам і настаўнікам Мінскага гарадскога пачатковага вучылішча. У кватэры пры вучылішчы і нарадзіўся Максім (цяпер гэта вуліца Багдановіча, 25). Пазней сям'я пераехала ў Гродна ў вялікі драўляны дом. Сёння там размяшчаецца Музей Максіма Багдановіча, які ўваходзіць у комплекс Гродзенскага дзяржаўнага гісторыка-археалагічнага музея.
Калі хлопчыку было пяць гадоў, памерла яго маці — Марыя Апанасаўна. Бацька Адам Ягоравіч вельмі балюча перажываў гэтую трагедыю. Для догляду за дзецьмі ён запрасіў
З успамінаў. Адам Ягоравіч Багдановіч, бацька паэта, пісаў пра Максіма: «Па складзе свайго характару, мяккага і жаночага, па невясёласці свайго нораву, жывасці, спагадлівасці і ўражлівасці, па паўнаце і мяккасці назіранняў, па сіле ўяўлення, пластычнасці і разам маляўнічасці прадуктаў яго творчасці ён усё больш нагадваў сваю маці, асабліва ў дзяцінстве. <...> Яго паэтычны талент ёсць дарэнне яго маці, у ёй самой драмаўшае ў неразвітым стане».
Максім вучыўся ў Ніжагародскай мужчынскай гімназіі, а таксама ў Яраслаўлі — у гімназіі, Дзямідаўскім юрыдычным ліцэі. Яшчэ падчас вучобы ў Ніжнім Ноўгарадзе захапіўся вершаскладаннем і вывучэннем беларускай культуры. У 1906 годзе хросная маці Вольга Сёмава выпісала яму беларускія газеты: спачатку — «Нашу долю», а пазней — «Нашу ніву». А ўжо ў 1907 годзе ў «Нашай ніве» з'явілася алегарычнае апавяданне Максіма Багдановіча «Музыка», пазней — вершы «Над возерам», «Вадзянік», «Лясун», «Возера». Друкаваліся яго творы і ў газеце «Голас», а таксама ў іншых выданнях.
З успамінаў. Калега Багдановіча па Яраслаўскай гімназіі Дзіядор Дзябальскі згадваў дзіўную асаблівасць памяці Максіма Багдановіча: ён мог імгненна завучваць на памяць і прозу, і паэзію, але яму цяжка давалася вывучэнне замежных моў (зрэшты, гэта спрыяла сяброўству з дасведчанымі ў мовах паненкамі Какуевымі).
Пасля заканчэння ліцэя ў 1916 годзе Максім перабраўся ў Мінск. У гэты час ён быў ужо цяжка хворы на сухоты, але ўладкаваўся працаваць сакратаром губернскай харчовай камісіі. У вольны час выязджаў у прытулкі для дзяцей бежанцаў, працаваў у бібліятэцы, наведваў вечарыны «Беларускай хаткі». У лютым 1917 года на грошы сяброў паехаў лячыцца ў Ялту, але гэта не дапамагло.
Ноччу 25 мая 1917 года ў поўнай адзіноце Максім Багдановіч памёр. На пахаванні не прысутнічаў ніхто з родзічаў, бо Максім не жадаў нікога турбаваць сваімі праблемамі і не пакінуў адраса, дзе жыў у Ялце. У 1924 годзе беларускія паэты Уладзімір Дубоўка, Анатоль Вольны (Ажгірэй), Андрэй Александровіч адшукалі магілу паэта, пазней на ёй быў устаноўлены помнік.
Уклад у развіццё літаратуры
- Максім Багдановіч — адзін з пачынальнікаў філасофскай лірыкі ў гісторыі беларускай літаратуры.
- Увёў у беларускую жанравую сістэму класічныя формы (трыялет, рандо, санет і інш.), якія вельмі арганічна ўпісаліся ў нацыянальную літаратуру.
- Адкрыў у беларускай паэзіі новыя тэмы, матывы, вобразы, напрыклад тэму горада.
- Праз пераклады твораў рускай, украінскай, французскай, нямецкай і іншых літаратур даў магчымасць беларускаму чытачу пазнаёміцца з сусветнай класікай. Багдановіч вельмі любіў паэзію Верлена, выдатна перакладаў яе і сам ствараў мастацкія тэксты, блізкія эстэтыцы імпрэсіянізму.
- Быў адным з пачынальнікаў беларускай прозы. Аўтар такіх эпічных твораў, як «Апокрыф», «Апавяданне аб іконніку і залатару» і інш.
- Адзін з пачынальнікаў прафесійнай літаратурнай крытыкі і літаратуразнаўства. Яго літаратурна-крытычныя працы «Глыбы і слаі», «Забыты шлях», «Кароткая гісторыя беларускай пісьменнасці да XVI сталецця», «За тры гады» і іншыя дагэтуль з'яўляюцца неацэннай крыніцай для даследчыкаў беларускай літаратуры.
Паэзія Максіма Багдановіча
Адзіным прыжыццёвым зборнікам вершаў Максіма Багдановіча быў «Вянок» (1913), што з'явіўся ў выдавецтве Марціна Кухты. Першапачатковая назва — «Кніжка выбраных вершаў». Назва «Вянок» і прысвячэнне Сяргею Палуяну прапанавана Вацлавам Ластоўскім, калі зборнік быў ужо ў друку. Загалоўкам аўтар быў задаволены.
Па сутнасці «Вянок» — філасофская кніга, у якой увасабляюцца факты стварэння культурнай спадчыны Беларусі («Летапісец», «Перапісчык»), увасоблены вобраз горада (цыкл «Места»), згадваюцца міфы і старыя паданні (цыкл «У зачарованым царстве»), асэнсоўваюцца праблемы жыцця і смерці («Жывеш не вечна, чалавек...», «Я хацеў бы спаткацца з Вамі на вуліцы...») і інш.
Адной з асноўных праблем, якія асэнсоўваў Максім Багдановіч, была праблема прызначэння мастака і мастацтва, паэта і паэзіі. У напісаным яшчэ ў Яраслаўлі вершы «Песняру» (1910) сфармулявана творчае крэда паэта: паэзія павінна быць «як звон», каб дайсці да душы кожнага чалавека, а паэт павінен «з сталі каваць, гартаваць гібкі верш», абрабляць і ўдасканальваць свой твор, каб «слабы верш» не разбіўся аб цвёрдыя сэрцы. Лірычны герой звяртаецца да тых, хто робіць першыя спробы ў творчасці («брат малады»), каб не забывалі, што гэта вялікая праца, бо недасканалы верш не зможа крануць зачарсцвелага чытача, няздатнага да ўспрымання прыгажосці.
[Рысунак: тытульная старонка зборніка «Вянок» Максіма Багдановіча з дарым надпісам Нюце Ганаповіч (1913).]
Нюта Ганаповіч — муза юнага Максіма. Дзяўчына была абаяльная, дасціпная, вельмі адораная ў галіне матэматыкі. Прыхільнікі-гімназісты кідалі ёй у фортку букеты. Вучылася ў Маскве, дзе пазнаёмілася з малодшым братам Максіма Львом Багдановічам, які падчас Першай сусветнай вайны вазіў з сабой запіскі ад Нюты з просьбамі знайсці кніжку па матэматыцы, дапамагчы рашыць складанае ўраўненне. Максім прысвяціў Нюце Ганаповіч аўтарскія пераклады «Зеленая» (Паводле архіўных матэрыялаў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі).
Паэт не абмяжоўваўся дэкларацыямі і заклікамі. Сам чытаў шмат твораў сусветнай літаратуры, актыўна вывучаў гісторыю. Бачыў сваё прызначэнне ва ўзбагачэнні тэматыкі беларускай літаратуры і засваенні новых форм. Пры гэтым еўрапейскія літаратурныя традыцыі асэнсоўваліся ім у адпаведнасці з прынцыпам: «Прыгожае — вышэй за ўсё». Паэт імкнуўся праз пераклады сусветнай класікі (вершы [обрезано]
Кратко — самое главное
Максім Багдановіч (1891—1917) — один из главных обновителей белорусской литературы начала XX века. Он заложил основы философской лирики, ввёл в белорусскую поэзию классические формы — триолет, рондо, сонет, — открыл тему города, много переводил, писал прозу и литературную критику. Его единственный прижизненный сборник — «Вянок» (1913). Это философская книга о культурной памяти, городе, мифах, жизни и смерти.
Родился 9 декабря 1891 года в Минске. Мать умерла, когда мальчику было пять лет. Учился в Нижнем Новгороде и Ярославле, затем в Демидовском юридическом лицее. В литературу вошёл через «Нашу долю» и «Нашу ніву» в 1906—1907 годах. В 1916 году переехал в Минск, работал секретарём, хотя уже был тяжело болен туберкулёзом. Умер 25 мая 1917 года в Ялте в одиночестве; в 1924 году поэты разыскали его могилу.
Самое интересное для запоминания
- Отец считал поэтический талант сына наследством матери.
- У Багдановича была феноменальная память, но тяжело давались иностранные языки.
- Его музой была Нюта Ганаповіч — математически одарённая гимназистка.
- В стихотворении «Песняру» (1910) он сформулировал кредо: поэзия должна быть «як звон», а стих надо «з сталі каваць, гартаваць» — делать гибким и совершенным. Его принцип: «Прыгожае — вышэй за ўсё».
Как получился конспект
- Взял главную мысль — вклад Багдановича в литературу.
- Из биографии оставил только опорные точки: рождение — учёба — вход в литературу — Минск — смерть.
- Для «интересного» выбрал один парадокс, одну музу и одну цитату-кредо.
Проверка: в конспекте есть кто, когда и почему важен, плюс несколько ярких деталей — без перечня всех произведений.
Обсуждение
16 сообщенийсократи и напиши самое главное и интересное
Я выделил главное из текста учебника — вот краткий конспект по биографии и творчеству Максима Богдановича.
1. Краткая биография
- Родился 9 декабря 1891 года в Минске.
- Детство: рано потерял мать (когда ему было 5 лет). Воспитывался отцом, который работал учителем.
- Учеба: учился в Нижегородской гимназии, а затем в Ярославском юридическом лицее. Именно в Нижнем Новгороде он начал интересоваться белорусской культурой.
- Смерть: тяжело болел туберкулезом. Умер 25 мая 1917 года в Ялте в возрасте 25 лет.
2. Вклад в литературу
- Один из основоположников философской лирики в белорусской литературе.
- Ввел в белорусскую поэзию классические жанры: триолет, рондо, сонет.
- Открыл тему города в белорусской поэзии.
- Был не только поэтом, но и переводчиком (переводил с французского, немецкого, русского) и литературным критиком.
3. Главное произведение
- Единственный прижизненный сборник — «Вянок» (1913).
- Это философская книга, в которой автор размышляет о жизни и смерти, о предназначении художника. Название для сборника предложил Вацлав Ластовский.
4. Самое интересное (из фактов)
- Муза поэта: Нюта Гапанович — гимназистка, которая прекрасно знала математику. Ей он посвятил цикл стихов «Зеленя».
- Творческое кредо: в стихотворении «Песняру» (1910) он сформулировал главную мысль: поэзия должна быть «звоном», который пробуждает душу человека.
- Память: в 1924 году белорусские поэты (Владимир Дубовка, Анатоль Вольный, Андрей Александрович) разыскали его могилу в Ялте и позже установили на ней памятник.
Если нужно еще короче — оставь только даты, слово «Вянок» и главный вклад в литературу.
на белорусском языке напиши
Вось кароткі канспект па-беларуску — самае галоўнае і цікавае пра Максіма Багдановіча.
1. Кароткая біяграфія
- Нарадзіўся 9 снежня 1891 года ў Мінску ў сям'і настаўніка.
- У 5 гадоў страціў маці; выхоўваўся бацькам.
- Вучыўся ў Ніжагародскай гімназіі і Яраслаўскім юрыдычным ліцэі. Менавіта ў Ніжнім Ноўгарадзе захапіўся беларускай культурай.
- З 25 гадоў жыцця толькі 5 пражыў на Радзіме.
- Хварэў на сухоты. Памёр 25 мая 1917 года ў Ялце ва ўзросце 25 гадоў.
2. Уклад у літаратуру
- Адзін з пачынальнікаў філасофскай лірыкі ў беларускай літаратуры.
- Увёў у беларускую паэзію класічныя формы: трыялет, рандо, санет.
- Адкрыў тэму горада ў беларускай паэзіі.
- Быў перакладчыкам (з рускай, украінскай, французскай, нямецкай) і літаратурным крытыкам.
3. Галоўная кніга
- Адзіны прыжыццёвы зборнік — «Вянок» (1913).
- Гэта філасофская кніга пра сэнс жыцця, смерць і прызначэнне мастака. Назву і прысвячэнне Сяргею Палуяну прапанаваў Вацлаў Ластоўскі.
4. Самае цікавае
- Падабенства да маці: бацька пісаў, што характарам і паэтычным талентам Максім быў падобны да маці.
- Фенаменальная памяць: імгненна запомніў прозу і паэзію, але цяжка даваліся замежныя мовы.
- Муза: Нюта Гапановіч — гімназістка, якая цудоўна ведала матэматыку. Ёй прысвечаны твор «Зеленя».
- Крэда: у вершы «Песняру» (1910) напісаў, што паэзія павінна быць «звонам», які даходзіць да душы кожнага чалавека.
- Самотная смерць: памёр у поўнай самоце. На пахаванне ніхто з родных не прыехаў — ён не паведаміў ім адрас, каб не турбаваць.
- Памяць: у 1924 годзе Уладзімір Дубоўка, Анатоль Вольны і Андрэй Александровіч адшукалі яго магілу ў Ялце; пазней там устанавілі помнік.
Калі трэба яшчэ карацей — пакінь толькі даты, «Вянок» і галоўны ўклад у літаратуру.
тэма идэя и мастацкия сродки верша песняры
«Песняру» (1910): тэма, ідэя, мастацкія сродкі
Тэма — прызначэнне паэта і паэзіі, праца над паэтычным словам. Лірычны герой звяртаецца да маладога паэта-пачаткоўца («брат малады») і вучыць яго рамяству.
Ідэя — сапраўдная паэзія павінна гучаць «як звон» і даходзіць да душы кожнага чалавека. Каб гэтага дасягнуць, паэт абавязаны няспынна ўдасканальваць свой твор: «з сталі каваць, гартаваць гібкі верш». Недасканалы, «слабы верш» не кране чэрствага чытача, які не чуе прыгажосці.
Жанр і пабудова: верш-пасланне (заклік, запавет). Інтанацыя — настаўніцкая, патрабавальная, але дружалюбная.
Мастацкія сродкі
| Сродак | Прыклад | Што робіць |
|---|---|---|
| Метафара | «з сталі каваць, гартаваць гібкі верш» | праца над вершам паказана як кавальскае рамяство: слова трэба награваць і гартаваць, як метал |
| Параўнанне | паэзія «як звон» | верш павінен гучаць і будзіць людзей, даходзіць да сэрца |
| Эпітэты | «гібкі верш», «слабы верш», «цвёрдыя сэрцы», «брат малады» | паказваюць якасць твора і стан чытача |
| Антытэза | «слабы верш» ↔ «цвёрдыя сэрцы» | сутыкае недасканалае слова з глухім чытачом |
| Зваротак | «брат малады» | робіць верш жывым дыялогам, набліжае да чытача-пачаткоўца |
| Сімвал | звон | голас паэзіі, які пранікае ў душу |
Кароткі адказ для сшытка
«Песняру» — верш-пасланне пра прызначэнне паэта. Тэма: праца паэта над словам. Ідэя: паэзія павінна быць дасканалай, гучаць «як звон» і даходзіць да кожнай душы, а для гэтага верш трэба «з сталі каваць, гартаваць». Сродкі: метафара кавальства, параўнанне з звонам, эпітэты, антытэза, зваротак да «брата маладога».
Хочаш — зраблю план поўнага разбору па строфах, калі дашлеш тэкст верша.
песняры а не песняру
верш песьняру багданович, по нему надо
Дзякуй за ўдакладненне. Я яшчэ раз уважліва паглядзеў вашы фота: на старонцы 125 падручнік сам называе гэты верш «Песняру» (1910) і цытуе радкі пра «гібкі верш». Таму мой папярэдні разбор быў менавіта пра яго.
Магчыма, у вашым заданні памылка або гаворка ідзе пра іншы твор. Калі вам патрэбен разбор менавіта верша «Песняры», дашліце яго тэкст або скажыце аўтара — без тэксту я не магу дакладна вызначыць тэму, ідэю і мастацкія сродкі. Калі ж гэта той самы верш і ў вас проста такая назва, то ўсе пункты з папярэдняга адказу (тэма, ідэя, табліца сродкаў) застаюцца слушнымі.
Удакладняю: верш называецца «Песняру» (у падручніку — на с. 125). «Песняры» — гэта іншае слова (паэты-спевакі), таму разбор ніжэй менавіта па вершы «Песняру» (1910).
Тэма
Прызначэнне паэта і паэзіі, нялёгкая праца над паэтычным словам. Лірычны герой звяртаецца да паэта-пачаткоўца («брат малады») і вучыць яго рамяству.
Ідэя
Сапраўдная паэзія павінна гучаць «як звон» і даходзіць да душы кожнага чалавека. Каб гэтага дасягнуць, паэт абавязаны ўвесь час удасканальваць твор: «з сталі каваць, гартаваць гібкі верш». «Слабы верш» не кране «цвёрдыя сэрцы» чытача.
Мастацкія сродкі
- Метафара: «з сталі каваць, гартаваць гібкі верш» — праца над вершам паказана як кавальскае рамяство.
- Параўнанне: паэзія «як звон» — верш павінен гучна і чыста даходзіць да сэрца.
- Эпітэты: «гібкі верш», «слабы верш», «цвёрдыя сэрцы», «брат малады».
- Антытэза: «слабы верш» ↔ «цвёрдыя сэрцы» (недасканалае слова супраць глухога чытача).
- Зваротак: «брат малады» — робіць верш жывым дыялогам, набліжае да пачаткоўца.
- Сімвал: звон — голас паэзіі, які пранікае ў душу.
Кароткі адказ для сшытка
«Песняру» — верш-пасланне пра прызначэнне паэта. Тэма: праца паэта над словам. Ідэя: паэзія павінна быць дасканалай, гучаць «як звон» і даходзіць да кожнай душы, а для гэтага верш трэба «з сталі каваць, гартаваць». Сродкі: метафара кавальства, параўнанне з звонам, эпітэты, антытэза, зваротак да «брата маладога».
Калі трэба — магу зрабіць план разбору па строфах, але для гэтага дашлі поўны тэкст верша (на фота ён не змешчаны цалкам).
верш песьняру багданович, по нему надо
Вось разбор верша «Песняру» (1910) паводле вашага падручніка (с. 125).
Тэма
Прызначэнне паэта і паэзіі, нялёгкая праца над паэтычным словам. Лірычны герой звяртаецца да тых, хто робіць першыя спробы ў творчасці («брат малады»), і нагадвае, што гэта вялікая праца.
Ідэя
Сапраўдная паэзія павінна гучаць «як звон» і даходзіць да душы кожнага чалавека. Каб гэтага дасягнуць, паэт абавязаны «з сталі каваць, гартаваць гібкі верш» — апрацоўваць і ўдасканальваць свой твор. Інакш «слабы верш» не зможа крануць зачарсцвелага чытача, які страціў здольнасць адчуваць прыгажосць.
Мастацкія сродкі
- Параўнанне: паэзія павінна быць «як звон» — чыстая, гучная, якая даходзіць да сэрца.
- Метафара: «з сталі каваць, гартаваць гібкі верш» — праца над вершам паказана як кавальскае рамяство: слова трэба награваць і гартаваць, як метал.
- Эпітэты: «гібкі верш», «слабы верш», «цвёрдыя сэрцы», «брат малады».
- Антытэза: «слабы верш» ↔ «цвёрдыя сэрцы» — недасканалае слова супраць глухога чытача.
- Зваротак: «брат малады» — набліжае паэта да пачаткоўца, робіць верш жывым дыялогам.
Кароткі адказ для сшытка
«Песняру» — верш-пасланне пра прызначэнне паэта. Тэма: праца паэта над словам. Ідэя: паэзія павінна быць дасканалай, гучаць «як звон» і даходзіць да кожнай душы, а для гэтага верш трэба «з сталі каваць, гартаваць». Сродкі: параўнанне з звонам, метафара кавальства, эпітэты, антытэза, зваротак да «брата маладога».
Псалтырь, покрытую нежёсткой бурой кожей, Я взял, чеканные застёжки отомкнул. Пересмотрел ряды кириллицы пригожей И воска с ладаном приятный дух вдохнул. Прочёл псалом: «Как лань к источнику стремится, Так рвётся, господи, к тебе душа моя». Пахнула свежестью старинная страница, И с тихой радостью читаю книгу я. В конце её стоит нехитрая приписка: «Для искупления грехов души своей Списал псалтырь Иван из града Волковыска В году семь тысяч сто восьмом с начала дней». тут тоже самое
Гэта верш «Псалтыр» (той тэкст, што вы даслалі, — рускі пераклад). Вось разбор у тым жа фармаце.
Тэма
Старажытная рукапісная кніга — Псалтыр: яе знешні выгляд, змест і лёс. Праз кнігу раскрываецца праца перапісчыка і сувязь пакаленняў.
Ідэя
Кніга — не проста рэч, а духоўны скарб і памяць пра продкаў. Дотык да старога Псалтыра выклікае павагу да мінулага, ціхую радасць і адчуванне прыгажосці. Аўтар сцвярджае каштоўнасць культурнай спадчыны і духоўнага подзвігу чалавека, які перапісваў кнігу «для искупления грехов души своей».
Мастацкія сродкі
- Эпітэты: «нежёсткая бурая кожа», «чеканные застёжки», «пригожая кірыліца», «прыемны дух», «старинная страница», «тихая радость», «нехитрая приписка» — ствараюць адчуванне сапраўднасці, гістарычнага колеру і цяпла.
- Метафара (увасабленне): «Пахнула свежестью старинная страница» — старонка нібы жывая, дыхнула свежасцю; кніга ўспрымаецца як жывы сведка мінулага.
- Параўнанне: «Как лань к источнику стремится, / Так рвётся, господи, к тебе душа моя» — біблейскае параўнанне (Псалом 42), якое паказвае сілу духоўнага жадання.
- Метанімія: «воска с ладаном приятный дух» — пах воску і ладану ўвасабляе царкву, старажытнасць, атмасферу веры.
- Інверсія: «Псалтырь, покрытую...», «ряды кириллицы пригожей» — надае ўрачыстасць, падкрэслівае прыгажосць мовы.
- Гістарычныя рэаліі: «град Волковыск», «год семь тысяч сто восьмой» — дата ад стварэння свету (7108 = 1600 г.), што ўводзіць у эпоху Вялікага Княства Літоўскага.
- Гуказапіс: «чеканные застёжки отомкнул» — гукі [ч], [к], [т] перадаюць звон металічных зашчэпак.
Кароткі адказ для сшытка
«Псалтыр» — верш пра старажытную рукапісную кнігу. Тэма: Псалтыр як помнік духоўнай культуры і праца перапісчыка. Ідэя: кніга злучае пакаленні, захоўвае памяць і духоўны вопыт продкаў; дотык да яе выклікае павагу і ціхую радасць. Сродкі: эпітэты (бурая кожа, чаканныя зашчэпкі, прыгожая кірыліца), метафара (старонка дыхнула свежасцю), біблейскае параўнанне, інверсія, гістарычныя рэаліі (Ваўкавыск, 7108 год).
Калі трэба — магу зрабіць параўнанне «Песняру» і «Псалтыра» або даць кароткі план адказу вусна.
нет назва книга
Дзякуй за ўдакладненне, вы маеце рацыю: той верш, які вы даслалі (пра Псалтыр), называецца «Кніга». Я памыліўся ў папярэднім адказе, выбачайце.
Вось два асобныя разборы — для «Песняру» (паводле падручніка на с. 125) і для «Кнігі» (тэкст, які вы даслалі).
1. Верш «Песняру» (1910)
Тэма: Прызначэнне паэта і паэзіі, нялёгкая праца над паэтычным словам.
Ідэя: Сапраўдная паэзія павінна гучаць «як звон» і даходзіць да душы кожнага чалавека. Каб гэтага дасягнуць, паэт абавязаны ўвесь час удасканальваць твор: «з сталі каваць, гартаваць гібкі верш». Недасканалы («слабы») верш не зможа крануць зачарсцвелага чытача («цвёрдыя сэрцы»).
Мастацкія сродкі (згодна з падручнікам):
- Параўнанне: паэзія павінна быць «як звон».
- Метафара: «з сталі каваць, гартаваць гібкі верш» — праца над вершам паказана як кавальскае рамяство.
- Эпітэты: «гібкі верш», «слабы верш», «цвёрдыя сэрцы».
- Зваротак: «брат малады» — звяртанне да паэта-пачаткоўца, якое робіць верш жывым дыялогам.
2. Верш «Кніга»
Тэма: Старажытная рукапісная кніга (Псалтыр), яе знешні выгляд, змест і лёс.
Ідэя: Кніга — гэта не проста рэч, а духоўны скарб і памяць пакаленняў. Дотык да старога Псалтыра выклікае павагу да мінулага, ціхую радасць і адчуванне прыгажосці. Аўтар сцвярджае каштоўнасць культурнай спадчыны і духоўнага подзвігу чалавека, які перапісваў кнігу «для искупления грехов души своей».
Мастацкія сродкі:
- Эпітэты: «нежёсткая бурая кожа», «чеканные застёжки», «пригожая кириллица», «приятный дух», «старинная страница», «тихая радость», «нехитрая приписка».
- Метафара: «Пахнула свежестью старинная страница» — старонка ўспрымаецца як жывая істота.
- Параўнанне: «Как лань к источнику стремится, / Так рвётся, господи, к тебе душа моя» (біблейскае параўнанне, Псалом 42).
- Метанімія: «воска с ладаном приятный дух» — пах увасабляе атмасферу царквы і старажытнасці.
- Гістарычныя рэаліі: «град Волковыск», «год семь тысяч сто восьмой» (7108 год ад стварэння свету — гэта 1600 год).
Калі патрэбна яшчэ карацей для сшытка або вуснага адказу — скажыце, я скарачу.
