Сверь числа и знаки с фото.
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ЖЕКЕ ТАПСЫРМА Орындау уақыты: 13 минут Жеке тапсырма алдындағы мұғалімнің қысқаша түсіндіруі. Әдіс: «Тарихи пікірге түзету» Тапсырма: Мына пікірді оқы: «Көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуына табиғаттағы өзгерістер әсер етпеді. Малшылар егіншілермен өнім айырбастамады». Мәтінді зерттеп, пікірді түзет. Кемінде екі нақты дәлелге сүйеніп, 5–6 сөйлемдік түсіндірме жаз: • Климат қалай өзгерді? Осы өзгерісті көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуымен байланыстыр. • Көш көрінісіндегі түйе қандай қызмет атқарып тұр? Оның көшке қолайлылығын мәтіндегі бір дерекпен түсіндір. • Мал шаруашылығы өнімдерінің көбеюі егіншілермен байланысқа қалай әсер етті? • Соңында көшпелі мал шаруашылығының тиімділігі туралы өз қорытындыңды жаз. [Рисунок: көш көрінісі — алыста киіз үйлер, ат үстіндегі адамдар; алдыңғы планда жүк тиелген түйелер, бір адам түйені жетелеп барады.] Дескрипторлар. Барлығы: 5 ұпай. Климаттың өзгеруін көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуымен байланыстырып түсіндіреді. — 1 ұпай. Бастапқы пікірді түзетуге кемінде екі нақты мәтіндік дәлел келтіреді. — 1 ұпай. Суреттегі түйенің қызметін анықтап, қолайлылығын мәтіндік дерекпен түсіндіреді. — 1 ұпай. Өнімдердің көбеюі мен егіншілермен айырбастың дамуы арасындағы байланысты түсіндіреді. — 1 ұпай. Дәлелдеріне сүйеніп, көшпелі мал шаруашылығының тиімділігі туралы қорытынды жазады. — 1 ұпай. «Адал азамат» құндылығы: «Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік». ✓ Оқушы малшылардың табиғатқа бейімделу тәжірибесін және мал өнімдерін өндірудегі еңбегін нақты дерек арқылы түсіндіреді. ✓ Оқушы мәтінмен пікірді түзететін кемінде екі дәлел іріктейді. ✓ Көш суретін талдап, түйенің қызметін мәтіндегі дерекпен түсіндіреді. ✓ Дәлелдерін байланыстырып, өз қорытындысын жазады.
Түзету: табиғаттағы өзгерістер көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуына әсер етті; малшылар егіншілермен өнім айырбастады.
Климат құрғап, жауын-шашын азайғанда, егіншілік нашарлап, тайпалар мал жаюға көшті. Көшпелілер жайылым мен су көзін пайдаланып, малдан ет, сүт, жүн, тері алды. Түйе құмда сусыз ұзақ жүріп, ауыр жүкті таси алатындықтан, көшке өте қолайлы болды. Мал өнімдері көбейгенде, оларды егіншілердің астығы мен матасына айырбастау дамыды. Осылайша көшпелі мал шаруашылығы табиғатқа бейімделген тиімді шаруашылық болды.