Konspekt

Qisqa javob: suratdagi yangi mavzu — 17-§. Issiqlik miqdori. Uning konspekti quyidagicha.

17-§. Issiqlik miqdori — konspekt

1. Issiqlik almashinuvi — bir jismdan ikkinchi jismga ish bajarmasdan ichki energiya uzatilishi.
   Boshqacha nomi — issiqlik uzatish.

2. Issiqlik miqdori — issiqlik almashinuvi jarayonida jism olgan yoki yo‘qotgan ichki energiya miqdorini belgilovchi fizik kattalik.

3. Belgilanishi: \(Q\).

4. O‘lchov birligi: ish birligi bilan bir xil — joul (J).
   Amalda kaloriya ham ishlatiladi: \[ 1\ \text{kal} \approx 4{,}19\ \text{J} \] Taxminan: 1 kal — 1 g suvni 1 °C ga isitish uchun kerak bo‘ladigan issiqlik miqdori.

5. Ishorasi:

   • \(Q>0\) — jism issiqlik oladi, ichki energiyasi ortadi;
   • \(Q<0\) — jism issiqlik beradi, ichki energiyasi kamayadi.

Muhim jihat: issiqlik almashinuvida energiya ish bajarish orqali emas, bevosita issiqlik uzatish orqali o‘tadi. Shuning uchun issiqlik miqdori ham, ish ham energiya o‘zgarishini ifodalagani uchun bir xil birlikda o‘lchanadi.

Tekshirish: agar jism atrofdan issiqlik olsa, \(Q\) musbat; atrofga issiqlik bersa, \(Q\) manfiy bo‘ladi.