атооч деген эмне

Кыскача жооп

Атооч (көбүнчө зат атооч деп аталат) — заттын, буюмдун, адамдын, жаратылыш кубулушунун же түшүнүктүн атын билдирген сөз түркүмү. Ал «ким?» жана «эмне?» деген суроолорго жооп берет.

Негизги белгилери

1. Суроолору: ким? (адам, жандуу) — мугалим, бала, куш; эмне? (зат, кубулуш, түшүнүк) — китеп, шаар, жаан, достук.
2. Мааниси боюнча эки топко бөлүнөт:
   • энчилүү атооч — жалгыз нерсенин өз аты: Кыргызстан, Ысык-Көл, Айгүл, Бишкек;
   • жай атооч — жалпы түрдүн аты: тоо, көл, кыз, шаар.
3. Жекелик жана көптүк: көптүк мүчөлөрү -лар/-лер/-лор/-лөр, -дар/-дер/-дор/-дөр, -тар/-тер/-тор/-төр: китеп → китептер, бала → балдар.
4. Жөндөмөлөр менен өзгөрөт: китеп — китепти — китепке — китепте — китептен ж.б.
5. Сүйлөмдө ээ, толуктооч, аныктооч, бышыктооч боло алат: «Балдар мектепке барды» — балдар (ээ), мектепке (бышыктооч).

Текшерүү

Сүйлөм: «Мугалим окуучуларга жаңы китеп берди».

• ким? → мугалим (зат атооч, ээ);
• кимдерге? → окуучуларга (зат атооч, толуктооч);
• эмне? → китеп (зат атооч, толуктооч).

Ошентип, затты же түшүнүктү атаган жана «ким?», «эмне?» суроолоруна жооп берген сөз — атооч.