осы бүкіл тапсырма кәзір жалғасын жіберем
Сверь числа и знаки с фото.
7-сынып, олимпиад... Пән/Предмет: Қазақ тілі мен әдебиеті. 1-15 тапсырмалар [Әр дұрыс жауап үшін 1 ұпай беріледі.]
Үндестік заңына бағынбайтын қосымшасы бар сөзді белгілеңіз. А) дүниежүзі В) жолдаспен С) ескерткіш D) таланты Е) көңілді
Біріңғай буын үндестігіне бағынбайтын қосымшаларды көрсетіңіз. А) -бей, -хаз, -ға, -дар, -лер В) -нікі, -тай, -мен, -хана С) -ның, -ні, -ды, -ді D) -нау, -не, -ға, -лін Е) -дар, -дер, -тар, -тер
Буын үндестігіне сай жазылған сөзді табыңыз. А) өрыспен В) бәлекор С) ризалық D) қыздікі Е) беймезіл
Қосымша түрлерінің қатарын белгілеңіз. А) септеулік, демеулік В) жіктеу, септеу С) жұрнақ, жалғау D) жалғаулық, жекіру Е) сөз тудырушы, сөз түрлендіруші
Ілік жалғауы сөзді табыңыз. А) ініме В) інілерің С) ініңнің D) ініңізбен Е) інісін
Көптік жалғаулы сөзді табыңыз. А) Отыруларыңызды сұраймын. В) Ер азығы — білім. С) Білімдіден шыққан сөз талаптыға болсын кез. D) Ендігі қарыздар адам менмін. Е) Бұл жайдан хабардар жан бар ма?
Ерін үндестігіне бағынбайтын қатарды анықтаңыз. А) басшы, балықты В) құлын, күдік С) қыс, жаз D) қылық, келешек Е) сағат, салқын
Шылауға тән ерекшелікті табыңыз. А) Толық лексикалық мағынасы болмайды. В) Адамның әртүрлі көңіл-күйін білдіреді. С) Сөйлем мүшесі болады. D) Сөйлемде айтылған ойдың кімге арналғанын білдіреді. Е) Заттың атын білдіретін сөздер.
Кіріспе түрлерін көрсетіңіз. А) синтаксистік, сөзжасамдық, лексикалық. В) логикалық, синтаксистік, морфологиялық. С) грамматикалық, психологиялық, логикалық. D) грамматикалық, сөзжасамдық, лексикалық. Е) сөз тудырушы, сөз түрлендіруші.
Этнограф-ғалым Ақселеу Сейдімбеков қазақтың музыкалық фольклорының неше кезеңге бөледі? А) 5 В) 2 С) 3 D) 4 Е) 6
Фразеологизмді табыңыз. А) Аузы күйген үріп ішер. В) Қой аузынан шөп алмас. С) [неразборчиво] D) Ғалымның өзі өлсе де, сөзі өлмейді. Е) Ішін ауырса, аузын ты... [обрезано]
С) -ның, -ні, -ды, -ді D) -нау, -не, -ға, -лін Е) -дар, -дер, -тар, -тер 3. Буын үндестігіне сай жазылған сөзді табыңыз. А) өрыспен В) бәлекор С) ризалық D) қыздікі Е) беймезіл
Қосымша түрлерінің қатарын белгілеңіз. А) септеулік, демеулік В) жіктеу, септеу С) жұрнақ, жалғау D) жалғаулық, жекіру Е) сөз тудырушы, сөз түрлендіруші
Ілік жалғауы сөзді табыңыз. А) ініме В) інілерің С) ініңнің D) ініңізбен Е) інісін
Көптік жалғаулы сөзді табыңыз. А) Отыруларыңызды сұраймын. В) Ер азығы — білім. С) Білімдіден шыққан сөз талаптыға болсын кез. D) Ендігі қарыздар адам менмін. Е) Бұл жайдан хабардар жан бар ма?
Ерін үндестігіне бағынбайтын қатарды анықтаңыз. А) басшы, балықты В) құлын, күдік С) қыс, жаз D) қылық, келешек Е) сағат, салқын
Шылауға тән ерекшелікті табыңыз. А) Толық лексикалық мағынасы болмайды. В) Адамның әртүрлі көңіл-күйін білдіреді. С) Сөйлем мүшесі болады. D) Сөйлемде айтылған ойдың кімге арналғанын білдіреді. Е) Заттың атын білдіретін сөздер.
Кіріспе түрлерін көрсетіңіз. А) синтаксистік, сөзжасамдық, лексикалық. В) логикалық, синтаксистік, морфологиялық. С) грамматикалық, психологиялық, логикалық. D) грамматикалық, сөзжасамдық, лексикалық. Е) сөз тудырушы, сөз түрлендіруші.
Этнограф-ғалым Ақселеу Сейдімбеков қазақтың музыкалық фольклорының неше кезеңге бөледі? А) 5 В) 2 С) 3 D) 4 Е) 6
Фразеологизмді табыңыз. А) Аузы күйген үріп ішер. В) Қой аузынан шөп алмас. С) Күлімде, досыңа, келбетің басыңа. [неразборчиво] D) Ғалымның өзі өлсе де, сөзі өлмейді. Е) Ішін ауырса, аузын ты... [обрезано]
Мақалға тән ерекшелікті табыңыз. А) Бір ғана сөзден тұрады. В) Құрамындағы сөздер ауыстыруға келеді. С) Авторы белгілі болады. D) Көпшілікке үндеу мақсатында айтылады. Е) Ой тұжырымдалып, даналық түйін түрінде айтылады.
Бейнелеуіш сөзді табыңыз. А) Төбе... [обрезано]
Мен суреттегі тапсырмаларды қарап шықтым. Көрінген 1–12 тапсырманың жауаптары төменде; 13-тапсырма толық көрінбейді, оны жалғасын жібергенде бірге анықтаймыз.
Қысқаша жауаптар:
- В
- В
- С
- С
- С
- А
- В
- А
- С
- А
- В
- Е
Негізгі қадамдар мен түсіндіру:
Үндестік заңына бағынбайтын қосымшалар сөздің соңғы дыбысына қарай түрін өзгертпейді: \(-мен/-бен/-пен\), \(-хана\), \(-қор\), \(-нікі\), \(-тай\) т.б. «Жолдаспен» сөзіндегі \(-пен\) осы қатарға жатады. Жауап — В.
Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар қатары: \(-нікі, -тай, -мен, -хана\). Бұл — В нұсқасы. Қалған нұсқаларда үндестікке бағынатын жалғаулар берілген.
«Ризалық» сөзінде \(-лық\) жалғауы соңғы жуан «а» дыбысына сай жалғанған. «Өрыспен» (орыспен болуы керек), «бәлекор» (бәлеқор), «беймезіл» (беймезгіл) — қате жазылған. «Қыздікі» дұрыс жазылғанымен, ондағы \(-дікі\) үндестік заңына бағынбайтын қосымша, сондықтан «үндестікке сай» деген шартқа сәйкес келмейді. Жауап — С.
Қосымшаның түрлері — жұрнақ және жалғау. Жауап — С.
Ілік жалғауы «кімнің? ненің?» деген сұраққа жауап береді: ініңнің. Жауап — С.
Көптік жалғау \(-лар/-лер/-дар/-дер/-тар/-тер\). «Отыруларыңызды» сөзінде \(-лар\) бар. «Қарыздар» мен «хабардар» — лексикаланған сөздер, ондағы \(-дар\) көптік мән бермейді. Жауап — А.
Ерін үндестігі — ерін дауыстыларының (о, ө, ұ, ү) келесі буынға әсері. «Құлын» (ұ–ы), «күдік» (ү–і) жұптарында ерін үндестігі сақталмаған. Жауап — В.
Шылау — толық лексикалық мағынасы жоқ, сөйлем мүшесі бола алмайды, дербес қолданылмайды. Жауап — А.
Кіріспе түрлері — логикалық, психологиялық, грамматикалық. Жауап — С.
Ақселеу Сейдімбеков қазақтың музыкалық фольклорын 5 кезеңге бөледі. Жауап — А.
Фразеологизм — тұрақты тіркес: «Қой аузынан шөп алмас». Қалғандары мақал-мәтел. Жауап — В.
Мақал — ойды тұжырымдап, даналық түйін түрінде айтады. Жауап — Е.
Обсуждение
2 сообщенияЖалғасын қарап шықтым — бұл сол тесттің 12–30 сұрақтары. Жауаптар:
| № | Жауап | № | Жауап |
|---|---|---|---|
| 12 | Е | 22 | D |
| 13 | С | 23 | С |
| 14 | В | 24 | D |
| 15 | С | 25 | А |
| 16 | А | 26 | С |
| 17 | D | 27 | Е |
| 18 | В | 28 | С |
| 19 | D | 29 | D |
| 20 | А | 30 | А |
| 21 | В |
Қысқа түсіндірме:
Мақал — ойды тұжырымдап, даналық түйін түрінде айтады. (Е)
Бейнелеуіш сөз құбылыстың бейнесін, қозғалысын білдіреді: жалт-жұлт. Тарс, сыңғыр, арс-арс, шаңқ — дыбыс еліктеуіштер. (С)
Туынды еліктеуіш -ыл/-іл, -қыл/-кіл жұрнақтары арқылы жасалады: қарқ → қарқыл. (В)
«Ұялу» — қысылу, ұялу. «Кірген жер таппау» — қатты ұялып, қысылу мағынасында. (С)
Есімше жұрнақтары: -ған/-ген, -ар/-ер, -атын/-етін, -мақ/-мек (мұнда -пақ түрінде). (А)
Тұйық етістік -у жұрнағы арқылы жасалады: ету. (D)
Нақ осы шақ -а/-е + жатыр үлгісінде: бара жатыр. (В)
«Әуелеп ұшқан алты қаз...» — «Қыз Жібек» жырынан алынған үзінді. (D)
«Руна» сөзі «құпия» деген мағынаны білдіреді. (А)
Портрет — өмірдегі адамды немесе адамдар тобын бейнелеп суреттеу. (В)
Ежелгі дәуір әдебиеті іштей 3 кезеңге бөлінеді: сақ-ғұн-үйсін дәуірі, түркі қағанаты дәуірі, Қарахан дәуірі. (D)
«Арасынан қыл өтпеу» және «тоның ішкі бауындай» — екеуі де өте жақын, ажырамас қатынасты білдіретін синонимдес фразеологизмдер. (С)
«Айдағаның бес ешкі, ысқырығың жер жарады» — тұжырымсыз, бейнелі айтылған мәтел. Қалғандары — мақал. (D)
«Ала ат» → «алат»: екі дауысты дыбыстың тоғысуы — тоғыспалы ықпал. (А)
Ортақ тәуелдік — I жақ көпше -ымыз/-іміз: ауылыммыз. (С)
Батпан — байырғы салмақ өлшемі, 16 кг. (Е)
«Күлтегін» жырының Үлкен жазуы — 6 хикаядан тұрады. (С)
«Еңсегей бойлы Ер Есім...» толғауының авторы — Жиембет жырау. (D)
«Зар заман» ұғымы Шортанбай Қанайұлының өлеңінен алынған. (А)
