Сверь числа и знаки с фото.
- Утварыце і запішыце складаныя словы паводле прапанаваных схем. Вусна растлумачце іх правапіс. а) Кніга + сховішча = назоўнік; б) газавая + прамысловасць = назоўнік; в) высокая + якасць = прыметнік; г) шмат + галасы = прыметнік; д) генерал + маёр = назоўнік; е) кілават + гадзіна = назоўнік; ж) паўночны + заходні = прыметнік; з) доўга + доўга = прыслоўе.
- Прачытайце табліцу. Утварыце і запішыце складаныя словы з прыведзенымі ў табліцы часткамі. Першая частка складаных слоў | Значэнне | Другая частка складаных слоў метэа- | 1) які мае адносіны да метэаралогіі*; 2) які мае адносіны да даследаванняў зямной атмасферы, да метэаралагічных з'яў | цэнтр, станцыя, назіранні агра- | агранамічны | тэхніка, сядзіба, турызм сацыя- | які мае адносіны да грамадства, да навук пра грамадства | лінгвістыка, псіхалогія гідра- | які мае адносіны да вады, воднай энергіі | касцюм, вузел, пушка неа- | новы | капіталізм, класіцызм, калонія
- Запішыце словы, якім адпавядаюць прыведзеныя лексічныя значэнні.
- Папяровая вокладка, што ахортвае пераплёт кнігі. 2. У царскай Расіі і некаторых іншых краінах: начальнік края з вышэйшай ваенна-адміністрацыйнай уладай. 3. Былы міністр. 4. Месца размяшчэння вайсковага штаба. 5. Адважны чалавек, а таксама гарэза, свавольнік. 6. Службовае званне намесніка консула. 7. Тое, што не з'яўляецца сапраўдным мастацтвам, а толькі выдаецца за яго. 8. Адзінка вымярэння энергіі і работы, роўная рабоце, што выконваецца за 1 гадзіну пры магутнасці току ў 1 кілават. 9. Удар, які наносяць войскі па арміі праціўніка з мэтай яго разгрому і пераходу ў наступленне. 10. Вакзал аэрапорта. Для даведкі: штаб(?)кватэра, контр(?)удар, супер(?)вокладка, псеўда(?)мастацтва, аэра(?)вакзал, кілават(?)гадзіна, віцэ(?)консул, сарві(?)галава, генерал(?)губернатар, экс(?)міністр.
Кароткія адказы
155. а) кнігасховішча — разам; б) газапрамысловасць — разам; в) высакаякасны — разам; г) шматгалосы — разам; д) генерал-маёр — праз злучок; е) кілават-гадзіна — праз злучок; ж) паўночна-заходні — праз злучок; з) доўга-доўга — праз злучок.
156.
- метэа-: метэацэнтр, метэастанцыя, метэаназіранні;
- агра-: агратэхніка, аграсядзіба, агратурызм;
- сацыя-: сацыялінгвістыка, сацыяпсіхалогія;
- гідра-: гідракасцюм, гідравузел, гідрапушка;
- неа-: неакапіталізм, неакласіцызм, неакалонія.
158.
- супервокладка
- генерал-губернатар
- экс-міністр
- штаб-кватэра
- сарві-галава
- віцэ-консул
- псеўдамастацтва
- кілават-гадзіна
- контрудар
- аэравакзал
Як разважаць
У 155 спачатку ўтвараем слова, а потым прымяняем правіла:
- звычайныя складаныя назоўнікі і прыметнікі пішуцца разам: кнігасховішча, газапрамысловасць, высакаякасны, шматгалосы;
- праз злучок пішуцца званні і пасады (генерал-маёр), адзінкі вымярэння (кілават-гадзіна), спалучэнне дзвюх раўнапраўных частак (паўночна-заходні), паўтор (доўга-доўга).
У 156 усе першыя часткі — метэа-, агра-, сацыя-, гідра-, неа- — іншамоўныя, у складзе аднаго складанага слова яны пішуцца разам.
У 158 спачатку вызначаем паняцце па лексічным значэнні, а потым правапіс:
- разам: супервокладка, псеўдамастацтва, контрудар, аэравакзал;
- праз злучок: генерал-губернатар, экс-міністр, штаб-кватэра, сарві-галава, віцэ-консул, кілават-гадзіна.
Праверка: у 155 — 8 слоў, у 156 — 14 слоў, у 158 — 10 слоў.