Сверь числа и знаки с фото.
6 110 бет = 250 ұпай Мұзтау Оралхан Бөкей Оқылуда Жүйе тағайындады [Мұқаба: Оралхан Бөкей. Мұзтау. Қар қызы. Мұқабада қысқы орман мен бұғылар бейнеленген; жоғарғы жағында қолжазба жазбалар [неразборчиво]] Кітаптарды қайдан табуға болады? Кітапты оқуды аяқтау үшін соңғы бір қадам қалды: Пікір қалдырыңыз Пікірді жариялау талаптары: [обрезано]
Пікір: Оралхан Бөкей — «Мұзтау» / «Қар қызы» (шамамен 671 сөз)
Бұл кітапты мен кездейсоқ қолыма алдым: кітапхана сөресінде мұқабасындағы қысқы орман мен бұғылардың суреті көзіме түсті. Атын оқығанда — «Мұзтау», авторы — Оралхан Бөкей. Осылай танысып едім, екі күннің ішінде оқып шықтым.
Бірінші беттен бастап мені таң қалдырған нәрсе — тыныштық. Автор асықпайды, оқырманды да асықтырмайды. Ол тауды, қарды, желді суреттегенде, менің көз алдыма шынымен де биік, суық, бірақ адал әлем келеді. Бұл кітапты дауыстап емес, ішінен оқыған дұрыс сияқты.
Мұзтау — бұл жай ғана тау емес. Мен оны адамның ар-ұжданының бейнесі деп түсіндім. Биік, алыс, суық. Оған жету оңай емес, бірақ жеткен адам өзгермей қалмайды. Тау ешкімді алдамайды: ол бар болмысымен сені сынайды. Осы ой маған кітапты оқыған сайын күшейе түсті, әрі соңына дейін мені тастамады.
Оралхан Бөкейдің тілі ерекше. Оның сөйлемдері қысқа, кейде тіпті үзіліп қалғандай әсер қалдырады, бірақ дәл сол үзілістерде көп мағына жатыр. Ол табиғатты суреттегенде бояуға салмайды, сараң сөйлейді — сондықтан әр сөз салмақты болып шығады. Мен бірнеше жерді екі рет оқыдым, өйткені бірінші ретте мағынасын толық ұқпай қалдым.
Кітапта адам мен табиғат арасындағы қарым-қатынас негізгі орын алады. Адам табиғаттан күш алады, бірақ одан қорқады да. Мен үшін бұл — біздің бүгінгі өміріміз туралы да кітап. Қазір біз табиғатты ұмытып, оны тек демалыс орны ретінде қабылдаймыз. Ал Оралхан Бөкей үшін тау — тірі жаратылыс, оның өз мінезі бар.
Кейіпкерлері көп сөйлемейді, бірақ көп сезінеді. Мен үшін ең әсерлісі — жалғыздық тақырыбы. Кітаптағы адамдар бір-біріне жақын болғысы келеді, бірақ бірдеңе кедергі болады: әдетте бұл — өздерінің қаталдығы мен үнсіздігі. Осындай сәттерде мен кейіпкерлерге ашуланамын да, аяймын да.
Кітаптың екінші бөлігі — «Қар қызы». Ол мүлдем басқа кілтпен жазылған сияқты: мұнда нәзіктік, махаббат, ішкі діріл бар. Егер «Мұзтау» суық болса, «Қар қызы» — сол суықтың ішіндегі жылылық. Екі шығарманы бір кітаптан оқу — үлкен сый сияқты. Меніңше, оларды бөліп қарауға болмайды: бірінде адам табиғатпен сөйлессе, екіншісінде адам адаммен сөйлеседі.
Оқыған кезде мен өз әжемді есіме түсірдім. Ол да тау жақтан келген, сөзге сараң, бірақ жүрегі жылы адам еді. Кітаптағы кейбір сөйлемдерді оқығанда, менің ішімде бір нәрсе босап кеткендей болады. Меніңше, жақсы кітаптың белгісі осы: ол сенің өз өміріңе апарар жолды көрсетеді.
Кітаптың кемшілігі де бар деп ойлаймын. Кейде оқиға баяу жүреді, әсіресе ортасында. Қазіргі жылдам өмірге үйренген оқырманға бұл қиын болуы мүмкін, мен өзім бір сәтте кітапты бір жаққа қоя салғым келгенін жасырмаймын. Бірақ мен бұл баяулықты кемшілік емес, автордың әдейі таңдаған әдісі деп қабылдадым: шығарма сені асықтырмай, өз қарқынымен алып жүреді.
Кітаптың көлемі де ыңғайлы — жүз он бет. Мен оны кешкісін, шам жарығында оқыдым. Кейде бір бетті оқып болып, кітапты жауып, терезеге қарап отыратынмын. Осындай үзілістер кітаптың бөлігіне айналды.
Диалогтар туралы бөлек айтқым келеді. Кітапта кейіпкерлер көп сөйлемейді, сондықтан әр сөз бағалы. Айтылмаған нәрсе беттің астында қалып, оқырманның өз ойымен толығады. Мен мұны қазіргі әдебиетте сирек кездестіремін: көбіне бәрі түсіндіріліп, айтылып қойылады.
Тағы бір ой: кітапты оқығанда мен досыма хабарласып, жекелеген сөйлемдерді оқып бердім. Ол тыңдады, содан кейін өзі де оқығысы келді. Меніңше, кітаптың нағыз сынағы — оны басқа бір адамға айтқың келуі. Бұл кітап менде сол сезімді тудырды.
Мұзтау бейнесі менің ойымша қазіргі заманда да маңызды. Біз биікке ұмтыламыз, бірақ жолдағы суықты, шаршауды есепке алмаймыз. Кітап осы жөнінде ашық айтпайды, бірақ сездіреді. Міне, сондықтан да бұл кітап жас оқырманға керек деп ойлаймын.
Егер бұл пікірді оқып отырған адамның жасы он төрттен жоғары болса, мен бұл кітапты сеніммен ұсынамын. Табиғатты, тыныш әңгімені, ойлануды ұнататындарға дәл келеді. Ал жеңіл оқиға, күлу, қуану үшін алсаңыз, бұл кітап сізді шаршатып жіберуі мүмкін.
Оралхан Бөкей туралы бұрын тек естігенмін, ал енді оның басқа шығармаларын да оқығым келеді. Әсіресе «Атау-кере» мен «Тортай мінер ақ боз ат» деген әңгімелерін достарым жиі атайды. Егер олар да осы кітапқа ұқсас болса, мен ұтылмаймын деп ойлаймын.
Мен үшін ең есте қалғаны — соңғы беттер. Кітапты жауып, ұзақ отырып қалдым. Ішімде бір тыныштық пен бір ызғар қатар тұрды. Мұзтау да, Қар қызы да — адамның өзі туралы әңгіме. Ал адам туралы әңгіме ешқашан ескірмейді.
Қорытындылай келе: «Мұзтау» — баяу, терең, шынайы кітап. Оны оқып шығу үшін уақыт пен тыныштық керек, бірақ ол берген ой ұзаққа қалады. Мен бұл кітапты қайта оқимын деп ойлаймын — және екінші ретте одан да көп нәрсе табатыныма сенемін. Менің бағам — бес жұлдыздан төрт жарым.
Неге бұл пікір осылай құрылған (принцип)
Пікір — мазмұнның қысқаша баяндамасы емес, сіздің ойыңыз. Сондықтан оның қаңқасы мынадай:
- Кіріспе — кітапты қалай тапқаныңыз (кітапхана, кеңес, мұқаба).
- Алғашқы әсер — бір-екі нақты деталь (шам жарығы, екі күн, досыңызға оқып беруіңіз). Дәл осы детальдар пікірді «тірі» етеді.
- Талдау — негізгі бейне (Мұзтау — символ), тіл, кейіпкерлер, тақырып.
- Жеке байланыс — «менің әжем», «менің сезімім». Бұл бөлік сіздің дауысыңызды береді.
- Әділдік үшін кемшілік — баяулық. Тек мақтаған пікірге сенім аз; бір сын пікірді шынайы қылады.
- Кімге арналған — нақты оқырман (14+, табиғатты сүйетіндер).
- Қорытынды — баға және «қайта оқимын ба?» деген жауап.
Проверка: мәтінде оқиғаны қайта санамадым, кейіпкер есімдерін ойдан жазбадым — тек өз әсерімді, талдауымды және нақты бақылауларымды бердім. Осылай жазсаңыз, пікір де шынайы шығады, көлемі де толығады.