Новая Школа - онлайн-школа подготовки к ЕГЭ
Задача Задача №3819536
А
Аноним
10 часов назад · публичный вопрос
А
Аноним

201. Төмендегі сөздерді қатыстырып сөйлем құрау

Запрос пользователя

201

Ответ нейросети
10 часов назад

Коротко

Задание 201 тренирует одну мысль: звук в слове значим — заменишь одну букву, получишь другое слово с другим значением. Нужно составить с каждым словом из пары (тройки) предложение и назвать звук, который различает значения.

Принцип

  1. Слово состоит из звуков, и каждый из них «работает». Убери или замени один — изменится слово и его смысл.
  2. Различать значения могут согласные: қар — бар — нар (различаются қ / б / н).
  3. И гласные: тор — тер (о / е), бақ — бек (а / е). Здесь проявляется үндестік заңы — закон созвучия: в казахском слове гласные должны быть одного ряда — жуан (а, о, ұ, ы) или жіңішке (ә, ө, ү, і, е).

Как выполнять (по шагам)

  1. Выпиши пару, подчеркни единственную различающуюся букву.
  2. Определи, какой это звук: гласный или согласный, твёрдого или мягкого ряда.
  3. Составь по одному простому предложению так, чтобы значение слова было понятно из контекста.
  4. Проверь себя: верни букву обратно — предложение должно «сломаться».

Образцы

Тор — тер (различает гласный о / е):

  • Балықшы өзенге тор тастады. — Рыбак забросил в реку сеть.
  • Оның маңдайынан тер ақты. — С его лба тёк пот.

Тақ — қақ — бақ (различает первый согласный т / қ / б):

  • Бес — тақ сан. — Пять — нечётное число.
  • Ол есікті қақты. — Он постучал в дверь.
  • Балалар бақта ойнайды. — Дети играют в саду.

Қар — бар — нар (различает первый согласный қ / б / н):

  • Тау басында қар жатыр. — На вершине горы лежит снег.
  • Үстелде кітап бар. — На столе есть книга.
  • Шөлде нар жүреді. — В пустыне ходит верблюд.

Проверка

Возьми готовое предложение и подставь «чужую» букву: «Ол есікті тақты» — смысл рушится, такого слова нет. Значит, именно қ в слове қақ несёт значение. Такой тест подходит для всех пунктов.

Небольшое замечание: фото повёрнуто, и пункты 1–2 списка читаются нечётко. Сверь их с учебником — принцип и оформление для них точно такие же. Пришлёшь чёткий фрагмент — разберу все восемь пунктов.

Обсуждение

10 сообщений
А
Аноним

Сүйлөм түзүп бер

Нейросеть10 часов назад

201-көнүгүү. Сүйлөмдөр

1. кыш — күш

  • Үйдүн дубалы кыштан салынган. (Стена дома сложена из кирпича.)
  • Балбандын күшү зор. (Сила богатыря велика.)
  • Айырма: ы / ү — үндүү тыбыш.

2. тоо — төө

  • Тоонун башына кар жаады. (На вершину горы выпал снег.)
  • Чөлдө төө жүрөт. (В пустыне ходит верблюд.)
  • Айырма: о / ө — үндүү тыбыш.

3. бак — бек

  • Бакта алма бышат. (В саду созревают яблоки.)
  • Эшик бек жабылды. (Дверь плотно закрылась.)
  • Айырма: а / е — үндүү тыбыш.

4. тор — тер — төр

  • Балыкчы торун сууга салды. (Рыбак опустил сеть в воду.)
  • Маңдайынан тер акты. (Со лба тёк пот.)
  • Конокторду төргө отургуздук. (Гостей посадили на почётное место.)
  • Айырма: о / е / ө — үндүү тыбыштар.

5. бал — бол — бел

  • Аарылар бал жыйнайт. (Пчёлы собирают мёд.)
  • Сен менин досум бол. (Будь моим другом.)
  • Ал белинен ооруйт. (У него болит поясница.)
  • Айырма: а / о / е — үндүү тыбыштар.

6. кар — бар — тар

  • Кышында кар жаайт. (Зимой идёт снег.)
  • Менде кызыл карандаш бар. (У меня есть красный карандаш.)
  • Бул көчө өтө тар. (Эта улица очень узкая.)
  • Айырма: к / б / т — үнсүз тыбыштар.

7. кел — бел

  • Эртең бизге кел. (Приходи завтра к нам.)
  • Атам белин бекем байлады. (Отец крепко подпоясался.)
  • Айырма: к / б — үнсүз тыбыштар.

8. так — как — бак

  • Бул жооп так. (Этот ответ точный.)
  • Как — кургатылган эт. (Как — это вяленое мясо.)
  • Бакта жүзүм өсөт. (В саду растёт виноград.)
  • Айырма: т / к / б — үнсүз тыбыштар.

Жыйынтык

1–5-пунктта сөздүн мааниси үндүү тыбыштардын алмашуусунан өзгөрөт, 6–8-пунктта — үнсүз тыбыштардын алмашуусунан. Бир тыбыш алмашса — башка сөз, башка маани: бул тилде ар бир тыбыштын өз кызматы бар экенин көрсөтөт.

А
Аноним

1. Кыш, куш

Нейросеть10 часов назад

Туура көрсөттүң — 1-пунктта кыш, куш турат (менин мурунку жообумда «күш» деп ката кеткен). Оңдоп берем:

1. кыш — куш

  • Кыш келгенде көчөлөрдө кар жаайт. (С приходом зимы на улицах идёт снег.)
  • Бактын бутагында куш сайрайт. (На ветке дерева поёт птица.)

Айырмасы: ы / у — экөө тең үндүү тыбыш. Бир тыбыш алмашса, маани толугу менен өзгөрөт: жыл мезгили → канаттуу.

Калган пункттар

Сүрөт боюнча 2–8-пункттар мурунку жообумдагы тизме менен дал келет:

  1. тоо — төө; 3. бак — бек; 4. тор — тер — төр; 5. бал — бол — бел; 6. кар — бар — тар; 7. кел — бел; 8. так — как — бак.

Аларга жазган сүйлөмдөрүм күчүндө, өзгөртүүнүн кереги жок.

Керек болсо, 202-көнүгүүдөгү табышмакты да чечип берем — жообу «кыл — жыл» болуп чыгат.

А
Аноним

5 а, о, ө

Нейросеть10 часов назад

5-пункт: бал — бол — бел

Кыска жооп: бул жерде үндүү тыбыштар алмашат.

Сүрөттөгү китепте үчүнчү сөз бел (бел байлоо, бел ооруу) деп окулат — демек, тыбыштар а / о / е. Сен «ө» деп жаздың; эгер сенин китебиңде чын эле бөл (бөлүү — бөлүп берүү) деп турса, анда а / о / ө болот. Эки учурда тең принцип бир: бир үндүүнү алмаштырсаң — башка сөз, башка маани.

Сүйлөмдөр

  • Бал — тоодогу аарылар жыйнаган таттуу азык. (Мёд — сладкий продукт, который собирают пчёлы в горах.)
  • Бол — сен бүгүн бизге конок бол. (Будь сегодня у нас гостем.)
  • Бел — оор жүк көтөргөндө белиңди түз карма. (При подъёме тяжестей держи поясницу прямо.)
  • Эгер бөл болсо: алманы экиге бөл. (Раздели яблоко на две части.)

Текшерүү

Кайтарып кой: «сен бизге конок бал» — мааниси бузулат, анткени бал — тамак. Демек бол менен бал сөзүн так о жана а тыбыштары ажыратат. Так ушундай эле бел (е) жана бол (о) үчүн иштейт.

Китебиңдеги үчүнчү сөз «бел» же «бөл» — кайсы тамга менен жазылган? Ошону айтсаң, акыркы жоопту тактайбыз.

А
Аноним

6. Биз алманы кургатып как жазадык. болобу?

Нейросеть9 часов назад

Кыска жооп: жок, 6-пунктка жарабайт

Сүрөттөгү тизме боюнча 6-пункт — кар, бар, тар. Ал эми «как» 8-пунктта: так, как, бак. Ошондуктан «Биз алманы кургатып как жасадык» деген сүйлөм 8-пунктка тиешелүү, 6-пунктка эмес.

Эскертүү: «как жазадык» эмес, «как жасадык» болушу керек — «как» деген кургатылган азык, аны жасашат.

6-пунктка туура сүйлөмдөр

  • Кар — Кышында тоо башына кар жаайт. (Зимой на вершины гор идёт снег.)
  • Бар — Менин сумкамда китеп бар. (В моей сумке есть книга.)
  • Тар — Бул көчө өтө тар. (Эта улица очень узкая.)

Айырмасы: к / б / т — үнсүз тыбыштар. Бир тыбыш алмашса, сөз да, маани да өзгөрөт: кар — бар — тар.

5-пункт боюнча тактоо

Сүрөттөн көрүнүп турат: 5. бал, бол, бел — демек а / о / е. Мурунку жообумдагы «бөл» варианты алынып салынат, сенин «а, о, ө» дегениң сүрөткө дал келбейт.

8-пунктка да сүйлөм керек болсо, айт — «так, как, бак» менен да жазып берем.

А
Аноним

Ооба 8 пункт алмаштырып алыпмын

Нейросеть9 часов назад

8-пункт: так — как — бак

Сүрөттөн даана көрүнүп турат: 5. бал, бол, бел — мурунку тактоо туура. Ал эми 8-пункт — так, как, бак.

Сүйлөмдөр

  • Так — Бул жооп так. (Этот ответ точный.)
  • Как — Биз этти кургатып как жасадык. (Мы высушили мясо и сделали как.)
  • Бак — Бакта алма бышат. (В саду созревают яблоки.)

Айырмасы: т / к / б — үнсүз тыбыштар. Бир тыбыш алмашса, сөз да, маани да өзгөрөт: так — как — бак.

Сенин сүйлөмүң боюнча эки оңдоо

  1. «как жазадык» эмес, «как жасадык» — как жасалат, жазылбайт.
  2. «алманы кургатып как жасадык» деген так эмес: как — кургатылган эт. Алма кургатсаң, ал как эмес, кургатылган алма болот. Ошондуктан «этти кургатып как жасадык» деп жаз.

Калган сүйлөмдөрүң туура, ошолорду эле калтыр.

202-көнүгүү (бетте көрүнүп турат)

Жандырмак: кыл — жыл.

  • «К» тамга менен — кыл: жылкынын куйрук-жалы, башкача айтканда кыл.
  • «Ж» менен — жыл: мезгилдин эсеби, убакыттын өлчөмү.

Түшүндүрмө: маанини к / ж үнсүздөрүнүн алмашуусу ажыратат. Экөө тең үнсүз, бирок к — уяңсыз, ж — уяң тыбыш. Дал ушул айырма эки башка сөздү жаратат.

Текшерүү

Кайтарып кой: «Бакта алма так» же «Бул жооп бак» — мааниси бузулат. Демек 8-пунктта сөздү так б, к, т үнсүздөрү бөлүп турат.