Сверь числа и знаки с фото.
94-конугуу. Төмөнкү сөздү сөз түркүмүнө ажыраткыла. [Сөздөрдүн тизмеси: [неразборчиво] — майда жана бузук берилген, так окуу мүмкүн эмес]
Бүбүсара Бейшеналиева эжемдей атактуу бийчи болсом, элимде ак кызмат өтөгөн болор элем. «Кырчын»
① 1. Кыз келечекте ким болгусу келет экен? Алдына кандай максат коюптур? 2. Сен келечекте ким болгуң келет? Кыялыңдагыны айтып бер да, чакан аңгеме жазып кел. 3. Атооч жөндөмөдө турган сөздөрдү таап, мүнөздөмө бер.
Чейрек боюнча кайталоо сабактары
I. Кайталоо үчүн суроолор: – Сөздү муунга кантип бөлөбүз? – Муундун кандай түрлөрү бар? – Сөздүн уңгусу жана мүчөсү деген эмне?
II. Практикалык тапшырмалар: – Сөздөрдү муунга бөлүп, анын ар бир түрүнө мисал келтирип, жазып көрсөт. – Сөздөрдү уңгу, мүчөгө бөл. – Мүчөлөрдү түрлөрүнө ажыратып жазып, түшүндүрүп бер.
III. Байланыштуу кепти өстүрүү жана талдоо үчүн тапшырмалар:
АКЫЛМАН ЭЗОПТУН ТАМСИЛДЕРИНЕН Арстан менен түлкү
Карыган арстан каруу-күчтөн тайып, азыгын таап [обрезано]ей албай калды. Анан ал анткорлонуп, оорум[неразборчиво] болуп үңкүрүнө бекинет. Көңүлүн сурап, көргөнү келгендерди [обрезано] 50
94-конугуунун тапшырмасын окудум: «Төмөнкү сөздү сөз түркүмүнө ажыраткыла». Бирок тизмедеги сөздөр майда жана бузук чыккан — так окуй албадым. Болжолдоп жазсам, ката кетиши ыктымал. 94-конугуудагы сөздөрдүн тизмесин гана жакындан, даана тартып жибериңиз — ошондо ар бирин бөлүп, текшерип берем. (Экинчи сүрөттө 94-конугуу жок: ал жерде 50-беттеги кайталоо бөлүмү жана «Арстан менен түлкү» тексти бар.)
Ал арада принципти түшүндүрүп кетейин: сөз түркүмү суроо аркылуу аныкталат.
- ким? эмне? → зат атооч: китеп, мугалим, шаар;
- кандай? кайсы? → сын атооч: бийик, жашыл, акылдуу;
- канча? нечен? → сан атооч: үч, он, жүз;
- эмне кылды? эмне кылып атат? → этиш: окуду, жазат, келди;
- кантип? кайда? качан? → тактооч: тез, үйдө, бүгүн;
- ким? эмне? (заттын ордуна) → ат атооч: мен, сен, ал.
Иш тартиби:
- Ар бир сөздү өз-өзүнчө алып, суроо кой.
- Суроого жараша түркүмүн жаз.
- Кошумчасына көңүл бур: -лар, -дын, -га сыяктуу мүчөлөр зат атоочту, -ды, -ган этишти көрсөтөт.
- Текшерүү: сөздү сүйлөмгө салып көр. Мисалы, «ак» — сын атооч («ак кар»), ал эми «акта» — этиш.
Ошондуктан тизме так керек: контекстсиз кээ бир сөздүн түркүмү эки башка болушу мүмкүн.