Сверь числа и знаки с фото.
- \(2\frac{5}{11}\cdot\frac{2}{3}+\frac{2}{3}\cdot3\frac{15}{22}\)
- \(7\frac{5}{9}\cdot2\frac{1}{4}-2\frac{1}{4}\cdot3\frac{2}{3}\)
- \(6\frac{5}{8}\cdot4-4\cdot3\frac{2}{3}\)
- \(\left(\frac{1}{14}+\frac{2}{21}\right)\cdot\left(5\frac{1}{2}-2\frac{1}{14}\right)\)
1–4-мысалдардың қысқа жауабы: 1) \(4\frac{1}{11}\); 2) \(8\frac{3}{4}\); 3) \(11\frac{5}{6}\); 4) \(\frac{4}{7}\).
Мұндай есептерде ортақ көбейткішті жақша сыртына шығару ыңғайлы: \[ a\cdot c+b\cdot c=(a+b)c. \] Аралас сандарды дұрыс емес бөлшекке айналдырып, бөлшектерді көбейтеміз.
1-мысал. \(\frac{2}{3}\) ортақ көбейткіш: \[ 2\frac{5}{11}\cdot\frac{2}{3}+\frac{2}{3}\cdot3\frac{15}{22} =\frac{2}{3}\left(\frac{27}{11}+\frac{81}{22}\right) =\frac{2}{3}\cdot\frac{135}{22} =\frac{45}{11}=4\frac{1}{11}. \]
2-мысал. \(2\frac{1}{4}\) ортақ көбейткіш: \[ 7\frac{5}{9}\cdot2\frac{1}{4}-2\frac{1}{4}\cdot3\frac{2}{3} =2\frac{1}{4}\left(\frac{68}{9}-\frac{33}{9}\right) =\frac{9}{4}\cdot\frac{35}{9} =\frac{35}{4}=8\frac{3}{4}. \]
3-мысал. \(4\) ортақ көбейткіш: \[ 6\frac{5}{8}\cdot4-4\cdot3\frac{2}{3} =4\left(\frac{53}{8}-\frac{11}{3}\right) =4\cdot\frac{159-88}{24} =4\cdot\frac{71}{24} =\frac{71}{6}=11\frac{5}{6}. \]
4-мысал. Алдымен әр жақшаны жеке есептейміз: \[ \left(\frac{1}{14}+\frac{2}{21}\right)\cdot\left(5\frac{1}{2}-2\frac{1}{14}\right) =\left(\frac{3}{42}+\frac{4}{42}\right)\cdot\left(\frac{77}{14}-\frac{29}{14}\right) =\frac{7}{42}\cdot\frac{48}{14} =\frac{1}{6}\cdot\frac{24}{7} =\frac{4}{7}. \]
Тексеру: әр қадамда қысқартуды және ортақ бөлімге келтіруді тексеру керек. Жауаптар жуық мәнмен де сәйкеседі.