Сверь числа и знаки с фото.
Творы А. Міцкевіча перакладзены на многія мовы народаў свету. У розных краінах у гонар паэта ўстаноўлены помнікі і мемарыяльныя дошкі. У Беларусі таксама ўвекавечана памяць пра славутага земляка. У Навагрудку працуе Дом-музей А. Міцкевіча (з філіялам у Завоссі), насыпаны Курган памяці пісьменніка. У Навагрудку і Мінску ўзвышаюцца помнікі паэту.
- Якія факты біяграфіі Адама Міцкевіча можна лічыць вызначальнымі ў выяўленні яго адносін да жыцця, мастацкай і вусна-паэтычнай народнай творчасці?
- Паразважайце, што яднала пісьменніка з Беларуссю. Назавіце яго творы, тэматычна звязаныя з нашай зямлёй.
- Як ушанавана імя паэта Адама Міцкевіча ў Беларусі?
- Разгледзьце рэпрадукцыю карціны Валенція Ваньковіча «Міцкевіч на скале Аюдага». Якім мастак паказаў пісьменніка? Знайдзіце праявы рамантызму на карціне. Пры адказе выкарыстайце інфармацыю, атрыманую на занятках па гісторыі.
- Выканайце заданне «Творчасць Адама Міцкевіча».
Кароткія адказы
Вызначальныя факты біяграфіі: нараджэнне і дзяцінства на Наваградчыне — у Завоссі і Навагрудку; блізкасць да беларускай прыроды і фальклору; вучоба ў Віленскім універсітэце; удзел у філамацкім руху; арышт і высылка ў Расію, падарожжа ў Крым; жыццё ў эміграцыі. Гэтыя падзеі сфарміравалі любоў паэта да свабоды, рамантычны светапогляд і павагу да народнай творчасці.
З Беларуссю Міцкевіча ядналі месца нараджэння і дзяцінства, наваградская зямля, мясцовыя паданні, звычаі і прырода, гістарычная памяць Вялікага Княства Літоўскага. Творы, звязаныя з родным краем: «Свіцязянка» — паданне пра возера Свіцязь; «Дзяды» — народны абрад; «Гражына» — падзеі ў Навагрудку; «Пан Тадэвуш» — прырода і побыт краю.
У Беларусі памяць пра Адама Міцкевіча ўшанавана так: у Навагрудку працуе Дом-музей паэта з філіялам у Завоссі, насыпаны Курган памяці, у Навагрудку і Мінску ўстаноўлены помнікі. У розных краінах ёсць мемарыяльныя дошкі, а творы Міцкевіча перакладзены на многія мовы.
Рэпрадукцыі ў кадры няма, таму адказ даю па вядомым творы. Валенці Ваньковіч паказаў Міцкевіча як самотнага рамантычнага героя на скале Аюдага: задуменная пастава, пагляд у далячынь, навокал — мора і горы. Рамантызм праяўляецца ў адзіноце героя, супрацьпастаўленні чалавека і стыхіі, экзатычным крымскім пейзажы, настроі свабоды і ўнутранай глыбіні.
Дакладных умоў задання «Творчасць Адама Міцкевіча» ў кадры не відаць, таму вось гатовы варыянт міні-паведамлення.
Адам Міцкевіч — паэт-рамантык, які нарадзіўся ў 1798 годзе пад Навагрудкам. У Беларусі прайшло яго дзяцінства, тут ён пазнаёміўся з народнымі паданнямі і звычаямі. У баладзе «Свіцязянка» ён выкарыстаў легенду пра возера Свіцязь, у «Дзядах» — народны абрад, у «Гражыне» і «Пане Тадэвушы» адлюстраваў родны край. Таму творчасць Міцкевіча — частка культурнай спадчыны Беларусі, а памяць пра паэта берагуць у Навагрудку і Мінску.
Для прэзентацыі гэтыя думкі можна размясціць на слайдах: біяграфія, сувязь з Беларуссю, творы, ушанаванне памяці.
Як разважаць
- У пытанні №1 выбірай не ўсю біяграфію, а факты, якія тлумачаць светапогляд: дзе вырас — што палюбіў; дзе вучыўся — што чытаў; за што пакаралі — пра што пісаў.
- У №2 спачатку называй сувязі з Беларуссю, потым пацвярджай іх творамі і канкрэтнымі матывамі.
- У №3 шукай у тэксце словы-маркеры: музей, курган, помнікі, мемарыяльныя дошкі.
- У №4 аналізуй па плане: хто намаляваны, як стаіць і куды глядзіць, што вакол, які настрой; затым называй рысы рамантызму.
- У №5 трымайся схемы: біяграфія → творы → беларускія матывы → памяць → вывад.
Праверка: усе пяць адказаў адпавядаюць пытанням. №3 абапіраецца на тэкст падручніка; №4 — на вядомую карціну, бо яе рэпрадукцыя не трапіла ў кадр; №5 дадзены як гатовы прыклад, паколькі дакладныя ўмовы задання не бачны.