Кыскача жооп: термелүү кыймылын негизги түрдө ыгыу, амплитуда, период, жыштык, циклдик жыштык жана фаза мүнөздөйт.
Негизги чоңдуктар:
Ыгыу \(x\) — дененин тең салмак абалынан четтөөсү. Ал убакыт боюнча өзгөрүп турат, бирдиги — метр (м).
Амплитуда \(A\) — эң чоң ыгыу, башкача айтканда тең салмак абалынан максималдуу четтөө. Амплитуда дайыма оң чоңдук, бирдиги — метр (м).
Период \(T\) — бир толук термелүүгө кеткен убакыт. Бирдиги — секунд (с).
Жыштык \(\nu\) — 1 секунд ичиндеги толук термелүүлөрдүн саны: \[ \nu=\frac{1}{T} \] Бирдиги — герц (Гц).
Циклдик жыштык \(\omega\) — фазанын өзгөрүү ылдамдыгын көрсөтөт: \[ \omega=2\pi\nu=\frac{2\pi}{T} \] Бирдиги — радиан/секунд (рад/с).
Фаза \(\varphi\) — термелүү системасынын белгилүү убакыт мезгилиндеги абалын аныктайт: \[ \varphi=\omega t+\varphi_0 \] мында \(\varphi_0\) — баштапкы фаза, б. а. \(t=0\) кездеги фаза.
Гармоникалык термелүүнүн теңдемеси мындай жазылат: \[ x(t)=A\cos(\omega t+\varphi_0) \]
Текшерүү: эгер \(A=5\) см жана \(T=2\) с болсо, анда \[ \nu=\frac{1}{2}=0{,}5\ \text{Гц},\qquad \omega=\frac{2\pi}{2}=\pi\ \text{рад/с}. \] Демек, термелүү 1 секундда жарым жолу толук кайталанат.