Сверь числа и знаки с фото.
- Есептеңдер:
- \(\left(-\frac{5}{12}-\frac{3}{4}\right):2\frac{1}{3}+5\frac{1}{3}\cdot 0,75;\)
- \(\left(-2,5-1\frac{5}{6}\right):1\frac{4}{9}-3\frac{5}{9}\cdot\left(-2\frac{1}{4}\right);\)
- \(\left(-3,8+2\frac{1}{3}\right)\cdot\left(-1\frac{7}{8}\right)+4\frac{1}{6}:\left(-1\frac{2}{3}\right).\)
Қысқа жауап: 1) \(3,5\); 2) \(-11\); 3) \(0,25\).
Негізгі қағида. Алдымен жақшадағы амалдар орындалады, содан кейін көбейту мен бөлу солдан оңға, соңында қосу мен азайту. Аралас санды бұрыс бөлшекке айналдырамыз: \[ a\frac bc=\frac{ac+b}{c}. \] Бөлу дегеніміз — екінші бөлшектің керісіне көбейту: \[ \frac ab:\frac cd=\frac ab\cdot\frac dc. \]
1)
\[ -\frac{5}{12}-\frac34=-\frac{5}{12}-\frac{9}{12}=-\frac{14}{12}=-\frac76. \] \[ \left(-\frac76\right):2\frac13=\left(-\frac76\right):\frac73 =-\frac76\cdot\frac37=-\frac12. \] \[ 5\frac13\cdot0,75=\frac{16}{3}\cdot\frac34=4. \] \[ -\frac12+4=\frac72=3,5. \]
2)
\[ -2,5-1\frac56=-\frac{15}{6}-\frac{11}{6}=-\frac{13}{3}. \] \[ \left(-\frac{13}{3}\right):1\frac49 =\left(-\frac{13}{3}\right):\frac{13}{9} =-\frac{13}{3}\cdot\frac{9}{13}=-3. \] \[ 3\frac59\cdot\left(-2\frac14\right) =\left(-\frac{32}{9}\right)\cdot\left(-\frac94\right)=8. \] Минусқа минус көбейткенде плюс шығады, сондықтан: \[ -3-8=-11. \]
3)
\[ -3,8+2\frac13=-\frac{19}{5}+\frac73 =-\frac{57}{15}+\frac{35}{15}=-\frac{22}{15}. \] \[ \left(-\frac{22}{15}\right)\cdot\left(-1\frac78\right) =\left(-\frac{22}{15}\right)\cdot\left(-\frac{15}{8}\right) =\frac{11}{4}. \] \[ 4\frac16:\left(-1\frac23\right) =\frac{25}{6}\cdot\left(-\frac35\right)=-\frac52. \] \[ \frac{11}{4}-\frac52=\frac{11}{4}-\frac{10}{4}=\frac14=0,25. \]
Жауаптарды тексерейік: \(\frac72=3,5\), \(\frac14=0,25\), ал екінші өрнекте дәл \(-11\) шығады.