Сверь числа и знаки с фото.
I. Тестлардан дөрес җавапны билгеләгез.
- Ирен гармониясе чагылыш тапкан сүзне билгеләгез. (2 балл) а) кош ә) бозлавык б) шугалак в) соргылт
- Фразеологик әйтелмәнең мәгънәсен билгеләгез. (2 балл) Теш кайрау а) ачулану ә) янау б) ярату в) мактау
- Ясалма сүзне билгеләгез. (2 балл) а) балта ә) балчык б) баллы в) балкый
- Микъдар санын билгеләгез. (2 балл) а) дүрт бөтен уннан бер ә) дүртәү б) дүртенче в) дүрт-биш
- Көчәйтүне белдерә торган кисәкчәне билгеләгез. (2 балл) а) дәм ә) әллә б) бит в) түгел
- Хәбәрлек сүзне билгеләгез. (2 балл) а) әмма ә) әй
б) саен в) юк 7. Калын хәрефләр белән бирелгән сүзнең нинди җөмлә кисәгенә икәнлеген дөрес күрсәтелгән рәтне билгеләгез. (2 балл) Начарны күрмәгән – яхшының кадерен белмәс. (Мәкаль) а) хәбәр ә) ия б) аергыч в) тәмамлык 8. Җөмләнең төре дөрес күрсәтелгән рәтне билгеләгез. (2 балл) Алтыда белгән ана телен алтмышта онытмас. (Мәкаль) а) инкяр, боеру җөмлә ә) раслау, хикәя җөмлә б) инкяр, хикәя җөмлә в) раслау, сорау җөмлә 9. Җөмләнең төре дөрес күрсәтелгән рәтне билгеләгез. (2 балл) Бал тамган телдән агу да тамар. (Мәкаль) а) гади җөмлә ә) теркәгечле тезмә кушма җөмлә б) теркәгечсез тезмә кушма җөмлә в) иярченле кушма җөмлә 10. Җөмләдәге иярчен компонентның төзелеше һәм мәгънә ягыннан төре дөрес күрсәтелгән рәтне билгеләгез. (2 балл) Үзең алтын булмасаң да, сүзең алтын булсын. (Мәкаль) а) синтетик кире шарт җөмлә ә) синтетик шарт җөмлә б) аналитик шарт җөмлә в) синтетик рәвеш җөмлә II. Башыгызны эшләтегез: Сүзләрне дөрес итеп урнаштырып, ике мәкаль языгыз. (4 балл) мең, кенә, дан, егетнең, йөрәк, калыр, бер, телән, китерә, кыюлыгы, кыюсыз, тиләген, егеткә III. Теоретик бирем. Нокталар урынына тиешле сүзләрне өстәп языгыз. (10 балл) Мөгаллим сүзендә өч сузык аваз, ___ тартык аваз бар. Сузык авазлары: [ө], [___], [и]. Ул сингармонизм законының рәт гармониясенә ___ иҗектән тора. Аңа ___ кушымча ялгана. Ул – ___ алынмасы. Синонимы – ___ . Мөгаллим – ___ сүз.
Краткие ответы (тест):
1 — в; 2 — а; 3 — б; 4 — ә; 5 — б; 6 — в; 7 — ә; 8 — б; 9 — а; 10 — а.
Почему так:
- соргылт — здесь после губного [о] идёт [ы], видна ирен гармониясе.
- Теш кайрау — «злиться, затаить злобу», поэтому ачулану.
- баллы — образовано от бал + -лы, это ясалма сүз.
- дүртәү — выражает количество, «четверо»; остальные варианты — дробное, порядковое и приблизительное.
- бит — усилительная частица: «ведь, же».
- юк — хәбәрлек сүз, «нет / не имеется».
- В пословице күрмәгән — субстантивированное причастие, главное слово подлежащего: ия.
- онытмас — отрицательная форма будущего времени, значит инкяр, хикәя җөмлә.
- Здесь одно сказуемое тамар, а бал тамган телдән — только распространённое определение; предложение простое: гади җөмлә.
- булмасаң да — синтетическая отрицательная условная конструкция: синтетик кире шарт җөмлә.
II. Пословицы:
- Егетнең кыюлыгы – мең кенә дан, кыюсыз егеткә – бер тиен калыр.
- Йөрәк теләгәнне китерә.
III. Теоретик бирем: 5; [а]; буйсынмыйча, өч; -нәр; гарәп; укытучы; искергән.
Полностью:
Мөгаллим сүзендә өч сузык аваз, биш тартык аваз бар. Сузык авазлары: [ө], [а], [и]. Ул сингармонизм законының рәт гармониясенә буйсынмыйча, өч иҗектән тора. Аңа -нәр кушымча ялгана. Ул – гарәп алынмасы. Синонимы – укытучы. Мөгаллим – искергән сүз.